مسعود ابوطالبی، مدیر عامل اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت استان اصفهان در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان با بیان مهمترین مشکلات و موانع موجود در عرصه فعالیتهای قرآنی اظهار کرد: در کشور ما متولی فعالیتهای قرآنی مشخص نیست، وزارت ارشاد، سازمان اوقاف و سازمان تبلیغات اسلامی هر کدام جداگانه اقداماتی انجام میدهند. علاوه بر این، دو اتحادیه قرآنی وجود دارند و چند سالی میشود که بحث ادغام این دو مطرح است، ولی با وجود شرایط لازم، به دلیل مشکلاتی که در مرکز وجود دارد، هنوز این امر محقق نشده است.
وی افزود: در مجموع، یک مؤسسه یا تشکیلات یا اداره یا سازمان مخصوص فعالیتهای قرآنی وجود ندارد و این فعالیتها به صورت پراکنده و در مکانهای مختلف مدیریت میشود که بخشی از آن مردمی و بخشی نیز دولتی است. به عبارت دیگر، در برنامههای قرآنی کشور اعم از آموزش، پژوهش، تبلیغات، مسابقات و ... سازماندهی خاصی وجود ندارد. اگرچه در این میان ممکن است محاسنی وجود داشته باشد، اما معایب کار بیشتر است.
بودجههای مصوب موسسات قرآنی بسیار کم است
ابوطالبی ادامه داد: علیرغم اینکه در خصوص برنامههای قرآنی زیاد صحبت میشود، اما مسئولان فرهنگی کشور به خصوص در بخش دولتی حمایتهای لازم را از این فعالیتها به عمل نمیآورند. بودجههای مصوب بسیار کم است و حتی در زمان پرداخت دوباره کم شده یا اینکه کلا لغو میشود. از طرف دیگر، در همه دولتها زمانی که قرار است بودجه مشخص شده پرداخت شود، با تأخیر زیاد یعنی یک یا دو سال بعد صورت میگیرد.
وی اضافه کرد: مجموعههای قرآنی برای اینکه بتوانند فعالیتهای خود را به صورت عالی، در یک سیستم آموزشی خاص و با استفاده از اساتید معتبر و کسب نتیجه خوب انجام دهند، به حمایت مالی نیاز دارند و اگر به آنها کمک نشود، از عهده آن برنمیآیند؛ اجاره ساختمان، مصرف انرژی، مسائل مالیاتی، حقوق و بیمه کادر آموزشی و پرسنل، همه اینها هزینهبر است.
مدیرعامل اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت استان اصفهان گفت: نمیگوییم که حمایتهای مالی نبوده، کمابیش بوده، ولی بسیار کم بوده است و تاکنون نیز اگر فعالیتهای قرآنی رشد کرده و ثمراتی برای نظام جمهوری اسلامی داشته، به برکت دغدغههای رهبری، پیگیریها و تأکیدات مکرر ایشان بر مباحث فرهنگی و به خصوص قرآنی بوده است. میتوان گفت دولتمردان نیز مختصری نقش داشتهاند، اما اهم حمایتها و فعالیتها به بخش مردمی مربوط میشود.
فعالیتهای قرآنی متولی مشخصی ندارد
وی افزود: فعالیتهای قرآنی متولی مشخصی ندارد. بعد از پیگیریهای زیاد، معاونت قرآن و عترت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد که به نظر من، رسالتش را کامل انجام نمیدهد و علتش را نمیدانم. خلأ دوم هم عدم حمایت مالی است.
ابوطالبی بیان کرد: مشکل دیگری که وجود دارد، عدم نظارت بر مؤسسات قرآنی است. برخی از مؤسسات طرح درسی خوبی ندارند و از اساتید خوبی استفاده نمیکنند، اما کسی بر کار آنها نظارت ندارد و اگر نظارتی هم باشد، محدود بوده، چون تعداد مؤسسات زیاد است.
وی ادامه داد: مشکل دیگری که بسیاری از مؤسسات قرآنی با آن درگیر بوده و تعدادی از آنها به همین دلیل در آستانه انحلال قرار گرفتهاند، ضعف قوانین اداره کار و بیمه در خصوص استفاده از مربیان قرآنی است، به این صورت که مدیر مؤسسه قرآنی به عنوان کارفرما و یک مربی قرآنی که چند ساعت در هفته تدریس میکند، به عنوان کارگر شناخته میشود که کاملا غلط است.
مدیرعامل اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت استان اصفهان اضافه کرد: قطعا یک مؤسسه قرآنی در ازای استفاده از یک مربی برای چند ساعت در هفته، با وضعیت اقتصادی موجود و کمبود بودجه و در شرایطی که عملا بسیاری از مؤسسات کلاسهای خود را با حداقل شهریه برگزار میکنند، هیچگاه توان بیمه کردن اساتید حتی به صورت پاره وقت را ندارد، چون پولی در اختیار ندارد تا این کار را انجام دهد.
وی گفت: متأسفانه تعدادی از اساتید یا مربیان به ظاهر قرآنی که به نظر من مربی قرآن کاذب هستند، به صورت مقطعی در بعضی از مؤسسات مشغول کار شده و بعد از مدتی علیه آن مؤسسه به اداره کار و بیمه شکایت میکنند و آن وقت است که اداره کار و بیمه آن مؤسسه را بازخواست کرده و جریمههای سنگین برایش وضع میکنند. در نتیجه، آن مؤسسه بعد از مدتی مجبور میشود که یا تشکیلات خود را کاملا منحل و تعطیل کند و یا اینکه حوزه فعالیت خود را بسیار محدود نماید.
