همافزایی معنوی در مساجد/ وادادگی فرهنگی؛ در انتظار جوانان تکافتاده
گروه جامعه: معاون علمی دانشنامه علوم قرآن با اشاره به اینکه مسجد نماد و عامل قدرت مسلمانان و محل همافزایی معنوی است، گفت: جوانان دور افتاده از مساجد در برابر هجمهها محتوم به وادادگی فرهنگی هستند.
این مفسر و پژوهشگر قرآن در تفسیر این آیه گفت: خداوند به بنیاسرائیل دستور داد خانههایشان را روبه روی هم بسازند. برخی در تفسیر این آیه گفتهاند این آیه به این معنی است که همه در خانهای به نام مسجد جمع شوند. وقتی اعضای یک قوم کنار هم باشند قدرت میگیرند و احساس قدرت در آنها بیشتر میشود.
هم افزایی برای معنویت در مساجد/ مسلمانان به شور معنوی متصل میشوند
این مفسر و پژوهشگر قرآن ادامه داد: مسجد یک محیط هم افزا برای معنویت است و محیطی است که حس و حال معنوی افراد در آن تقویت میشود. بین مسلمانی که در نمازهای جماعت مساجد شرکت میکند و کسی که در خانه نماز میخواند تفاوت این است که کسی که در مسجد نماز میخواند به دریای قدرت مسلمانی و شور معنوی و عبادی وصل میشوند اما فردی که در خانه نماز میخواند از این امر خود را محروم میکند.
وی با اشاره به اینکه خداوند متعال بزرگترین پیامبران خود را امر به ساختن مساجد کرده است، گفت: خداوند به حضرت ابراهیم(ع) و اسمائیل(ع) دستور داد که خانه او را برای کسانی که سجده میکنند تطهیر کنند و این دستور در حالی است که در آیهای دیگر میفرماید عمران و آبادانی مساجد من فقط به دست متدینین صورت گیرد. وجود معبد و هیکل سلیمان نیز نشانگر این است که انبیاء الهی در طول تاریخ مأمور بودهاند که محلی برای عبادت متدینین ایجاد کرده و زمینه اجتماع آنها را فراهم کنند.
حجتالاسلام بهجتپور در ادامه به تشریح تفاوتهای ایجاد شده در معماری و شهرسازی ایران و تأثیر این مسئله بر اجتماع متدینین پرداخت و اظهار کرد: در بافتهای سنتی ایران نیز همیشه مسجد به عنوان نماد اجتماع و قدرت مسلمانات مورد توجه بوده است یعنی اگر شما شهرهای قدیم را ملاحظه کنید توجه به کانون اجتماعی به نام مسجد همیشه مورد توجه بوده و مسجد در هر محله، روستا و منطقهای درخشش خاص خود را داشته است.
نسبت بین توسعه شهری و روستایی و ساخت مساجد کم شدهاست
وی ادامه داد: بعد از توسعه نیروی انسانی، افزایش جمعیت و شکلگیری بافتهای شهری، نسبت بین توسعه شهری و روستایی و ساخت مساجد کم شد و لذا زمینه دیده شدن و با هم بودن متدینان با هم در بافتهای جدید نیز بسیار کم شد. و علیرغم تلاشهایی که صورت میگیرد هنوز هم شأن و سهم لازم را برای مساجد در شهرهای جدید در نظر گرفته نمیشود.
حجتالاسلام بهجتپور در پاسخ به این سؤال که شرایط مساجد کنونی چه صدمهای به دین داری مسلمانان میزند؟ گفت: همین اکنون در حال مشاهده آسیبهای کم شدن تعداد مردم در مساجد هستیم. اگر مساجد از مردم خالی شوند زمینه ضربه خوردن جوانان و مردم در برابر تهاجمهای فرهنگی فراهم میشود مسجد مکان انرژی زا در برابر هجمهها است و نقش بالندهای در شاداب نگهداشتن و تقویت روحیه دینی جوانان دارد.
معاون علمی دانشنامه علوم قرآن در ادامه گفت: وقتی شما خودتان را در میدانی تنها ببینید و دشمن به شما حمله کند همین حس تنهایی برای پذیرش شکست کافی است. جوانی که اهل مسجد نباشد و او را با مسجد انس نداده باشند در شرایط حاضر به مجرد اینکه فشار تهاجم را احساس کند دچار وادادگی فرهنگی در برابر این تهاجم میشود. البته ممکن است مدتی هم مقاومت کند اما وادادگی سرنوشت محتوم این فرد است و به نظر میرسد مَثَل جوانانی که در این شرایط قرار میگیرند و در محیط هم افزای مسجد قرار ندارند مِثل فردی است که از جمع بریده، این فرد زمینه تأثیرپذیری و انحتاتش برابر فشارها فراهم میشود.
مساجد نباشد آغشته به برخی مسائل نامربوط شوند/ مؤلفههای جذابیت را شماره کنیم
وی در پایان راهکار خروج از شرایط حال حاضر مساجد کشور را اینگونه تشریح کرد که باید زمینه را برای رفت و آمد جوانان به مساجد فراهم کنیم و مسئولان مساجد باید مراقب باشند که مساجد پرجاذبه بوده آغشته به برخی از مسائل نامربوط نشوند؛ هم از نظر نظافت و تمیزی و هم از نظر ادب و رفتار خادمان و اعضا و هم از نظر اجتناب از برخی از بازیهای گروهی و ... . همه اینها مؤلفههایی است که مساجد را جذاب میکنند و یا از جذابیت مساجد میکاهند. این مؤلفهها یک به یک باید شماره و همه آنها به شکل حداکثری رعایت شوند تا جوانان به مسجد بازگردند.
