
حجت الاسلام والمسلمین محمد اکبری، عضوهیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم در گفتوگو با ایکنا؛ با بیان اینکه فردی که متولی گفتمان دینی است باید به معرفت دینی عمیقی رسیده باشد، گفت: کسی که میخواهد در فضای گفتمان دینی وارد مباحثه شود باید به لحاظ معرفت دینی در حد عالی و در حوزه اصول و فروع دین کارشناس و صاحب نظر باشد. همچنین باید به لحاظ معرفت دینی به معرفت عمیقی رسیده باشد و از تقوا که یکی از شرطهای محوری و عنصری برای دینشناسی و تبلیغ و تبیین دین به حساب میآید، برخوردار باشد.
وی ادامه داد: در طول تاریخ برخی از صاحب نظران و مبلغان دینی بودهاند که نتوانستند دین خدا را خوب بشناسند و چون نتوانستند این دین را خوب بشناسند در ارائه آن نیز موفق عمل نکردهاند؛ بنابراین در تعریف دین و تبلیغ آن در جامعه کوتاهی شده است. به همین دلیل است که امروزه ما در جامعه شاهد فرقه های دینی گوناگون هستیم. کسانی که کرسیهای گفتمانهای دینی را در اختیار دارند باید در حد عالی از تقوای الهی برخوردار باشند.
حجت الاسلام اکبری مهمترین ویژگی علوم دینی الهی را در لا به شرط بودن آن دانست و گفت: یکی از امتیازات علوم دینی و الهی نسبت به علوم غیر دینی آن است که علوم دینی لا بشرط هستند. یعنی هر کسی در هر مسلک و با هر مقام و ایدهای در مراکز علمی، حوزوی، دانشگاهی، پژوهشی و آموزشی میتواند شرکت و دیدگاه های خود را عرضه کند.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه مسئول راه اندازی گفتمان دینی باید عالم به زمان خویش باشد، بیان کرد: کسی که گفتمان دینی را برگزار میکند باید به شناخت درستی از مقتضیات زمان دست پیدا کند. یعنی زمان شناس و عالم به زمان خویش باشد و اوضاع و احوال جامعه و فضاهای علمی، فرهنگی، اجتماعی، دینی، مجازی و حقیقی را بشناسد. امام صادق(ع) فرمودند: «کسی که عالم به زمان خود باشد اشتباه و لغزش به او روی نمیآورد». فردی که می خواهد در قالب گفتمان دینی، شریعت خداوند را به مردم عرضه کند، باید زمان شناس باشد. یعنی به فراخور مقتضای استعداد و ظرفیت افراد و شرایط و اوضاع و احوال جامعه مسائل دینی را به مردم ارائه کند.
وی تصریح کرد: حقیقت قرآن کریم بر شخص پیامبر(ص) یک مرتبه ارائه شده است، اما 23 سال طول کشیده است تا معارف و احکام دین به مردم ارائه شود. علت به طول انجامیدن ارائه قرآن کریم بر مردم جامعه در گذشته این بود که مردم در آن زمان آمادگی پذیرش حقیقت قرآن کریم را نداشتند. در اینجا است که عالم به زمان بودن معنا پیدا میکند. علت موفقیت امامان معصوم(ع) در انجام وظایف خود نیز در همان عالم به زمان بودن آنها است.
حجت الاسلام اکبری ویژگی دیگر گفتمان دینی را فراگیر بودن آن خواند و عنوان کرد: گفتمان دینی نباید منحصر به دانشگاه خاص و جامعه خاص باشد بلکه میتواند در فضای مجازی، فیزیکی و حقیقی ارائه شود. امروزه تبلیغات ضد دینی جامعه را فرا گرفته است؛ بنابراین شرایط جامعه اقتضا میکند که گفتمان دینی به شکل فراگیر برگزار شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم با اشاره به اینکه در برگزاری گفتمان دینی باید سعی کرد تا هر مسئلهای را از بعد اسلام ناب مورد بررسی قرار داد، افزود: دین اسلام به منزله خورشید است و تابیدن خورشید از بین بردن تاریکی را به دنبال دارد. اگر دین اسلام با تمام ابعاد آن به مردم عرضه شود، مردم فوج فوج به آن گرایش پیدا می کنند؛ بنابراین باید اسلام ناب مورد گفتمان قرار بگیرد.
توجه به جوانان در گفتمانهای دینی
حجتالاسلام اکبری با تأکید بر این موضوع که در برگزاری گفتمانهای دینی باید جوانان و توجه به آنها را در اولویت کار قرار داد، گفت: امروزه برگزاری گفتمانهای دینی برای جوانان نسبت به سایر اقشار جامعه ضروریتر است، چرا که جوانها آسیبپذیرترهستند و به برگزاری این گفتمانها بیشتر نیاز دارند. تاریخ اسلام گویای این مسئله است که پیغمبر اسلام(ص) برای جوانها جایگاه و احترام ویژهای قائل بودهاند به نحوی که فرماندهان لشکر پیامبر(ص) نیز از میان جوانان انتخاب میشدند. امروزه جوانها باید یکی از محورهای گفتمانهای دینی باشند به این دلیل که نوک پیکان آسیبها و تهاجمات فرهنگی متوجه آنان است.