ابوطالبی تصریح کرد: باید قانونی در مجلس تصویب شود، مبنی بر اینکه نباید با یک مربی قرآنی که در مؤسسهای تدریس میکند، طبق ضوابط قانون کار رفتار شود. مؤسسه قرآنی یک مرکز اقتصادی یا تجارتخانه نیست. اگر کسی مایل به همکاری در یک مؤسسه قرآنی بود، حقالزحمه مختصری نیز به او پرداخت میشود، اما اینکه اداره کار و بیمه با یک مؤسسه قرآنی که در حداقل وضعیت مالی قرار دارد، مثل یک تشکیلات اقتصادی رفتار کند، بسیار غلط بوده و یکی از علل اصلی رکود فعالیتهای قرآنی به خصوص در چند سال اخیر، همین مسئله است.
وی در پاسخ به این سؤال که برای ترویج فعالیتهای قرآنی در جامعه، چه الزاماتی باید رعایت شود، گفت: حمایت از مؤسسات مردمی در حوزه قرآن و اندیشه قرآنی که با اخلاص و زحمت در حال فعالیت بوده و تمام مشکلات را به جان خریدهاند، مهمترین مسئله است. ما داعیه داریم که امالقرای جهان اسلام هستیم، رهبری هم میفرمایند که تمام مشکلات ما با قرآن حل میشود، ولی کسی توجه نمیکند.
مدیرعامل اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت استان اصفهان اظهار کرد: در دولت یازدهم، اینکه قرآن مهم بوده و باید به آن اهمیت داده شده و بودجهای برای آن در نظر گرفته شود، مطرح است، ولی چون کشور با بحران اقتصادی مواجه است، اولین بخشی که گریبان آن گرفته شده و از برنامههای بودجه حذف میشود، بخش فرهنگ و در این بخش نیز فعالیتهای قرآنی است. در فعالیتهای فرهنگی، قطعا سینما، تئاتر، مطبوعات و انواع فعالیتهای هنری بر مباحث قرآنی اولویت پیدا میکند.
وی افزود: حتی وقتی مشکلات اقتصادی سراغ خانوادهها میآید، بخش فرهنگ و قرآن در سبد ارزشها و اولویتهای آنان در رده آخر قرار میگیرد. عموم مردم نیز باید نگاهشان را به فعالیتهای آموزشی قرآنی تغییر دهند. زمانی به دلیل تقدس و معنویت این برنامهها، کلاسهای قرآنی به صورت رایگان برگزار میشد، اما در حال حاضر مؤسسات قرآنی به خاطر هزینههایی که دارند، شاید نتوانند این کار را انجام دهند. بنابراین باید درک فرهنگی و قرآنی مردم ارتقاء پیدا کند که این کار نیز از طریق خبرگزاریها، برگزاری جلسات و صحبت با مردم میسر است.
ابوطالبی اضافه کرد: باید به مردم بگوییم همانطور که حاضرید برای یک کلاس آموزشی یا یک رشته هنری و ورزشی که دهها برابر یک کلاس قرآن هزینهبر است، شهریه پرداخت کنید، با پرداخت هزینه به فعالیتهای قرآنی نیز کمک کنید. مشکلی که مؤسسات قرآنی با آن مواجهند، این است که چون هزینههایشان افزایش و حمایت از آنها کاهش یافته، مجبور به افزایش شهریه شدهاند و همین مسئله باعث شده تا بعضی از خانوادهها یا به خاطر اینکه واقعا مشکل اقتصادی دارند و یا در عرف، اینگونه جا افتاده که برای فعالیتهای قرآنی هزینه نشود، دیگر در برنامههای آموزش قرآن شرکت نکنند. باید به مردم گوشزد کنیم که با توجه به وضعیت موجود و اینکه آموزش قرآن در تمامی ابعاد زندگی مشکلگشاست، برای فعالیتهای قرآنی هزینه کنند.
وی با بیان اینکه ترویج فعالیتهای قرآنی نیاز به آداب خاص تبلیغی دارد، گفت: نمیتوان مسابقات، قرائتها و همایشهای قرآنی را کنار گذاشته و فقط به مفاهیم و تفسیر پرداخت. باید توجه داشت که در ایجاد جذابیت برای برنامههای قرآنی، تلاوت قرآن با استفاده از قاریان خوشخوان یا گروههای تواشیح چه در داخل کشور و چه خارج از آن، بسیار مؤثر است.
مدیرعامل اتحادیه تشکلهای قرآن و عترت استان اصفهان ادامه داد: مؤسسات قرآنی و عموم مردم باید توجه داشته باشند که ظواهر قرآنی مقدمهای برای فهم قرآن است. همانطور که رهبری فرمودند، باید اذعان کنیم که بعضی از مؤسسات قرآنی آنقدر که به ظواهر اهمیت میدهند، وارد مباحث معنا، مفاهیم و عمل به قرآن نشدهاند و همین مسئله باعث شده تا آفاتی گریبان آنها را بگیرد و بعضا ناکامیها و خسارتهایی به دنبال داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: هم ظواهر قرآنی و هم تفسیر و تدبر در قرآن در جای خود مهم است، باید میان این دو تعدیل برقرار کرده و مواظب باشیم تا افراط و تفریط نکنیم و به هر کدام در جایگاه خود بپردازیم.