چرایی و چگونگی پیوند آموزه‌های وحیانی با علوم تجربی

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ مراسم افتتاحیه «کنگره بین‌المللی توسعه و تعالی علوم بر پایه عقلانیت وحیانی با تکیه بر اندیشه‌های علامه جوادی آملی» صبح امروز در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برگزار ‌شد. غلامعلی حداد عادل در این نشست به بیان نظرات خود پرداخت و عنوان کرد: کشورهای اسلامی نزدیک به دو قرن با تمدن غربی مواجه شده‌اند و در این دو قرن یکی از مسائل مطرح برای متفکران مسئله نزاع علم و دین بوده است. از گذشته این فکر مطرح بوده و هست که با رشد علم و گسترش میدان علم، میدان دین تنگ می‌شود و دین مربوط به دورانی است که علم بشر رشد نکرده بود.

وی افزود: با رشد علم این نزاع افزون‌تر می‌شود و حل این مسئله خدمت بزرگی به دین محسوب می‌شود. جوامع اسلامی به علم تجربی نیازمندند و از سوی دیگر دنیای غرب با فاصله گرفتن از دین موفق به اداره معقول جهان نشده است؛ دنیایی که هیچ روز و هیچ ساعتی از آن از جنگ و خونریزی خالی نیست و ریشه این جنگ‌ها به تمدن غرب بر می‌گردد. همانجا که علم را کافی دانسته‌اند و دین را کنار زده‌اند. پس حل مسئله علم و دین هم نیاز کشورهای اسلامی است و هم نیاز کشورهای غربی. راه درازی در پیش است و این مسئله نیاز به کار طولانی دارد. آیت‌الله جوادی آملی سعی کرده است جایگاه عقل را ارتقا دهد و شأن عقل را در علوم تجربی تبیین کند.

استاد فلسفه دانشگاه تهران ادامه داد: دکارت ملاک معرفت را وضوح و تمایز می‌دانست و به این نتیجه رسیده بود که جوهر مادی، امتداد محض است و جوهر ذهن، فکر محض است. چون ملاک او وضوح و تمایز بود به این نتیجه رسید که حصول یقین در شناخت ماده این است که هیچ بهره‌ای از عقل و ادراک به ماده نسبت داده نشود. به همین صورت در ذهن و عقل هم هیچ چیز از آنچه در ماده وجود دارد وجود نخواهد داشت. نتیجه این مبانی این شد که در فیزیک امروز چیزی از نظر فیزیکدان وجود دارد که امتداد داشته باشد. وقتی چنین نگاهی به دنیای مادی وجود داشته باشد جایی برای بحث از غایت هستی در علوم طبیعی باقی نمی‌ماند.

وی در پایان گفت: آیت‌الله جوادی آملی یک پیشنهاد کارساز به دانشگاه می‌دهد و آن اینکه بیاییم در مطالعات خود «خلقت» را جانشین طبیعت کنیم. به جای اینکه کار دانشمند طبیعی را طبیعت‌شناسی بنامیم «خلقت‌شناسی» بنامیم. در این صورت زمینه را فراهم کرده‌ایم که دانشمند علوم طبیعی درباره مبدا آفرینش و مقصد هستی هم فکر کند و هم به علت فاعلی عالم بیندیشد و هم به علت غایی. این نگاه با آیه «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ» هم هماهنگ خواهد بود.

گزارش از مصطفی شاکری

انتهای پیام