
فائزه تقیپور، عضو هیئت علمی گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی دانشگاه آزاد اصفهان در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، در رابطه با اعتیاد رسانهای اظهار کرد: اعتیاد رسانهای زمانی رخ میدهد که فرد به یک ابزار یا پیامی در رسانه وابسته شود و به آن عادت کند.
وی افزود: کاهش روابط در خانوادهها، موجب میشود که فرد برای پر کردن خلأ روابط خانوادگی به سمت رسانه سوق پیدا کند. رسانهها به دلیل ویژگی سرگرم کنندگی، تنوع و جذابیتی که دارند، افراد را به سوی خود جذب میکنند و فرد به علت وجود خلأها در زندگی خویش، در برابر رسانهها پاسخ مثبت میدهد.
عضو هیئت علمی گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی دانشگاه آزاد اصفهان با اشاره به نقش خانوادهها در کنترل اعتیاد رسانهای بیان کرد: نقش خانوادهها در این زمینه، پرکردن خلاهای ارتباطی است و محدودیتی نباید در این زمینه ایجاد شود. در صورت عدم حضور والدین و یا عامل کنترل کننده، با آموزش و تربیت رسانهای به فرزندان، آنها میتوانند استفاده صحیح و مطلوبی از رسانه داشته باشند.
تقیپور گفت: هر چقدر روابط خانوادهها غنیتر، منطقیتر و گستردهتر شود، اعتیاد رسانهای کمرنگتر میشود و در مقابل هر چه که نقش آموزشی، ارتباطی و جامعهپذیری کاهش پیدا کند، احتمال افزایش اعتیاد رسانهای بیشتر خواهد شد. آموزش سواد رسانهای از لحظه تولد با شنیدن صدای رسانهها آغاز میشود و پایانی ندارد.
خلأ ارتباطی در خانواده
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اصفهان بیان کرد: رسانهها مدام در حال تغییر، تنوع و افزایش هستند. صداوسیما و آموزش و پرورش باید با آموزش و دادن اطلاعات به فرد، او را برای استفاده از سواد رسانهای آماده کنند. از عوامل مهم اعتیاد رسانه، خلأ ارتباطی در خانواده است، زیرا طریقه استفاده از رسانه و چگونگی روند ارتباطات، در خانواده شکل میگیرد.
تقیپور افزود: بعد از خانواده، گروه دومی که در روند اعتیاد رسانهای به عنوان اولین محیط اجتماعی و رسمی دخیل خواهد بود، مدرسه و محیط آموزشی است. زمانی که آموزشها و ارتباطات محدود وکم باشد، سیر حرکت و گرایش به سمت استفاده از رسانه بیشتر از مدرسه میشود و فرد علاقه دارد که آموزشها را از طریق رسانه دریافت کند.
وی گروه همسالان را یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار در اعتیاد رسانهای دانست و بیان کرد: عدم یافتن الگوی مناسب، فرد را به سمت رسانهها سوق میدهد. کمبود تفریحات سالم در جامعه به شکل و قاعده رسمی و همچنین کمبود محیط و مکانهایی که بتوانند ارتباطات تعاملی داشته باشند، از دیگر عوامل گسترش اعتیاد رسانهای است.
تقیپور ادامه داد: در ایران این دیدگاه وجود دارد که افراد هر چه به تکنولوژیهای ارتباطی دسترسی پیدا کنند، به گستره ارتباطی بزرگتری دست مییابند. در حالی که اینگونه نیست، یعنی بالعکس آن چیزی که ما فکر میکنیم این وضعیت میتواند به گستردهتر شدن روابط کمک کند، بلکه باعث محدود کردن روابط انسانی میشود و ما را به کسب اطلاعات کوچک و محدود عادت میدهد. افراد در رسانهها و شبکههای اجتماعی معمولاً به دنبال دریافت پیامهای فشرده و خلاصه هستند و این یکی از دلایل اعتیاد رسانهای است.
انتهای پیام