امید عودباشی، عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) از اصفهان، با بیان اینکه در هنر اسلامی سعی شده اندیشه اسلامی به تصویر کشیده شود، اظهار کرد: هنر اسلامی در گذشته، هنری قوی و از آن زیاد استفاده می شد، اما به دلیل تحول فکری مردم در دوران مدرنیته، استقبال و استفاده از آن بسیار کم شده و نیاز است که روی آن کار و مطالعه بیشتری انجام شود تا بتواند به جایگاه اصلی خود بازگردد.
وی با بیان اینکه ویژگیهایی خاص، هنر اسلامی را از دیگر انواع هنر متمایز کرده است، گفت: در حقیقت هنر اسلامی به خاطر پشتوانه تفکر اسلامی و بیان کردن فلسفه و حکمت اسلام و اصول قرآن متمایز شده است، هنر مسیحی نیز اصول و اعتقادات مسیحیت را به تصویر میکشد.
عودباشی خاطرنشان کرد: هنراسلامی، مسیحی و حتی هنر مدرن، به یک ایدئولوژی متصل هستند در واقع ویژگیها، اصول و عقاید آن ایدئولوژی را به تصویر میکشند، به همین دلیل زمانی که میخواهیم بدانیم هنری، اسلامی هست یا نه، باید ببینیم آیا از اسلام صحبت میکند و کاربردهای مد نظر اسلام را دارد؛ هنری با چنین ویژگیها، قاعدتا یک هنر اسلامی است.
عضو هیئتعلمی دانشگاه هنر اصفهان در خصوص پیشینه تاریخی هنراسلامی، گفت: این هنر در حدود 1200 سال پیش در سرزمینهای اسلامی شکل گرفت و هنرهای قبل از اسلام مانند بیزانس و شمال آفریقا تاثیر زیادی بر آن گذاشتند، ولی با توجه به کاربرد آن در سرزمینهای اسلامی و دارا بودن پشتوانه فرهنگ و اعتقادات قرآن، قابل تمایز با دیگر انواع هنر است که به راحتی میتوان متوجه شد، هنر اسلامی هنری میباشد که این اعتقادات را به تصویر میکشد. نمایش تفکرات اسلامی در نقاشی، ادبیات، معماری، خوشنویسی و... کاملا مشهود است.
وی اضافه کرد: در دوره معاصر هنر اسلامی تاثیر بسیار زیادی بر هنر غربی گذاشته است، به خصوص در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20 نشانههای زیادی از تاثیر هنرمندان شرقی و اسلامی بر هنر غربی وجود دارد و در سبک هنر نو نیز نشانههای زیادی از هنر شرقی میبینیم. هنرمندانی مثل پیکاسو( شکل دهنده جنبش هنر مدرن)، به وضوح بیان میکند که از هنر شرقی و به خصوص هنر اسلامی الهام گرفته است.
عودباشی تصریح کرد: این تاثیرپذیری به خصوص زمانی پررنگتر شد که غربیها با سرزمینهای اسلامی آشنا شده و با آنها تبادلات و تعاملات فرهنگی برقرار کردند و از خوشنویسی، کاشی کاری اسلامی و نقاشی ایرانی- اسلامی تاثیر گرفتند.این تاثیرپذیری در اوایل قرن بیستم و زمانی که هنر مدرن در اروپا شکل گرفت، به اوج خود رسید.
عودباشی ادامه داد: هنر اسلامی ماهیتا انتزاعی است و به تصویرگری کلاسیک میپردازد و اصولا کسانی که میخواستند از دوران کلاسیک عبور کرده و در غرب وارد یک فلسفه وهنر انتزاعی شوند، تاثیر زیادی از هنر اسلامی، هنر شرق دور و هنر بومیان آمریکا گرفتند. این تاثیرپذیری از هنر اسلامی، در نقوش سنتی، طرحهای اسلیمی، کاشی کاری، فرش بافی و خوشنویسی نمود بیشتری پیدا میکند.