از گذشته روحانیت سکاندار گفتمانهای دینی بوده است
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان این مسئله که امام خمینی(ره) با گفتمانسازی انقلاب را به پیروزی رساند، گفت: از گذشته روحانیت سکاندار گفتمانهای دینی بوده است، امروزه نیز روحانیت متولی و زمامدار گفتمان دینی است. روحانیت نقش بسیار مهم و محوری در زمینه مباحث دینی و اسلامی داشتند. شیخ صدوق، شیخ مفید، بحرالعلوم، علامه حلی، شیخ انصاری از ابتدا در این زمینه پیشتاز بودهاند و وقتی که به زمان امام خمینی(ره) میرسیم، شاهد نقش آفرینی بزرگان دیگری، چون میرزای شیرازی در عرصه گفتمان دینی هستیم. میرزای شیرازی با فتوای تحریم تنباکو عظمت دین و گفتمان دینی را به خوبی بیان کردند و توانستند دشمن را شکست بدهند و برای اسلام عزت به وجود آورند. امام خمینی(ره) با گفتمان دینی توانستند انقلاب را به نتیجه برسانند. کار امام خمینی(ره) کار فکری، علمی و معرفتی بود. هم اکنون رهبر معظم انقلاب با صحبتهایی که انجام میدهند و آثار آن در عبور مردم از فتنهها بروز پیدا میکند به دنبال گفتمان دینی هستند. صحبتهای ایشان اثرات دیگری، چون نجات مردم از دام عرفانهای کاذب، تقویت روحیه دینداری مردم در برابر استکبار و صهیونیسم را نیز در پی داشته است. مهمترین اثر گفتمانهای دینی روحانیت این بوده که امروزه جوانان مستعد از کشورهای زیادی در حوزه علمیه قم به تحصیل مشغول هستند.
حجت الاسلام اکبری با اشاره به این موضوع که اسلام تنها دین مسجد و منبر نیست، افزود: اگر در همه مسائل زندگی به قرآن و آموزههای دینی اسلامی که راهگشا است مراجعه کنیم به موفقیت خواهم رسید. اسلام فقط دین مسجد، منبر، محراب، ماه مبارک رمضان، محرم، تاسوعا و میدانهای جنگ و جهاد نیست. اسلام دینی است که برای همه عرصههای زندگی ائم از مادی، روحی و معنوی بشر نوآوری دارد و جوابگوی همه عرصهها است. یکی از نیازهای امروز جامعه ما دشمنشناسی است. امروزه دشمن با تمام وجود برای جنگ اقتصادی به میدان آمده است. در چنین نبردی قرآن کریم میفرماید آنچه که در قوا دارید به کار بگیرید. این قوا فقط قوای نظامی نیست، باید در برابر هر حملهای ما از نیروی متناسب با آن حمله و حجمه استفاده کنیم. امروزه که دشمن با جنگ اقتصادی آمده، ما نیز برای اینکه بخواهیم از این تحریم نجات پیدا کنیم باید خود تأمین کننده نیازهایمان باشیم. آیه شریفه «لَیسَ للانسانِ الّا ماسَعی؛ برای انسان بهرهای جز سعی و کوشش او نیست» گویای آن است که انسان باید تلاش و کوشش کند و در همه عرصهها تکاپو داشته باشد.
وی ادامه داد: اسلام برای عموم مردم اقتصاد و زندگی عزت بخش میخواهد. یک عرصه عزت مسلمانان، عزت اقتصادی است. همین طور آیات دیگری درباره انفاق وجود دارد که میگوید کسی که در راه خدا انفاق میکند مانند این است که یک دانه بکارد و هر دانه به 700 دانه تبدیل شود. برای تشویق به کار و استقلال اقتصادی و مالی آیات متعددی آمده است که نشان میدهد نباید به بیگانه نیاز داشته باشیم.
اکبری تصریح کرد: آیه «تَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَالتَّقْوَی» نیزانسان ها را به این امر هدایت می کند که در راه نیکی و پرهیزکاری با هم تعاون داشته باشید. همان طور که مقام معظم رهبری فرمودند: اگر در زمینه اقتصادی با هم همکاری کنیم قطعا از بحرانها عبور خواهیم کرد. ایشان این نسخه را برای مردم، چرا که توجه به کالای ایرانی موجبات عزت انقلاب را فراهم می کند. عقل، وجدان و فطرت هر مسلمانی حکم میکند که کالای ایرانی را که تولید ملی است و با دسترنج ملت خودمان به دست آمده استفاده کنیم تا به آن عزت و سربلندی برسیم. اگر به تاریخ کشورهای اطراف مثل شوروی و فرانسه نگاهی بیاندازیم میبینیم که استکبار جهانی و صهیونیسم اگر به این درجه از نبوغ تکنولوژی و پیشرفت مادی رسیدهاند به این دلیل بوده است که به تولیدات داخلی خود تعصب داشتند و دروازههای ورود کالای خارجی را به کشورهایشان بستند.
انتهای پیام