حرصی که بدی‌ها را می‌کاهد

کلام خاندان عصمت و طهارت(ع) چونان آفتابی است که زیستن بشر در ظل انوار آن رنگی آسمانی می‌گیرد و طعمی الهی می یابد. ادب از جمله فضائل اخلاقی است که در روایات اهل بیت(ع) به کسب آن تأکید فراوان شده است.

بهترین هدیه والدین به فرزندان
قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: أكْرِمُوا أوْلادَكُمْ وَ أحْسِنُوا أدَبَهُمْ يُغْفَرْلَكُمْ.
رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: فرزندان خود را احترام كنيد وآنان را نيكو ادب كنيد تا آمرزيده شويد.

قـالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: ما نَحَلَ والِدٌ وَلَدَهُ أفْضَلُ مِنْ أدَبٍ حَسَنٍ
رسول گرامى صلي الله عليه و آله فرمود: هيچ پدرى هديه اى بهتر از ادب نيكو به فرزندش نداده است.

قـالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: ... حُسْنُ الْأدَبِ زينـَةُ الْعَقـْلِ
رسول خدا صلي الله عليه و آلهفرمود: ادب نيـكو زينت عـقل است.

ادب در کلام امیرالمؤمنین(ع)
عَنْ عَلىٍّ عليه السلام: إنَّ النّاسَ اِلى صَالِحِ الْأدَبِ اَحْوَجُ مِنْهُمْ اِلىَ الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ
از على عليه السلام نقل شده است: مـردم به ادبِ شايسـته،بيش از طلا و نقره نيازمندند.

عَنْ عَلىٍّ عليه السلام: ثَمَرَةُ الْأدَبِ حُسْنُ الْخُلْقِ
امام على عليه السلام فرمود: ميوه ادب، خوش اخلاقى است.

عَنْ عَلىٍّ عليه السلام: مَنْ كَلِفَ بِالْأدَبِ قَلَّتْ مساويهِ
از امام على عليه السلام نقل شده كه فرمود:هر كه به ادب حريص باشد بديـهاى او كم خـواهـد شد.

ادب، مایه باروری عقل و تزکیه قلب است
عَنْ عَلىٍّ عليه السلام أنـَّه قالَ فىوَصيَّتِهِ لِلْحَسَنِ عليه السلام: ألْأدَبُ هُوَ لِقاحُ الْعَقْلِ وَ ذَكاءُ الْقَلْبِ وَ زينَةُ الْلِّسانِ وَ دَليلُ الرَّجُلِ عَلى مَكارِمِ الْأخْلاقِ. وَ مَا الاْءنْسانُ لَوْلا الْأدَبِ إلاّ بَهيمَةٌ، لِلّهِ دَرِّ الْأدَبِ، إنَّهُ يَسُودُ غَيْرَالسَّيِّدِ، فَاطْلُبْهُ وَاكْسِبْهُ تَكْتَسِبُ الْقَدْرَ وَالْمالَ، مَنْ طَلِبَهُ صالَ بِهِ وَمَنْ تَرَكَه صيلَ عَلَيْهِ…
حضرت امير عليه السلام در وصيت به امام حسن عليه السلام فرمود: ادب، مايه بارورى عقل و تزكيه قلب و زينت زبان و راهنماى انسان به اخلاق پسنديده است، اگر ادب همراه انسان نباشد او حيوانى رها شده بيش نيست، خداوند به ادب خير دهد كوچك را آقايى مى بخشد، پس در جستجوى ادب باش تا شخصيت وثروت به دست آورى، هركس پى ادب باشد به وسيله آن چيره مى شود كسى كه آن را رها كند بر او چيره مى شوند و حمله مى آورند.

رُوِىَ عَنْ أميرِالْمُؤْمنينَ عليه السلام، أوصْى وَلَدَهُ الْحَسَنَ، فَقالَ: يا بُنَىَّ، إحْرِزْ حَظَّكَ مِنَ الْأدَبِ وَ فَرِّغْ لَهُ قَلْبَكَ، فَإنَّهُ أعْظَمُ مِنْ أنْ تُخالِطَهُ دَنَسٌ، وَ اعْلَمْ أنَّكَ إنْ أعْوَزْتَ غَنَيْتَ بِهِ، وَ إنْ إغْتَرَبْتَ كانَ لَكَ الصّاحِبُ الَّذى لاوَحْشَةَ مَعَهُ.
اميرمؤمنان عليه السلام در وصيتى به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود:پسرم، بهره ات را از ادب غنيمت بدار، و قلب خود را براى آن آزاد گردان، زيرا قلب بالاتر از اين است كه به آلودگى بياميزى، و بدان كه اگر كمبودى داشته باشى به وسيله ادب بى نياز مى شوى، و اگر غريب و تنها باشى ادب دوست و همراه تو خواهد بود كه با وجود آن وحشتى نخواهد بود.

