
حسن حکمیون، استاد دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان، در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، با بیان اینکه همدلی و کمک از آموزههای اسلامی است، اظهار کرد: مقولههایی مثل خمس و زکات برای این وضع شده تا کسانی که دارنده هستند، به کسانی که ندارند، خدمت برسانند. در واقع کمک کردن به دیگران در مرحلهای حکم وجوب را دارد و در مرحلهای، به تمایل افراد بستگی دارد. بنابراین در شرایطی که مسئولان یک جامعه به تنهایی نمیتوانند به همه نیازمندان رسیدگی کنند، معمولاً مردم عادی برای این کار و کسب ثواب الهی پیشقدم میشوند.
وی افزود: کسی که کار خیری را مخفیانه انجام میدهد، اگر خداوند بخواهد و به نفع آن فرد بداند، کار خیر او را آشکار میکند. بنابراین شرط اول کمک به دیگران این است که مخفیانه باشد، کما اینکه ائمه(ع) صدقات و کمکهای خود را شبانه به دست دیگران میرساندند و کسانی که این کمکها را دریافت میکردند، از هویت آنها بیخبر بودند. معمولا در همه جوامع این کارهای خیر انجام میشود، اما در اسلام این مقوله بسیار پررنگ شده است، تا جایی که در مواردی حالت وجوب به خود میگیرد.
استاد دانشگاه معارف قرآن و عترت اصفهان در خصوص راههای تقویت همدلی و کمک در یک جامعه، گفت: رسانهها میتوانند روند کمکرسانیها را به نمایش بگذارند که این خودش میتواند مشوق و انگیزهدهنده به افراد باشد، ضمن اینکه اگر کسانی اجر کارهای خیر نزد خداوند را تشریح کنند، افراد برای انجام این کارها انگیزه پیدا میکنند. البته بهتر است نام افراد کمککننده و منبع تامین کمکها مخفی نگه داشته شود تا آنها از ثواب بیشتری برخوردار شوند، ولی میتوان افرادی که این کمکها را به دست نیازمندان میرسانند و در امر تهیه و توزیع این کمکها نقش دارند، معرفی کرد. از طرف دیگر، انجام کارهای خیر میتواند به عنوان الگوی تربیتی در نظر گرفته شود، یعنی خانوادهها فرزندان خود را از کودکی به کمک کردن و بخشندگی تمرین و تعلیم دهند، در این صورت چنین تفکری در جامعه به یک فرهنگ تبدیل میشود.
حکمیون تصریح کرد: کار خیر فقط جنبه مالی ندارد، میتواند فکری، معنوی، زبانی و قدمی هم باشد، مثلاً علمآموزی به دیگران و رسیدگی به مشکلات آنان را نیز میتوان به عنوان صدقه و کار خیر خداپسندانه تلقی کرد. مثل این میماند که کسی گرسنه باشد و بخواهند به او ماهی بدهند، اما یک نفر میگوید به جای این کار به او صید کردن ماهی را یاد بدهید و دیگری حرف او را تکمیل کرده و میگوید به او بافتن تور ماهیگیری را یاد بدهید. بنابراین در اینجا خدمت اصلی میتواند ایجاد شغل برای افراد بیکار و تلاش برای خودکفایی آنها باشد.
وی ادامه داد: در فرهنگ اسلامی تأکید شده است که برای خدمترسانی و کمک به دیگران، نزدیکان و همسایگان هر فرد در اولویت قرار دارند و اگر اینگونه عمل شود، کسی در جامعه نباید احساس فقر کرده یا تکدیگری و درخواست کند. باید بدانیم که دیگران در چه وضعیتی هستند و حتی گفته شده که اگر سه روز از کسی خبر نداشتید، حتماً جویای حال او شوید. باید این فرهنگ در جامعه نهادینه شود که افراد نیازمند بدون اینکه درخواست خود را به زبان بیاورند، شناسایی و رفع نیاز آنها برآیند. در واقع جامعه اسلامی باید یک پیکر واحد تلقی شود.
انتهای پیام