تحلیل آیات اعراف از منظر فریقین در «مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث»
دوازدهمین شماره از مجله مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث، به صاحب امتیازی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة به زیور طبع آراسته شد.
به گزارش ایکنا؛ در این شماره از مجله مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث، مقالاتی با عناوین «بررسی تطبیقی دیدگاه آیت الله معرفت و رشیدرضا پیرامون آیات مربوط به خطیئه آدم»، «بررسی تطبیقی آیه دوم سوره فتح از منظر مفسران فریقین»، «تحلیل آیات اعراف از منظر فریقین» «بررسی تطبیقی دیدگاه مفسران درباره «ذنب» منسوب به پیامبر و ارتباط آن با عصمت پیامبر در آیه دوم سوره مبارکه فتح»، «بررسی تطبیقی آیه چهل سوره توبه با تاکید بر مناظره شیخ مفید» و «بررسی صفات اخلاقی حضرت داوود در قرآن و عهدین» منتشر شده است.
دیدگاه آیتالله معرفت و رشیدرضا پیرامون آیات مربوط به خطیئه آدم
در چکیده مقاله «بررسی تطبیقی دیدگاه آیت الله معرفت و رشیدرضا پیرامون آیات مربوط به خطیئه آدم» میخوانیم: آیت الله معرفت و رشیدرضا از مفسران معاصر و تاثیرگذاری هستند که هرکدام طبق مبنای خاص خود به تفسیر آیات قرآن پرداخته اند. مطالعه تطبیقی آرای قرآنی آنها افزون بر فهم صحیح و دقیق نظرات آنها به انتخاب نظر برتر نیز کمک میکند. از جمله آیاتی که این دو مفسر در مورد آن دیدگاههای تفسیری متفاوتی را ارائه کردهاند آیات مربوط به داستان سکونت حضرت آدم و حوا در بهشت و وسوسه ابلیس و خطییه آن دو است که در سه سوره از قرآن مطرح شده است. هدف هر دو مفسر در تفسیر این آیات حل شبهه عدم عصمت حضرت آدم در مسیله سرپیچی از فرمان خداوند مبنی بر نخوردن از شجره ممنوعه است. آیت الله معرفت با قایل شدن به ارشادی بودن نهی موجود در آیه ولا تقربا هذه الشجره به معناکردن و تفسیر الفاظ و آیات داستان و حل شبهه مذکور پرداخته است و رشیدرضا با قول به عدم نبوت آدم هنگام سکونت در بهشت و نیز تمثیلی دانستن این داستان، شبهه مورد بحث را دفع کرده است.در این مقاله ضمن بیان تفصیلی و توضیح آرای هر دو مفسر به صورت جداگانه در زمینه آیات مربوطه، به بررسی تطبیقی آرا پرداخته شده، نقاط قوت و ضعف هریک از این دو نظریه بیان گردیده، ایرادات وارد به تفسیر رشیدرضا در خصوص این آیات مطرح شده و نظریه آیت الله معرفت ترجیح داده شده است.
بررسی تطبیقی آیه دوم سوره فتح از منظر مفسران فریقین
نویسنده مقاله «بررسی تطبیقی آیه دوم سوره فتح از منظر مفسران فریقین» در طلیعه نوشتار خود آورده است: نوشتار حاضر تلاشی است برای معنا شناسی واژه «ذنب» در آیه دوم سوره فتح. ضرورت پرداختن به این پژوهش این است که کلمه ذنب در بیان مفسران و مترجمان معانی متفاوتی دارد؛ به خصوص راجع به کلمه ذنب در آیه دوم سوره فتح، تفسیرهای متعددی از سوی مفسران فریقین نقل شده است و برخی معانی ذکرشده ارتباط مستقیم با عصمت انبیا دارد و عصمت رسول گر امی؟صل؟ را زیر سوال برده اند؛ لذا در نوشتار حاضر به روش توصیفی و تحلیلی به بررسی آرای مفسران فریقین راجع به معنای ذنب در آیه دوم سوره مبارکه فتح پرداخته شده است. بررسی ها نشان می دهد واژه ذنب در آیه دوم سوره فتح به معنای گناه رسول گرامی از نگاه مشرکان به کار رفته است، نه به معنای گناه شرعی که عقاب الهی را در پی دارد، و رسول خدا از هر ذنب و اثمی مبرا هستند.
