ولیمه حجاج؛ از حق تا خودنمایی

به گزارش ایکنا؛ شايسته است كه حاجى، پس از بازگشت از سفر مكه، وليمه دهد؛ يعنى از مؤمنين، اقوام و دوستان و آشنايان پذيرايى كرده و آنان را اطعام كند.

واژه وليمه در لغت به معناى طناب و ريسمان است و چون اطعام به مؤمنين به منزله ريسمان محبت است به آن وليمه گفته شده است. بعضى در معناى وليمه گفته‏‌اند: به هر طعامى كه براى گروهى فراهم شود، وليمه گفته مى‏‌شود.

در روايات اسلامى سفارش شده است كه هنگام عروسى، تولد، ختنه، خريد منزل و بازگشت از سفر حج وليمه دهيد. چنان‏كه رسول خدا(ص) در اين زمینه فرموده‌اند: «لا وَليمَةَ الّا في خَمسٍ، في عُرسٍ أو خُرسٍ أو عِذارٍ أو وَكارٍ أو رِكاز؛ وليمه نباشد مگر در پنج مورد: زفاف (عروسى)، تولد فرزند، ختنه، خريد منزل و بازگشت از سفر حج».

اطعام كردن و غذا دادن در موارد پنج ‏گانه از سنت‏‌هاى ديرينه اسلام و حتى قبل از اسلام است. در تاريخ آمده است كه بعد از خطبه عقد خديجه و رسول خدا(ص)، خديجه به آن حضرت گفت: به عمويت بفرما براى وليمه عروسى، شترى بكشد. همچنين روايت شده كه پيامبر اكرم(ص) در مراسم ازدواج با «زينب بنت جَحش» و «ميمونة بنت حَرث» وليمه داد.

درباره وليمه حج، به اين نكته در روايات اشاره شده است كه اطعام و وليمه، بعد از بازگشت از سفر حج، جنبه خودنمايى، اظهار سخاوت و رقابت نداشته باشد. چنان‏كه از امام باقر(ع) روايت شده است كه فرموده: «الوَليمَةُ يَومٌ وَ يَومان مَكرَمَةٌ وَ ثَلاثَة ايام رِياءٌ وَ سُمعَة؛ اطعام در يک روز، وليمه؛ در دو روز احترام و كرامت، و سه روز آن ريا و خودنمايى است».

در روايتى ديگر امام صادق(ع) به نقل از رسول خدا(ص) فرموده است: «الوَليمَةُ اوَّلُ يَومٍ حَقٌ وَ الثاني مَعروفٌ وَ ما زادَ رياءٌ وَ سُمعَة؛ وليمه، در روز اول «حق» و در روز دوم «معروف» و مازاد بر آن ريا و خودنمايى است.»

بدين ترتيب مى‏‌توان گفت كه وليمه دادن پس از بازگشت از سفر پر بركت حج براى مؤمنان از سنت‏‌هاى اصيل و ريشه‏‌دار اسلامى است. حاجى براى رضاى خداوند متعال و به شكرانه توفيق زيارت خانه خدا و قبور مطهر رسول خدا(ص) و حضرت فاطمه(س) و ائمه معصومين(ع) در بقيع، حداكثر به مدت سه روز اقوام، دوستان و آشنايان، به ويژه مستمندان را اطعام و پذيرايى كند.

در برپایی وليمه‏ حج‏ باید چند مورد را مدنظر قرار داد. که در ادامه بدان اشاره می کنیم. پرهيز از اسراف و تبذير در ميهمانى‏‌ها. دعوت از همه اقشار و خصوصى نكردن اطعام سفر حج. بيان خاطرات معنوى و توجه كمتر به امور مادى حج.  بيان خاطرات شيرين و فراموش كردن خاطرات تلخ. نقل محاسن همسفران و چشم پوشى از ضعف‏‌هاى احتمالى آنان.

اسراف در برنامه‏‌هاى مربوط به وليمه سبب شده است تا افرادى به دليل يا بهانه عدم امكان رقابت با اين برنامه‏‌ها، از انجام اين سفر معنوى چشم‏‌پوشى کرده و اين توفيق از آنان سلب شود.

براساس نظر اكثر حضرات مراجع بزرگوار تقليد، هزينه اين مراسم جزو هزينه‏‌هاى سفر محسوب نشده و از شرايط استطاعت نيست، بنابراين كسانى كه بتوانند هزينه سفر را تأمين کند و ساير شرايط لازم ديگر را داشته باشند، مستطيع است ولو هزينه وليمه را نداشته باشد.

انتهای پیام