آمریکا از حقوق بشر استفاده ابزاری میکند
گروه سیاست و اقتصاد ــ عضو هیئت علمی علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه اصفهان گفت: کشورهای غربی به خصوص آمریکا، از حقوق بشر استفاده ابزاری میکنند که مسئله فلسطین و تبعیض نژادی از نمونههای بارز آن است.
علی امیدی، عضو هیئت علمی علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه اصفهان در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، با بیان اینکه در زمینه حقوق بشر، سیاست داخلی و سیاست خارجی کشورها از یکدیگر تفکیک میشود، اظهار کرد: معمولاً در سیاست خارجی، حقوق بشر یک معیار تعیینکننده نیست و در سیاست خارجی آمریکا نیز همینگونه است، هر چند دولت آمریکا اگر بخواهد کشوری را مورد انتقاد قرار دهد و مشروعیت آن را به چالش بکشد، بحث حقوق بشر را مطرح کرده و آن کشور را به عنوان ناقض حقوق بشر معرفی میکند.
وی افزود: برای مثال هر چند کشورهای اروپایی و آمریکا در رابطه با قتل جمال خاشقچی، حکومت سعودی را مورد انتقاد قرار دادند، ولی همچنان به مراودات سیاسی، نظامی و اقتصادی خود با این کشور ادامه میدهند. از طرف دیگر، اگر کشوری با سیاستهای آنها همسو نباشد مثل ایران، حقوق بشر را به عنوان ابزاری برای بد جلوه دادن آن کشور در عرصه بینالمللی یا کاهش مشروعیت و مقبولیت آن کشور در سطح داخلی و بینالمللی به کار میبرند.
تبعیض نژادی در جوامع غربی
عضو هیئت علمی علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه اصفهان بیان کرد: در سیاست داخلی کشورهای دموکراتیک از نظامهای حقوقی عالی در زمینه صیانت از حقوق بشر برخوردارند، البته این یک امر نسبی بوده و نظامهای حقوقی این کشورها در مقایسه با کشورهای در حال توسعه فوقالعاده است، چون در کشورهای دموکراتیک، رسانهها آزادند و نهادهای مدنی قدرتمندی وجود دارند که بر عملکرد دولت نظارت میکنند تا حقوق بشر را نقض نکند؛ البته یکسری سنتهای تاریخی مثل تبعیض نژادی نیز در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی وجود دارد که هر چند رسما در قانون محکوم شده و عاملین آن در دادگاه مجازات میشوند، ولی متأسفانه در عمل تبعیض نژادی به صور مختلف در این کشورها وجود دارد.
امیدی ادامه داد: علاوه بر این، تا حدودی نیز بازخورد منفی نسبت به مهاجران در این کشورها وجود دارد، هر چند کشورهایی مثل آمریکا، کانادا و استرالیا از طریق مهاجرت شکل گرفتهاند، ولی نسبت به مهاجران آسیایی و آفریقایی بعضا سیاستهای تبعیضآمیزی را اعمال میکنند، بنابراین کارنامه حقوق بشر غربی را میتوان از این زوایا مورد توجه قرار داد.
وی با بیان اینکه در زمینه حقوق بشر دو تز جهانشمولی و نسبیگرایی فرهنگی وجود دارد، گفت: کشورهای آسیایی مثل چین، ایران و عربستان قائل به تز نسبیگرایی فرهنگی در زمینه حقوق بشر بوده و معتقدند فرهنگهای مختلف نظامهای حقوق بشری متفاوتی ایجاد میکنند و این مسئله باید در اسناد بینالمللی ذکر شود. در مقابل، کشورهای غربی قائل به تز جهانشمولی حقوق بشر هستند.
مسئله فلسطین؛ ریاکاری غربیها در زمینه حقوق بشر
این مدرس دانشگاه با اشاره به استفاده ابزاری از حقوق بشر توسط کشورهای غربی به خصوص آمریکا، خاطرنشان کرد: یکی از مثالهای شاخص در این زمینه، مسئله فلسطین است. هر چند رژیم صهیونیستی با اشغال، سرکوب، نابودی و مهاجرت اجباری فلسطینیها تأسیس شد و کماکان این رویه ادامه دارد، ولی همه در مقابل آن سکوت پیشه کرده و بعضا جنایات این رژیم را تأیید میکنند؛ بنابراین مسئله فلسطین یکی از شاخصترین نمونههای ریاکاری غربیها در زمینه حقوق بشر محسوب میشود.
وی اضافه کرد: ایران، عربستان و چین بر این اعتقادند که باید حقوق بشر را به ترتیب در چارچوب فرهنگ اسلامی و فرهنگ کنفوسیوسی تبیین و تفسیر کنند، ولی صرفنظر از این تفاوت دیدگاه، نباید ریاکاری غربیها را مستمسک قرار داد تا اگر در این کشورها نقض حقوق بشر صورت گرفت، بگویند چون شما در چارچوب فرهنگ اسلامی عمل میکنید، نمیتوانید از ما ایراد بگیرید. و باید حواسمان باشد که در برابر نهادهای بینالمللی و رسانههای غربی برای دفاع از خود، تنها ریاکاری غربیها در زمینه حقوق بشر را برجسته نسازیم، بلکه با تقویت نهادهای حقوق بشری در داخل و رعایت بهتر حقوق بشر، منتقدان خارجی و غربی را ساکت کنیم.
گفتوگو؛ راهکار مؤثر در اجرای حقوق بشر
امیدی با تأکید بر اینکه تمام ایرادهای وارده به کشورهای آسیایی را نباید تفسیر سیاسی کرد، افزود: بهترین راهکار برای اجرای حقوق بشر، گفتوگو است که معمولا نهادها و سازمانهای بینالمللی این کار را انجام میدهند، مثلاً کمیسیونهای حقوق بشر در گفتوگو با کشورها تلاش میکنند که نظامهای حقوق بشر آنها را ارتقا بخشیده و وضعیت حقوق بشر در کشورها را به لحاظ قانونی و عملکردی مورد بررسی قرار دهند، بنابراین باید باب گفتوگو برای نهادهای بینالمللی و کشورها باز باشد، مثل گفتوگوی اروپا با ایران که میتواند به ارتقای حقوق بشر خصوصا در کشورهای در حال توسعه کمک کند.
وی ادامه داد: راهکارهای دیگری نیز وجود دارد، نظیر فعالیتهایی که رسانهها و نهادهای حقوق بشر بینالمللی به هنگام نقض حقوق بشر در کشورها انجام میدهند، مثل بحث دیدهبان حقوق بشر. گفتوگو نیز بهترین راهکاری است که میتواند به ارتقای حقوق بشر در سطح بینالملل کمک کند.
انتهای پیام
