شعارزدگی و تقدس‌گرایی؛ ضعف تئاتر دفاع مقدس

شاه‌کرم در رابطه با سیر تحول تئاتر دفاع مقدس با اشاره به آثار حمیدرضا آذرنگ، بازیگر، نویسنده و کارگردان برجسته تئاتر، اظهار کرد: کارهای ایشان از جمله مواردی است که خوب و تأثیرگذار بوده و توانسته مخاطب زیادی جذب کند، بنابراین در برهه‌هایی از زمان اتفاقات خوبی در حوزه تئاتر دفاع مقدس افتاده اما کم بوده است، دسته دیگر کارهای صورت‌ گرفته در حوزه تئاتر دفاع مقدس کارهای سفارشی محسوب می‌شوند و این کارهای سفارشی بعضی اوقات خوب از کار درمی‌آید اما در بیشتر موارد این‌طور نیست و کارهای بدی تولید می‌شود.
ورود افراد کم‌تجربه به تئاتر دفاع مقدس؛ علل ضعف این تئاتر
این کارگردان برجسته تئاتر ضعف کارهای سفارشی در حوزه تئاتر دفاع مقدس را ورود افراد کم‌تجربه در این حوزه دانست و افزود: جنگ مقوله‌ای است که نیاز به شناخت، پژوهش و زیستن با آن دارد، در حالی‌که برخی نویسنده‌های دفاع مقدس هنوز جنوب و غرب کشور را ندیده‌اند و اتفاقات و تأثیرات جنگ را از نزدیک لمس نکرده‌اند، بنابراین ضعف برخی کارها به این علت است.
وی در ادامه گفته‌های خود در خصوص برگزاری جشنواره تئاتر مقاومت خرمشهر، بیان کرد: این جشنواره سالیان سال است که تحت تأثیر کلماتی مثل بین‌المللی، داخلی، کشوری مقاومت قرار گرفته است، کسی به لحاظ فنی آثار این جشنواره را بررسی نمی‌کند.
شعارزدگی و تقدس‌گرایی؛ ضعف تئاتر دفاع مقدس
شاه‌کرم در همین راستا شعارزدگی و تقدس‌گرایی را ضعف جشنواره‌های مربوط به دفاع مقدس عنوان کرد و افزود: عدم رویکرد انتقادی و یک‌سونگری، تداوم دیدگاه‌های حماسی، جوانی و ناآشنایی فعالان این عرصه نیز می‌تواند از دلایل دیگری باشد که دست به دست هم داده‌اند و باعث شده‌اند وضعیت تئاتر دفاع مقدس خوب نباشد.
وی در همین راستا اضافه کرد: وقتی واژه «مقدس» وارد تئاتر می‌شود نتیجه‌اش تقدس‌گرایی است و باعث یک‌سونگری می‌شود که خود از معضلات فنی نمایش‌نامه‌های ما به شمار می‌رود، اگر  تقدس‌گرایی نکنیم و اجازه دهیم واقعیت کلام ارائه شود، آن‌وقت می‌توانیم شاهد تأثیر مقدسی در تماشاگران باشیم.
شاه‌کرم در رابطه با شاخصه‌ها و مؤلفه‌های شکل‌دهنده نمایش‌نامه دفاع مقدسی، افزود: برای من به عنوان یک خرمشهری و کسی که از نزدیک آثار جنگ بر مردم را دیده است، تأثیرات پس از جنگ از مهم‌ترین دغدغه‌ها بوده است، اما به طور کلی توجه به جنگ، جنگی متجاوزانه از سوی عراق و دفاع تاریخی ما، ویژگی بارز تئاتر دفاع مقدس است که می‌شود در آن هزاران معنای انسانی پیدا کرد.
وی با بیان این مطلب که مخاطب تئاتر دفاع مقدس همه مردم هستند، ادامه داد: در کشور ما کسی نیست که از جنگ لطمه ندیده باشد و هیچ کوچه‌ای و هیچ شهری نیست که شهید نداده باشد، بنابراین همه ما به نحوی با جنگ دست‌ و پنجه نرم کرده‌ایم و به همین دلیل تئاتر دفاع مقدس نمی‌تواند ویژه یک قشر خاص باشد، علاوه بر اینکه کار کردن در این حوزه به خاطر دغدغه‌ داشتن نسبت به جنگ و جوانانی که رفتند، به انسان قدرت خاصی می‌دهد و همین باعث می‌شود اتفاقات عجیب و غریبی در کار بیفتد که هرکسی با تماشای نمایش به اندازه ظرفیتش لذت ببرد.
تکرار نمایش‌های دفاع مقدسی؛ دلیل عدم تماشای این نوع تئاتر
این کارگردان برجسته تئاتر در بیان علت عدم اقبال تماشاگران تئاتر به نمایش‌های دفاع مقدسی، اظهار کرد: وقتی تماشاگر برای دیدن تئاتر دفاع مقدسی دعوت می‌شود، در ذهنش گارد می‌گیرد، دلیلش هم آن است که یک سری کد در ذهن مخاطب به شدت تکرار شده و همین تکرار او را منزجر کرده است، بخش اعظم این نوع مواجه مخاطب با کارهای دفاع مقدسی به دلیل کم‌کاری ما است.
شاه‌کرم با اشاره به آثار فاخر تئاتر دفاع مقدسی، به بیان ویژگی‌های یک تئاتر مطلوب پرداخت و ادامه داد: کارهای حمید آذرنگ و «ترن» نیما دهقان از جمله کارهای انگشت‌شمار و موفقی هستند که روی صحنه تئاتر شهر رفتند چراکه از شعارزدگی و تکرار دوری کردند، قالب‌های تکراری را در ذهن‌شان شکستند و با یک قالب جدید با مخاطب‌شان به سادگی حرف زده‌اند، وقتی با مخاطب به سادگی و صادقانه حرف بزنید، مخاطب دست‎تان را می‌فشارد، به همین دلیل است که این آثار توانسته‌اند مخاطب بسیاری جذب کنند و تأثیرگزار باشند.
شعارزدگی ارزش‌ها را از بین می‌برد

