مرگ پایان نیست/ انسان مرگاندیش فریفته دنیا نمیشود
گروه معارف - استاد حوزه علمیه با بیان اینکه مرگ پایان انسان نیست، بلکه آغازی دوباره برای وجود انسان است، گفت: مرگاندیشی انسان را از انجام عمل ناروا باز میدارد و اجازه نمیدهد فریفته دنیا شود.
حجتالاسلام امیررضا وطنخواه، در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، درباره فلسفه مرگ اندیشی، اظهار کرد: انسانها در رابطه با مرگ به دو دسته تقسیم میشوند؛ کسانی که به مبدا و معاد و قیامت اعتقاد دارند و کسانی که به آن اعتقادی ندارند. اثرات مرگ اندیشی برای مومنان به قیامت و کسانی که به قیامت اعتقادی ندارند نیز یکسان نیست.
مرگ مقدمه زندگی و حیات برای انسان است
وی با بیان اینکه قرآن مرگ را آیه و نشانه میداند، ادامه داد: مرگ آنقدر با عظمت است که به عنوان یک نشانه از خداوند در نظر گرفته شده و در آیات قرآن آمده چیزی که به عنوان نشانهای از خداوند در نظر گرفته شده، دارای عظمت و بزرگی است. اگر مرگ نباشد زندگی و خلقت حتما چیزی کم دارد. در آیه 2 سوره ملک آمده: «الَّذي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ...، همان که مرگ و زندگى را آفرید». در این آیه مرگ بر زندگی مقدم شده، چون مقدمه زندگی و حیات برای انسان، مرگ است.
این استاد حوزهعلمیه افزود: مولوی میگوید: «از جمادی مردم و نامی شدم/ وز نما مردم به حیوان برزدم/ مردم از حیوانی و آدم شدم/ پس چه ترسم کی ز مردن کم شدم» در واقع مولوی هم مرگ را پایه زندگی میداند.
مرگ پایان انسان نیست
وطنخواه خاطرنشان کرد: مرگ پایان نیست، بلکه پایانی بر یک مرحله از وجود انسان است، انسانهایی که به قیامت اعتقاد ندارند مرگ را پایان انسان میدانند. در آیه 37 مومنون آمده: «إِنْ هِيَ إِلاَّ حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا...؛ بدانید که زندگى جز این زندگى ما در دنیا نیست که پیوسته نسلى از ما مىمیرد و نسلى دیگر پدید مىآید». در واقع چنین اعتقادی ممکن است به احساس پوچی و نهیلیسم در انسان منجر شود.
وی در ادامه گفت: قرآن و روایات مرگ را پایان انسان نمیدانند، بلکه پایان یک مرحله از وجود انسان و آغاز مرحلهای دیگر میدانند و به همین خاطر در روایات از آن به عنوان یک پل و مکان عبور از یک مرحله به مرحله دیگر یاد شده است.
دنیا نسبت به ابدیت محدود است
وطنخواه تاکید کرد: انسان زمانی که از مادر متولد میشود، هم جسم او متولد و هم نفسش و در طول زندگی رشد پیدا میکند، اما زمانی که جسم از دنیا رفت، نفس باقی میماند و به مرحلهای جدید از زندگی وارد میشود که ابدی است، یعنی وارد مرحلههای جدیدی مانند برزخ و قیامت خواهد شد.
این استاد حوزه علمیه گفت: علامه طباطبایی همواره به شاگردان خود تذکر میدادند که ما ابدیت را در پیش داریم، این دنیا نسبت به ابدیت محدود است، ابدیت هیچ انتهایی ندارد و انسان هرگز به معنای واقعی ابدیت پی نخواهد برد. با در نظر گرفتن این موارد میتوانیم به نحوه شکل گیری مراحل جدید پیببریم.
نتیجه مرگاندیشی در اسلام تلاش برای انسان است
وطنخواه ادامه داد: در روایات آمده است: همانگونه که زندگی میکنید خواهید مرد و همانگونه که مردید به برزخ و قیامت وارد خواهید شد و همانگونه که به قیامت وارد شدید در بهشت وارد میشوید. پس انسان مرگ اندیش، انسانی است که تمام تلاشش را میکند در دنیا به گونهای زندگی کند که به خوبی به برزخ، قیامت، و بهشت وارد شود.
وی خاطرنشان کرد: برخلاف برخی از مکاتب که نتیجه مرگ اندیشی در آن رکود، رخوت و پوچی انسان میباشد، نتیجه مرگ اندیشی در اسلام تلاش برای انسان است. فلاسفه غربی در برخورد با مرگ، دو دسته هستند؛ دسته اول فلاسفهای که تفکر خود را از ادیان توحیدی گرفته و مرگ را پایان نمیدانند و به آن به عنوان آغاز نگاه میکنند. دستهای دیگر از فلاسفه غربی مرگ را پایان میدانند و با دیدگاه ادیان توحیدی در مورد مرگ موافق نیستند.
وطنخواه با اشاره به اثرات مرگ اندیشی گفت: مرگ اندیشی در انسان در ابتدا باعث زهد، قناعت و رعایت پاکیزگی در زندگی مادی میشود، چراکه انسان مرگ را مقدمه زندگی آخرت میداند و سعی میکند آلوده این دنیا نشود تا هم راحتتر از آن دل بکند و هم رشد بیشتری در آخرت داشته باشد.
انسان مرگاندیش مصیبتها و مشکلات را راحتتر تحمل میکند
این استاد حوزه علمیه تصریح کرد: انسان مرگ اندیش مصیبتها و مشکلات را راحتتر تحمل میکند، چون میداند که این دنیا انتهایی دارد و هر مصیبت و دردی با مرگ به پایان خواهد رسید و هر سختی در این دنیا، یک آسانی در دنیای دیگر به دنبال دارد.
وی اظهار کرد: مرگ اندیشی برای فعالیت خیر و کار صواب به انسان انگیزه میدهد و باعث رشد نفسانی و معنوی انسان در دنیای دیگر میشود. به علاوه انسان مرگ اندیش برای توبه و جبران رفتارهای ناشایستش انگیزه دارد و به امیدهایش میپردازد، نه آرزوهایش.
تفاوت امید و آرزو
وی در خصوص تفاوت امید و آرزو گفت: به طور مثال امید، کشاورزی است که زمین را شخم زده، دانه را کاشته، آبیاری کرده و امیدوار است که در آینده محصولی را برداشت کند. انسان مرگ اندیش نیز اهل امید است و برنامههای خود را به گونهای تنظیم میکند که در آخرت نتیجه خوبی داشته باشد.
وطنخواه اضافه کرد: انسانی که اهل مرگ اندیشی نیست، آرزو دارد، آرزو، مانند کشاورزی است که نه زمین را شخم زده و نه دانه کاشته و امیدوار میباشد که محصول برداشت کند. در روایات، آرزو مقابل مرگ قرار داده شده و لذا گفته شده است که یاد مرگ کنید تا آرزو از دل شما بیرون برود. چون آرزو انسان را به تلاش وا نمیدارد.
این استاد حوزه علمیه در پایان گفت: مرگ اندیشی انسان را از انجام عمل ناروا باز میدارد و اجازه نمیدهد فریفته دنیا شود.
انتهای پیام
