الزامات همپوشانی دین و سیاست
گروه معارف: یک استاد دانشگاه اصفهان گفت: دین به معنای دستورالعملی برای سعادت و نجات انسانها با معنای صحیح سیاست که تدبیر و برنامهریزی برای رسیدن به سعادت و مقصد در زندگی است، هیچگونه منافات و اختلافی ندارد، بلکه کاملا همپوشانی دارد.
مجتبی عطارزاده، استاد دانشگاه اصفهان در گفتو گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) از اصفهان، در خصوص رابطه بین دین و سیاست، اظهارکرد: دین مجموعهای از آزمونهای الهی برای هدایت بشر است و به تبع هر فردی که از این دستورات و عوامل الهی تبعیت کند، به نتیجه مطلوب در زندگی دنیا و سعادت اخروی دست خواهد یافت.
وی افزود: سیاست را اگر به معنای تدبیر در زندگی معنا کنیم، کاملا با دین همپوشانی پیدا میکند و هیچ فاصلهای بین این دو دیده نمیشود.
این استاد دانشگاه بیان کرد: اگر سیاست را به معنای منفی نظیر حیله و نیرنگ در امور دنیا معنا کنیم، اینجاست که هیچ پیوندی بین دین وسیاست نمیتوان وجود داشته باشد.
وی با اشاره به شیوه اجرای حکومت ائمه اطهار(ع)، گفت: دوران کوتاه حکومت امیرالمومنین، همان چیزی است که اسلام در خصوص سیاست به ما آموخته است. امیرالمومنین غیر از تلاش جهت سعادت بشر آن هم طبق فرامین الهی، چیز دیگری از سیاست به ما نشان نداده است و در نتیجه با توجه به این رویکرد یک ارتباط وسیع بین این دو مهم برقرار خواهد شد.
وی تصریح کرد: دین وسیلهای برای رسیدن افراد به مقاصد شخصی و اغراض شخصی نیست، بلکه دین دست افراد را برای سوء استفاده میبندد. سیاستمدارانی که بخواهند با همین جهت گیری از دین سوء استفاده کنند، به نتایج شومی میرسند که این رویه باعث میشود در جامعه از دین جز نامی باقی نماند و این یک واقعیتی است که امام حسین به آن اشاره کرد و فرمود« انَّ النّاسَ عَبيدُ الدُّنْيا وَ الدِّينُ لَعْقٌ عَلى اَلْسِنَتِهِمْ يَحوطونَهُ ما دَرَّتْ مَعائِشُهُمْ فَاِذا مُحِّصوا بِالْبَلاءِ قَلَّ الدَّيّانونَ؛ به راستى كه مردم بنده دنيا هستند و دين لقلقه زبان آنهاست، تا جايى كه دين وسيله زندگى آنهاست، دين دارند و چون در معرض امتحان قرار گيرند، دينداران كم مىشوند».
وی افزود: با توجه به این حدیث، تا زمانی که دین تامین کننده مطامع برخی باشد از آن پیروی میکنند و درباره آن سخن میگویند، اما همین که دین جایگاه آنها را به خطر انداخت و مجبور به انتخاب یکی از این دو شدند، طبیعی است که دین را رها میکنند و مطامع دنیایی را بر آن ترجیح میدهند.
عطارزاده ادامه داد: دین با چنین رویکرد و چنین افراد سوء استفاده گری سازگاری ندارد و اینجاست که بین دین و سیاست جدایی ایجاد میشود و نمونه این جدایی را ما در مقایسه حکومت امیرالمومنین(ع) و معاویه میبینیم، بهطوری که امام علی(ع) با پایبندی به دین تنها چهار سال و ۹ ماه حکومت کرد، اما معاویه با سوء استفاده از دین و بهرهبرداری شخصی از آن توانست حدود ۲۰ سال حکومت کند.
وی افزود: بنابراین با توجه به مطالب گفته شده دین به معنای دستورالعملی برای نجات انسانها در کرهی خاکی با معنای صحیح سیاست که تدبیر و برنامهریزی برای رسیدن به سعادت و مقصد در زندگی است، هیچگونه منافات و اختلافی ندارد، بلکه کاملا همپوشانی دارد.
وی در جواب به این ادعای سکولارها که مدعی هستند سیاست قبل از دین وجود داشته است، گفت: این ادعا به نحوه برخوردکلیسا با واقعیتهای اجتماعی بر میگردد، بنابراین نمیتوان سخن سکولارها را بر همه ادیان الهی به ویژه دین اسلام صادق دانست.
وی ادامه داد: انحرافی که سردمداران کلیسا از آموزههای الهی پیدا کردند و رودروی واقعیتهای اجتماعی ایستادند، باعث پیدا شدن سکولاریسم شد.
وی بیان کرد: در واقع در دورانی که اروپا زیر سلطه اصحاب کلیسا قرار گرفت، اصحاب کلیسا در خصوص آزاد اندیشی و دانشمندانی مثل گالیله موضوع مخالف گرفتند و تفکرات خود را نسبت به دیگر اشخاص ترجیح دادند. سیاست به آن معنایی که سکولارها معنی میکنند، به دلیل رویارویی و مواجهه کلیسای مسیحیت با آزاد اندیشی در دوران قرون وسطا بود.
این استاد دانشگاه گفت: سیاست به آن معنایی که قبلا اشاره کردیم همزمان با دین وجود داشته و هیچکدام بر هم تقدم و تأخری ندارند.
