اقتصاد مدرن با فرهنگ ایرانی- اسلامی مطابقت ندارد/ اقتصاد سرمایهداری، انسانی نیست
گروه سیاست و اقتصاد: عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان گفت: اقتصاد مدرن در کشور ما نمیتواند موفق عمل کند، زیرا کشورهای غربی این نوع اقتصاد را از دل فرهنگ خود پایهریزی کردهاند، اما چون در کشور ما چون کپیبرداری میشود، هیچوقت نمیتواند به لحاظ تئوریک و بهصورت صددرصد موفق اجرا شود.
عبدالحمید معرفی، عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان ضمن اشاره به ویژگی های اقتصاد اسلامی، اظهار کرد: اقتصاد اسلامی از نظر تئوریک به این معناست که قوانین نهادهای اقتصادی مبتنی بر ارزشهای اسلامی باشد که این مهم در عمل، به میزان اصلاح سیستم و نهادهای اقتصادی بستگی دارد.
وی افزود: نهادهای اقتصادی که اکنون در کشور وجود دارند، غربی هستند و به لحاظ تاریخی نیز مربوط به اوایل قرن بیستم یعنی دوره پهلوی اول است، بنابراین اکنون زندگی اقتصادی مردم و دولت، بر پایه همین نهادهای غربی است. برهمین اساس ما باید بتوانیم این نهادهای غربی را با توجه به ارزشها و قوانین اسلامی موجود اصلاح کنیم. اما اکنون ما در این زمینه از نظر تئوریک به اجماعی نرسیدهایم که البته تغییر آن نیز نیازمند اراده سیاسی و فرهنگسازی است و به سادگی هم امکانپذیر نیست.
معرفی گفت: ساختار اقتصاد نیمه مدرن، ساختاری است که در حال حاضر در کشورهای اسلامی و در زندگی روزمره مردم جریان دارد و چنانچه اشکالی در زندگی انسان وجود دارد، به دلیل اسلامی نبودن آن است.
وی افزود: برای اسلامی شدن اقتصاد، آگاهی از لحاظ فرهنگی و اراده سیاسی وجود ندارد. همچنین مردم نیز تصوری از بانکداری اسلامی ندارند و به دنبال آن تقاضایی نیز شکل نمیگیرد، زیرا وقتی تقاضایی وجود نداشته باشد، ارادهای هم وجود نخواهد داشت. بعضا کسانی که در حوزه سیاسی فعالیت میکنند، ذینفع این سیستم بانکداری موجود هستند، بنابراین این تغییرات باید از سوی عامه مردم تقاضا شود.
معرفی ادامه داد: اقتصاد مدرن که کشورهای اروپایی و آمریکایی منشاء شکلگیری آن هستند در کشور ما نمیتواند موفق عمل کند، زیرا آنها به شکل تاریخی این نوع اقتصاد را از دل فرهنگ خودشان پایهریزی کردهاند و در کشور ما چون کپیبرداری میشود، هیچوقت به لحاظ تئوریک و بهصورت صددرصد موفق اجرا نمیشود.
اقتصاد سرمایهداری، انسانی نیست
استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان گفت: اقتصاد مدرن غربی در همه جای دنیا موفق است به شرط آنکه فرهنگ آن در حوزه سیاسی مورد قبول و تبعات سیاسی و فرهنگی آن نیز پذیرفته شود. ما در دورهای این نهادهای اقتصادی را وارد کردهایم، ولی بعد آنها را قبول نکردهایم و همچنین توان تطبیق این نهادها با فرهنگ، ارزشها و باورهای خود را بهدست نیاوردهایم.
وی افزود: اقتصاد سرمایهداری مدعی این است که ارزشهای انسانی در قالب حقوق بشر، بیش از گذشته مورد توجه است، بدین معنا که اقتصاد سرمایه داری، اقتصادی انسانگراست، ولی واقعیت چیز دیگری را نشان میدهد. در واقع در نظام سرمایهداری تناقضهایی وجود دارد. بنابراین اقتصاد مدرنی که خود را در قالب سرمایهداری نشان میدهد، اگرچه ادعای انسانی بودن میکند، ولی انسانی نیست، زیرا این نهادهای اقتصادی ذاتا باعث استثمار انسانها میشود.
معرفی خاطرنشان کرد: اقتصاد مدرن شامل یک بخش سرمایهداری و یک بخش سوسیالیستی است. سوسیالیسم بدین معناست که مالکیت بر پول، ابزار و تولید یک مالکیت عمومی میباشد که این بخش انسانیتر است. اما در واقع هیچکدام از آنها الهی نیستند.
