علي اخضری، استاد تاريخ مراكز آموزش عالی استان اصفهان در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان اظهار کرد: شیعیان سه دسته را شامل میشوند، شیعیان زیدیه که نامشان را از زید بن علی گرفتهاند و وی را به جای برادرش محمد باقر(ع) امام پنجم میدانند.
وی افزود: دسته دوم، شيعیان اسماعيلي هستند كه نامشان را از اسماعيل پسر امام صادق(ع) گرفتهاند و وی را آخرین امام میدانند و دسته سوم، شیعیان امامیه که پسر امام حسن عسگری(ع) را آخرین حجت خدا بر روی زمین مینامند.
اخضری با بیان اینکه از هر سه فرقه در ایران دولتهای شیعه تشکیل شد و به قدرت رسیدند، گفت: در قرن چهارم، آل بویه که دارای مذهب شیعه زیدیه بود، به قدرت رسید و در زمان خود قدرت قابل توجهی محسوب میشد. بعد از آن شیعیان اسماعیلی به رهبری حسن صباح در ایران به قدرت رسیدند و میتوان گفت آنها یک گروه تروریستی بودند که مخالفان خود را ترور میکردند.
وی ادامه داد: گروه کوچکی به نام سربداران نیز در جغرافیای خراسان دولت تشکیل دادند و شیعه امامیه بودند. آنها دستهای کوچک در یک موقعيت جغرافيایی کوچک به حساب میآمدند، اما با عظمتترین دولت شیعه، سلسله صفوی نام دارد که به لحاظ ساختار و قدرت، از همه دولتهای شیعه قدرتمندتر بود.
این استاد تاريخ در رابطه با علت موفقیت دولت شیعه صفوی بیان کرد: این دولت در رقابت با دولت عثمانی قدرت خود را توسعه داد و علمای شیعهای که از لبنان به ایران مهاجرت کردند، به دولت صفویه یاری رسانده و روز به روز بر قدرت دینی صفویه افزودند.
وی در خصوص علت تغییر مذهب مردم ایران در دوران صفویه، گفت: در شهرهایی مثل قم، مشهد، ری و بخشهایی از اصفهان تعداد اندکی از پیروان مذهب تشیع حضور داشتند، اما در نهایت، زور و قدرت دولت صفوی نیز بیتأثیر نبود و هرکس تشیع را نمیپذیرفت، طبق فرمان شاه اسماعیل یا باید کشته و یا از کشور خارج مىشد؛ در نتیجه مردم راهی جز پذیرش مذهب تشیع نداشتند و چون به مرور زمان آن را پذیرفتند، به نسلهای بعدی نیز انتقال پیدا کرد.