
علی امیدی، عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، با اشاره به اقدام دولت آمریکا در قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی اظهار کرد: سپاه پاسداران بخشی از سیستم امنیتی دفاعی کشور بوده و در قانون اساسی جایگاه ویژهای برای آن در نظر گرفته شده است. در حقوق بینالملل، اگر نهادهای متعلق به یک کشور اقدام قانونی یا غیرقانونی انجام دهند، آن اقدام به حساب کل حاکمیت آن کشور گذاشته شده و میان آن نهاد با کل حاکمیت تفکیکی انجام نمیشود.
وی ادامه داد: نهادهای نظامی نماد حاکمیت یک کشورند و کار اصلی دولت برقراری امنیت است؛ به همین دلیل، از دیرباز برای نظامیان کشورها مصونیت نسبی قائل بودهاند و در حال حاضر، همانطور که برای دیپلماتها و فرستادگان رسمی کشورها مصونیت قائل هستند، برای نظامیان نیز مصونیت قائل میشوند؛ برای مثال در حقوق دریاها، گاهی دولتهای ساحلی میتوانند وارد کشتیهای تجاری کشورهای دیگر شوند، ولی نمیتوانند وارد ناوگان نظامی یا زیردریاییهای آنها شوند، حتی اگر ناوگان نظامی به صورت عمد یا غیرعمد به آبهای سرزمینی دولتها وارد شوند.
اقدام آمریکا در تروریستی نامیدن سپاه مخالف موازین بینالمللی است
عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان تصریح کرد: اقدام دولت آمریکا در قرار دادن نام سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی با موازین حقوق بینالملل مطابقت ندارد و این دولت ابایی هم ندارد که حقوق بینالملل را نقض کند، کما اینکه اخیراً نیز بخشی از خاک سوریه را به عنوان سرزمین اسرائیل به رسمیت شناخت و زمانی که ترامپ روی کار آمد، تمام قواعد سازمان تجارت جهانی را به هم زد؛ همینطور در مورد کاهش گازهای گلخانهای که با وجود همصدا بودن تمام کشورهای جهان در این خصوص، آمریکا با آن مخالفت میکند.
امیدی خاطرنشان کرد: بر فرض محال اگر براساس مقررات سازمان ملل ثابت شود که سپاه پاسداران اقدام تروریستی انجام داده است، کل دولت ایران را باید زیر سؤال برده یا علیه آن اقدام حقوقی انجام دهند، چون سپاه پاسداران که اختیاری از خود ندارد و رأسا تصمیمگیرنده نیست، کشور سلسله مراتب سیاسی امنیتی دارد، دستوری صادر شده و آنها اجرا میکنند. دولت آمریکا با این اقدام، تمام روزنههای حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات میان ایران و آمریکا را بسته و بنبستی سیاسی ایجاد میکند که ممکن است به منازعه نظامی منجر شود.
آمریکا خواهان تسلیم شدن جمهوری اسلامی است
وی این اقدام دولت آمریکا را در راستای اجرای استراتژی فشار حداکثری خواند و افزود: اقداماتی نظیر خروج از برجام، تحریمهای ظالمانه، بسیج کشورهای عربی علیه ایران یا تحریک اسرائیل برای حمله به پایگاههای نظامی ایران یا طرفداران آن در سوریه، همه در همین راستا ارزیابی میشود. جان بولتون، مایک پمپئو و رودی جولیانی یا همان مثلث شیطان آشکارا اعلام کردهاند که به دنبال برقراری ارتباط و حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی یعنی سازمان مجاهدین خلق و خاندان پهلوی هستند و امیدوارند با اجرای استراتژی فشار حداکثری، ضربه زدن به عزت ملی کشور و احیاناً درگیریهای نظامی، به هدف سیاسی مورد نظر خود یعنی تسلیم کامل جمهوری اسلامی تحقق ببخشند.