تحلیل آیات اعراف از منظر فریقین
نویسنده مقاله «تحلیل آیات اعراف از منظر فریقین» در چیکده نوشتار خود آورده است: اعراف از دید گاه مفسران شیعه مقامی عالی و مکانتی علیا برای انسان است و از منظر آن ها دو گروه در اعراف قرار دارند: گروه اول افراد صاحب مقام و منزلت که آن ها را در اصطلاح «اصحاب اعراف» میگویند، و گروه دوم افرادی که در انتظار همراه با اضطراب برای شفاعت شدن و ورود به بهشت هستند و آنها را در اصطلاح «رجال اعراف» میگویند، ولی از منظر مفسران اهل سنت در اعراف یک گروه قرار دارد یا رجال اعراف یا اصحاب اعراف، که در این نوشتار حقیقت اعراف و تعداد گروه ها در اعراف و ویژگیهای رجال اعراف از منظر مفسران شیعه و اهل سنت بررسی میشود.
آیه چهل سوره توبه با تأکید بر مناظره شیخ مفید
در طلیعه نوشتار «بررسی تطبیقی آیه چهل سوره توبه با تاکید بر مناظره شیخ مفید» آمده است: آیه ۴۰ سوره توبه معروف به آیه غار به علت اشتمال آن نسبت به قضیه مصاحبت ابوبکر با پیامبر در غار میان مفسران امامیه و اهل تسنن مورد بحث بوده است. هدف از این نوشتار، تحلیل و تبیین ادله تفسیری فریقین و داوری بین آنها با تاکید بر مناظره منقول از شیخ مفید میباشد که براساس گردآوری اطلاعات کتابخانهای از تفاسیر شیعه و اهل تسنن و برخی کتب کلامی مرتبط و روش توصیفی _ تحلیلی آنها به گونه تطبیقی و توجه به اشتراکها و افتراقها و سپس قضاوت بین دلایل انجام گرفته است. استفضال برای ابوبکر توسط مفسران عامه با ایرادهایی مواجه است؛ مانند مصداقیت عبدالله بن بکر به جای او؛ روایت عایشه در عدم نزول آیه درباره او و خاندانش مگر حادثه افک؛ حضور ابوبکر در نماز جماعت سالم بن حذیفه در قبا هم زمان با وقوع حادثه غار. با لحاظ ادبیات مناظره علمای شیعه در مقام تفسیر یا جدل با مخالفان، دیده میشود که اولا، منطق بر این استدلالها حکمفرماست؛ ثانیا، ادب مناظره نیز رعایت شده است؛ درصورتی که در این میان برخی مفسران اهل تسنن با تعصب به تفسیر این آیه پرداختهاند.
بررسی صفات اخلاقی حضرت داوود در قرآن و عهدین
در چکیده مقاله «بررسی صفات اخلاقی حضرت داوود در قرآن و عهدین» میخوانیم: از جمله مباحث تطبیقی در موضوع ادیان، بررسی صفات اخلاقی حضرت داوود؟ع؟ در قرآن و عهدین است. در قرآن کریم به حداقل نه صفت اخلاقی از حضرت داوود اشاره شده است. در مقابل در عهد عتیق، حداقل شانزده ویژگی اخلاقی مطرح شده است. مشترکات میان صفات اخلاقی حضرت داوود در قرآن و عهدین محدود است. بیان صفات اخلاقی در قرآن کریم منسجم و غالبا همراه با تعابیر کلی است، درحالی که در عهد قدیم متناقض و جزیی است. قضاوت عادلانه حضرت داوود، شجاعت وی در مبارزه با دشمنان، احسان و نیکوکاری به مردم، مناجات با خدا در قالب دعا از جمله موارد مشترک میان قرآن و عهدین است. نگارنده در این مقاله با مطالعه متن قرآن کریم و عهدین، دیدگاه این کتب را در زمینه خصیصهها و حوادث اخلاقی مربوط به حضرت داوود بررسی نموده است و در پایان در قالب شش مورد نتایج را ارایه کرده است.
انتهای پیام