شاه‌کرم با اشاره به برگزاری جشنواره شهدای مدافع حرم، ابراز کرد: موضوع شهدای مدافع حرم، موضوعی کاملا امروزی است چراکه در حال حاضر جوانانی از کشور ما می‌روند که از حرم اهل بیت(ع) دفاع می‌کنند اما در حال حاضر کسانی که این جشنواره را برگزار می‌کنند به حدی شعارزده کار می‌کنند که ارزش‌ها را زیر سوال می‌برند.
وی با تأکید بر اینکه نمایش‌نامه‌نویسی برای شهدای مدافع حرم نباید به وضعیت فعلی تئاتر دفاع مقدس دچار شود، افزود: این کار را باید به دست کسانی سپرد که دغدغه دارند نه اینکه طی مدت کوتاهی یک نمایش‌نامه سفارشی تولید شود.
تئاتر مستند؛ دو حقیقت را به یکدیگر پیوند می‌زند
این کارگردان برجسته تئاتر در بخش دیگری از گفت‌وگو در رابطه با تئاتر مستند بیان کرد: تئاتر مستند، تئاتری است که از استنادات بعضا واقعی برآمده باشد، به همین دلیل، تئاتر مستند معمولا وامدار از یک پژوهش است و احساس می‌کنم کارهایی که درباره‌اش پژوهش خوبی صورت گرفته باشد، می‌تواند به یک تئاتر مستند تبدیل شود، بنابراین تئاتر مستند، تئاتری است که دو حقیقت را به یکدیگر پیوند می‌زند.
وی در پاسخ به این سوال که آیا تئاتر مستند مخاطب خاص خود را دارد، بیان کرد: بهتر است این کارها را با دو، سه اجرای خصوصی شروع کنیم، ایرادات را برطرف کنیم، نقاط قوت را ارتقا بدهیم و پس از آن، تئاتر مستندمان را با عموم مردم به اشتراک بگذاریم، هرچند به اعتقاد من، عام و خاصی به آن معنا وجود ندارد.

شاه‌کرم در پایان ابراز کرد: از اساتید، نویسندگان و پژوهشگرانی که در زمینه دفاع مقدس کار می‌کنند، تشکر می‌کنم، می‌دانم که در شرایط بدی کار می‌کنند اما چون اعتقاد دارم کار بزرگی می‌کنند، به همه خسته نباشید می‌گویم و دست همه را می‌بوسم.