حرمت انسان از همه حرمت‌ها بالاتر است/ انسان با کرامت به پستی تن نمی‌دهد

رضا سعادت‌نیا، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم و معاون آموزشی و پژوهشی دانشکده علوم قرآنی اصفهان، در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه انسان جایگاهی رفیع در قرآن و روایات و سیره عملی معصومین(ع) دارد، اظهار کرد: در آیه 17 سوره اسراء آمده است:«وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَني‏ آدَمَ...؛ و به تحقیق فرزندان آدم را گرامی داشتیم». انسان‌های بزرگ و سعادتمند کسانی هستند که نسبت به این کرامت معرفت پیدا کرده و فهمیدند که انسان از عالمی پاک و مظهر اسماءالله به شمار می‌رود، به عالمی سراسر نور و رحمت متصل بوده و مقامش خلیفه خداوند و مسجود فرشتگان است.
وی با اشاره به شعری که منسوب به امام علی(ع) است: «آیا گمان می‌کنی که جرم کوچکی هستی؟ در حالی که جهان بزرگی در تو نهفته است»، گفت:  پیام جامع قرآن و کلام معصومین(ع) این است که ای انسان، گوهر وجود تو بسیار کمیاب و با ارزش می‌باشد، پس خود را ارزان نفروش.
سعادت‌نیا بیان کرد: انسان از عالم بی‌نهایت است و گنج‌های فراوان دارد و شناخت این حقیقت، درهای بهشت را به روی او باز می‌کند. در روایت آمده: «هر کس که خودش را شناخت، خدا را می‌شناسد».

انسان آگاه به کرامت و حقیقت خویش تن به پستی نمی‌دهد

وی در توضیح اینکه چرا برخی از انسان‌ها به رذایل و پستی‌ها تن می‌دهند؟ گفت: علت اصلی آن این است که انسان کرامت ذاتی و گوهر ذاتش را که از عالم قدسی به او به ارث رسیده از یاد می‌برد؛ اما کسی که حقیقت خودش را شناخت و دانست که از قدرت مطلق می‌باشد، هرگز تن به پستی نمی‌دهد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: دلیل اینکه انسان‌های بزرگ مانند عرفا به ورطه گناه نمی‌افتند، طبق سخن امام علی(ع) نه به خاطر ترس از جهنم یا طمع بهشت، بلکه به خاطر کرامت انسانی آنهاست. در روایتی آمده که:«پشت سر دیگران حرف زدن کار انسان‌های ضعیف و درمانده است»، انسانی که احساس آزادی می‌کند، هرگز خود را به ورطه پستی‌ها نمی‌اندازد.
وی اضافه کرد: امام علی(ع) در نهج‌البلاغه می‌فرمایند:«پسرم، گوهر روحت را از هر گونه پستی گرامی بدار». تفاوت انسا‌ن‌ها در اندیشه و رفتار، به خودشناسی آنها باز‌می‌گردد، برای مثال اگر تابلوی نقاشی بسیار با ارزشی داشته باشید، همواره آن را از کثیفی و گرد وغبار به خوبی پاک می‌کنید، چون از ارزش آن باخبر هستید؛ اما اگر ارزش آن را ندانید، حساسیتی نسبت به آن نخواهید داشت.
سعادت‌نیا خاطرنشان کرد: اگر انسان از کرامت خود آگاه شود، غیبت دیگران را نمی‌کند، چون غیبت را کار انسانی مفلوک می‌داند. در واقع احساس عظمت به او اجازه چنین کاری نمی‌دهد. مصداقی از کرامت در کلام امام علی(ع) این‌گونه آمده است:«اگر هفت طبقه آسمان را با همه ثروتش به من بدهند، به والله حاضر نیستم پوست جویی را به ناحق از کسی بگیرم».
وی با اشاره به روایتی مبنی بر اینکه «حرمت مؤمن از حرمت کعبه واجب‌تر است»، گفت: پیامبران و امامان به این دلیل که از رفیع‌ترین کرامت نفس برخوردار بودند، با تمام وجود و عاشقانه تلاش می‌کردند تا کرامت دیگر انسان‌ها را به آنها نشان دهند، به گونه‌ای که حضرت محمد(ص) بسیار برای انسان‌های پرتاب شده در چاه پستی‌ها، اظهار ناراحتی می‌کردند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم تصریح کرد: در منطق امام علی(ع) کرامت انسان در بالاترین درجه اهمیت قرار دارد و حرمت مسلمان از همه حرمت‌ها بالاتر است. در زمان حکومت ایشان بحث از حقوق انسان، چه مسلمان و چه غیر مسلمان، مطرح شد که نشان می‌دهد ایشان منزلت و کرامت همه‌ انسان‌ها را در نظر داشت و فرماندهان خود را به شدت از تعدی و تجاوز به حرمت و کرامت مردم بازمی‌داشتند.

انتهای پیام