شعر و اندیشه سعدی، بینالمللی است/سعدی در شعرهایش جانب اعتدال را رعایت کرده است
گروه فرهنگی: استاد ادبیات دانشگاه اصفهان گفت: شعر سعدی را یک شاهکار بینالمللی میدانیم و ویژگی شاهکارهای بینالمللی این است که بر نقاط مشترک انسانی تاکید دارند.
علیاصغر باباصفری، استاد ادبیات دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، درباره اندیشههای سعدی، اظهارکرد: این بدین معناست که انسان به صرف انسان بودن و ویژگیهای مشترک انسانی مد نظر این شاهکارهاست. در ادبیات فارسی شعر 5 نفر از شاعران نظیر فردوسی، سعدی، حافظ، مولوی و نظامی جزء شاهکارهای بینالمللی به حساب میآید.
این استاد دانشگاه بیان کرد: این در حالی است که ملتهای دیگر چنین چهرههای شاخصی در ادبیات ندارند و یا تنها یک چهره شاخص دارند.
باباصفری ادامه داد: انسانها در مواردی مانند زبان، رنگ، دین، نژاد، قومیت و قبیله و مذهب با یکدیگر تفاوت دارند ولی تمام انسانها در ویژگی انسان بودن با هم مشترکاند.
وی شعر سعدی را اندیشه انسان دانست و گفت: شعر سعدی با اینکه به زبان فارسی است، فقط شعر ایرانی نیست؛ بلکه اندیشه و شاهکاری بینالمللی است.
باباصفری آثار سعدی را به دو دسته ادبیات غنایی و ادبیات تعلیمی تقسیم کرد و افزود: غزلیات سعدی در زمینه ادبیات غنایی نوشته شده که اشعاری بسیار زیبا و لطیف و روان است.
وی ویژگی شعر سعدی را سهل ممتنع بودن آن دانست و خاطرنشان کرد: سهل ممتنع یعنی به ظاهر ساده جلوه میکند، اما کسی نمیتواند به این سادگی کلام او را تقلید کند و مانند آن را بگوید.
باباصفری همچنین بوستان و گلستان و قصاید سعدی را در حوزه ادبیات تعلیمی قرار داد و گفت: یکی از بحثهای عمده ادبیات تعلیمی، اخلاقیات است و سعدی نیز شاعری بوده که اخلاقیات را به زیباترین شکل ممکن بیان کرده است.
استاد ادبیات دانشگاه اصفهان ادامه داد: گلستان و بوستان دو اثر اخلاقی برجسته سعدی است و علاوه بر اینکه گلستان به نثر مسجع و آهنگین و بوستان به صورت شعر نوشته شده، گلستان از دیدگاه سعدی جهان واقعیتهاست؛ در حالی که در بوستان، مدینه فاضله سعدی ترسیم شده است.
باباصفری گفت: سعدی همواره در شعرهایش جانب اعتدال را رعایت کرده؛ مثلا زمانی که از پادشاهی مدح و ستایش میکند، در ادامه او را نصیحت هم میکند. مثلا سعدی به حاکمان زمان خود نصیحتهای تندوتیزی کرده است.
وی ادامه داد:علاوه بر این، سعدی شاعری نیست که فقط به یک امر اخلاقی امر کند؛ بلکه تفکر او به گونهای است که در ابتدا با بیان نقطه ضعفی از خود ،اعتماد خواننده را جلب کرده و سپس او را نصیحت میکند.
باباصفری با تاکید بر اینکه سعدی خود را تربیت یافته مدرسه نظامیه بغداد میداند و به همین دلیل تا حدودی تحتتاثیر عقاید جبریگری قرار داشته است، اظهارکرد: با این حال سعدی به مقدار زیادی از عقاید اندیشه عمیق اسلامی تاثیر پذیرفته بود و کاملا با روایات و آیات قرآن آشنایی داشت و این مساله در تمام آثار سعدی مشهود می باشدو هرکدام از این آیات و روایات را در جای مناسب خود به کار برده است.
استاد ادبیات دانشگاه اصفهان، یکی از دلایل ماندگاری شعر سعدی را انسانی بودن آن دانست و ادامه داد: اندیشه سعدی به علت جنبه انسانی آن امروزه در دنیا پذیرفته شده است که البته این به این معنا نیست که تمام صحبتهای سعدی درست بوده است، بلکه بعضی از مسائل مطرح شده در شعر او متناسب با دوران زندگی خودش در قرن هفتم است.
وی سعدی را به علت روحیه جهانگردی و اهل سیرو سفر بودن، شاعری اجتماعی به شمار آورد و گفت: برخلاف حافظ که چندان اهل سفر نبوده است، سعدی شخصی اجتماعی و دوستدار مسافرت بوده که همین مواجهه با اقشار مختلف مردم در آثار وی دیده میشود.
این استاد دانشگاه در پایان اضافه کرد: بعضی معتقدند که بسیاری از مسافرتهایی که سعدی در آثاری مانند بوستان و گلستان مطرح کرده، مسافرتهایی خیالی هستند و سعدی در قالب خیال خود را به این مناطق برده است.