استاد روابط بینالملل دانشگاه اصفهان با بیان اینکه اقدام دولت آمریکا میتواند دو پیامد اصلی داشته باشد، گفت: اولاً هیچ امید دیپلماتیکی برای زنده نگه داشتن برجام و مدیریت منازعه میان ایران و آمریکا وجود نخواهد داشت، در واقع منازعه میان ایران و آمریکا دیگر مدیریت نمیشود، برخلاف دورههای قبل که منازعه از دو طرف مدیریت شده و سعی میشد از طریق کانالهای ارتباطی مختلف، از رویارویی نظامی جلوگیری شود؛ مثلاً در دولت اوباما که جان کری وزیر امور خارجه آمریکا بود و ملوانان آمریکایی وارد آبهای سرزمینی ایران شده و دستگیر شده بودند، وزیر امور خارجه آمریکا مستقیماً با محمدجواد ظریف تماس گرفت، ولی در حال حاضر اگر پمپئو بخواهد با ظریف تماس بگیرد که محال است این کار را انجام دهد، ظریف جواب او را نخواهد داد.
وی اضافه کرد: شرایط به گونهای پیش رفته که تمام دریچههای دیپلماسی در حال بسته شدن است. وقتی روزنههای دیپلماتیک بسته شود، زمینه برای اقدام نظامی فراهم میشود و من فکر میکنم آنها بیشتر به این مسئله فکر میکنند، یعنی بر این تصورند که اگر ایران را شدیداً تحت فشار قرار دهند، نارضایتیهای داخلی را افزایش داده و نهایتاً با ضربهای نهایی، ایران را زمینگیر کنند تا حتی اگر نظام سیاسی ایران نابود نشد، نتواند هیچ اقدام بینالمللی در سطح منطقه انجام دهد. قلمداد کردن سپاه پاسداران به عنوان گروه تروریستی به این معناست که نیروهای آمریکایی مجازند در هر نقطه از جهان علیه تروریستها اقدام کنند، چون تعریف موسعی از منافع ملی آمریکا وجود دارد و هر چیزی در جهان میتواند این منافع را مورد تهدید قرار دهد.
آمریکا به دنبال محدود ساختن حضور نظامی ایران در منطقه است
امیدی با بیان اینکه بعید است در محدوده سرزمینی ایران به نیروهای سپاه حمله کنند، افزود: بیشتر احتمال دارد که پایگاههای متعلق به سپاه در خاک سوریه مورد تهاجم اسرائیل و احیاناً آمریکا قرار بگیرد و دنبال این هستند که حضور نظامی ایران را در سوریه و عراق شدیدا محدود سازند تا خیال اسرائیل راحت شود و روسیه نیز نشان داده است که اقدام اسرائیل و آمریکا علیه ایران در سوریه، با واکنش جدی این کشور مواجه نخواهد شد.
وی در پاسخ به این سؤال که با این اقدام دولت آمریکا، ایران چه واکنشی باید نشان دهد، گفت: باید آمادگی نظامی داشته باشیم. این اقدام، هشداری برای ماست که هر لحظه احتمال دارد درگیری نظامی میان ایران و آمریکا رخ دهد. باید برای نقاط حساس و آسیبپذیر آمریکا برنامهریزی انجام شود تا اگر درگیری نظامی رخ داد، ایران با مقابله به مثل، به آمریکا نشان دهد که اقدامات هزینهساز آمریکا برای این کشور نیز هزینه به دنبال خواهد داشت. از طرف دیگر، همانطور که نمایندگان مجلس پیشنهاد کردند، ایران نیز باید مقابله به مثل کرده و مثلاً نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه را تروریستی و متجاوز خوانده و اعلام کند که دفاع از منافع ملی ایران علیه آنها در شرایط مقتضی جایز است. قطعاً جمهوری اسلامی ایران به پیشواز بحران و حمله نخواهد رفت و موضع تدافعی خواهد گرفت. اگر آمریکاییها به استقبال تجاوز آمدند، حق دفاع برای ما محفوظ است و در آینده نیز مستمسکات حقوقی برای ارائه به جهانیان در اختیار داریم.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان ادامه داد: این اقدام هشداری است مبنی بر اینکه نباید چندان امیدوار باشیم که برجام احیا شود یا برای دیپلماسی و پیشبرد اهدافمان مؤثر واقع شود. در واقع باید فاتحه برجام را خواند، چون هر چه پیش میرویم، آمریکا هیچ انعطافی نشان نمیدهد و شواهد حاکی از این است که ترامپ در دور بعدی نیز به عنوان رئیسجمهور انتخاب میشود؛ بنابراین نباید به تداوم برجام امیدوار باشیم و مقامات کشور باید تدابیر نویی برای تأمین منافع ملی بیندیشند.
انتهای پیام