قـالَ علىٌّ عليه السلام: ألْأدَبُ يُغْنى عَنِ الْحَسَبِ
امام على عليه السلام فرمود: ادب انسان را از حسب و نسب بى نياز مى كند. (يعنى خودش مايه شرافت است)

قـالَ أميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام: يا مُؤْمِنُ إنَّ هذَا الْعِلْمَ وَ الْأدَبَ ثَمَنُ نَفْسِكَ فَاجْتَهِد فى تَعَلُّمِهِما فَما يَزيدُ مِنْ عِلْمِكَ وَ أدَبِكَ يَزيدُ فى ثَمَنِكَ وَ قَدْرِكَ فَإنَّ بِالْعِلْمِ تَهْتَدى إلى رَبِّكَ وَبِالْأدَبِ تُحْسِنُ خِدْمَةُ رَبِّكَ وَ بِأدَبِ الْخِدْمَةِ يَسْتَوجِبُ الْعَبْدُ وِلايَتَهُ وَ قُرْبَهُ فَاقْبـَلِ النـَّصيحَةَ كَىْ تَنْجُو مِنْ الْعـَذابِ.
مولاى متقيان فرمود: اى مؤمن! علم و ادب قيمت و بهاى توست، پس در بدست آوردن آنها تلاش كن، هر چه علم و ادب تو زيادتر گردد ارزش و عظمت تو بيشتر مى شود، توسط علم و آگاهى به طرف خدا راهنمايى مى شوى و بواسطه ادب بهتر مى توانى در خدمت پروردگارت قرار گيرى و بنده بواسطه ادب خدمت مى تواند ولايت و قرب الهى را به دست آورد، پس نصيحت را بپذير تا از عذاب الهى نجات يابى.

ادب از نشانه‌های مؤمن است
قـالَ علىٌّ عليه السلام: ألْمُؤْ مِنُ يَكُونُ صادِقاً فى الدُّنْيا... وَ حَرَكَتُهُ بِالْأدَبِ و كلامُهُ بِالنَّصيحَةِ وَ مَوْعِظَتُهُ بِالرِّفْقِ، لايخافُ اِلاَّ اللّه َ
امام على عليه السلام فرمود: مؤمن در دنيا صادق است، و حركت او مؤدّبانه است و سخنش همراه با خير خواهى است و پندش نرم و آرام است، و از كسى جز خدا نمى ترسد.

برتری سکوت ادیب از تسبیح نادان
قالَ الْباقِرُ عليه السلام: صَمْتُ الْأديبِ عِنْدَاللّه ِ أفْضَلُ مِنْ تَسْبيحِ الْجاهِلِ
امام باقر عليه السلام فرمود: سكوت انسان باادب دردرگاه الهى برتر ازتسبيح گفتن نادان است.

ادب در کلام شیخ الائمه(ع)
عَنِ الصّادِقِ عليه السلام: اَرْبَعُ خِصالٍ يَسُودُ بِهَا الْمَرْءُ: ألْعِفَّةُ وَالْأَدَبُ وَالْجُودُ وَالْعَقْلُ
امام صادق عليه السلام فرمود: چهار خصـلت است كه انسان بواسطه آنها آقايى پيدا مى كنـد: عفّت، ادب، سخاوت و خرد

قـالَ الصّادِقُ عليه السلام: إنَّ الشَّيطانَ لَيَطْمَعُ فى عالِمٍ بِغَيْرِ أدَبٍ، أكْثَرَ مِنْ طَمَعِهِ فىعالِمٍ بِأدَبٍ، فَتَأدَّبُوا وَ إلاّ فَأنْتُمْ اَعْرابُ
امام صادق عليه السلام فرمود: طمع شيطان در دانشمند بى ادب بيشتر است از طمع او در دانشمندِ مؤدب بنابراين مؤدّب شويد و گرنه باديه نشينان خواهيد بود.

قالَ أبوُ عَبْدِ اللّه عليه السلام: إنَّ خَيْرَ ماوَرَّثَ الآباءُ لِأبنائِهمْ ألأدَبُ لاَالْمالُ، فَإنَّ الْمالَ يَذْهَبُ وَ الْأدَبُ يَبْقی
امام صادق عليه السلام فرمود: بهترين چيزى كه پدران براى فرزندان خود به ارث مى گذارند، ادب است نه مال، زيرا مال از بین می رود ولی ادب می ماند.

قـالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عليهماالسلام: إنّا لَنُحِبُّ مِنْ شيعَتِنا مَنْ كانَ عاقِلاً، فَهيماً، فَقيهاً، حَليماً، أديباً، مُدارياً، صَبُوراً، صَدُوقاً
امام صادق عليه السلام فرمود: ما از شيعيان خود كسى را كه عاقل، فهميده، آگاه، بردبار، با ادب، سازگار، صبور و راستگو باشد دوست داريم.

منابع
الکافی
جامع الاخبار
کنزالعمال
مستدرک الوسائل
اعلام الدین
مشکاه الانوار
تصنیف غررالحکم
روضه الواعظین
تصنیف غررالحکم

انتهای پیام