به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، علیرضا آزاد، عضو هیئت علمی علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی، شامگاه گذشته سوم آذرماه، در برنامه اینستاگرامی انجمن علمی فلسفه و حکمت دانشگاه فردوسی مشهد، درباره اینکه «چرا دیندار بمانیم»، اظهار کرد: کارکردهای اجتماعی دین را میتوانیم در چند ساحت بنگریم، ابتدا اینکه تبدیل اجتماع به جامعه نیازمند هویت مشترک در میان افراد است تا افرادی که دور هم جمع هستند، تبدیل به جامعه واحد شوند، از جمله کارکردهایی که دین در طول تاریخ داشت این بود که چنین هویت مشترکی را برای انسانها فراهم و جزایر گوناگون انسانی را تبدیل به امتواحده کرد.
وی ادامه داد: از جمله مواردی که چنین قابلیتی را در طول تاریخ داشتند، مقوله نژاد و زبان بود، اما کمتر موردی مانند دین میتوانست فرا زبانی و فرانژادی یک هویت مشترک جمعی برای تبدیل اجتماع به جامعه را فراهم کند و این امر یکی از کارکردهای اجتماعی دین است، از دیگر کارکردهای اجتماعی دین، سازوکارهای اقتصادی است که بهواسطه دین برای جامعه فراهم میشود، همچنین خیراندیشان انگیزههای انسانی بودند تا نیازهای انسانهای دیگر را در بُعد عاطفی، مالی یا سایر موارد پوشش دهند.
عضو هیئت علمی علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی، تصریح کرد: این انگیزه انسانی همیشه محرک بوده و دین به انگیزههای انسانی پر و بال داده و با سازوکارهای گوناگونی برای رفع نیازهای متنوع اجتماعی انسانها کمک کرده است و شاید کمتر موردی به اندازه دین توانسته چنین جامع و مبسوط به رفع نیازهای اجتماعی همت بگمارد. نیاز به امنیت هم یکی دیگر از این موارد است، در کشور ما و در 200 سال گذشته در تمام جنگهایی که ایران با کشورهای دیگر داشت، بخشی از خاک این کشور از پیکره وطن جدا شد، جز در جنگ هشت سالهای که ما با کشور عراق در آغاز دوران انقلاب داشتیم.
وی بیان کرد: جز این است که سربندهای یا مهدی(عج)، یا زهرا(س)، یا حسین(ع) و یا ابوالفضل(ع) در کشور، زبان و فرهنگ ما را در طول جنگ هشت ساله نگه داشته است؟ تصور کنید انگیزههای دینی را از رزمندگان مقدس جدا کنید آیا سرنوشت این جنگ به این شکل قابلتصور خواهد بود یا مانند سایر جنگهای 200 سال گذشته بخشی از کشور جدا میشد. قطعاً انگیزههای ملی در این زمینه وجود داشته است، اما تاثیری که دین در حفظ آن داشت، قابل انکار نیست.
آزاد بیان کرد: از دیگر کارکردهای اجتماعی دین، برون رفت از سرخوردگیهای اجتماعی است، اندیشههای آخر الزمانی در دین زرتشت، مسیحیت و دیناسلام به صورتهای مختلف باور به حضرت مهدی(عج) از اندیشههای آخرالزمانی است که دین به انسانها میدهد و تقریبا همه ادیان ما این اندیشههای آخرالزمانی را در جایگاه یک میراث دینی مشاهده میکنند.
وی بیان کرد: گمان من این است که حتی اگر فردی باور به حقیقت منجیان آخرالزمان نداشته باشد و اثباتگرایانه در این رابطه ورود پیدا نکند و باور هم نداشته باشد، کارکرد مثبتی که چنین اندیشهای برای تحملپذیر کردن مردم و زنده نگه داشتن نقطههای امید دارد را نمیتوان انکار کرد، بسیاری از انسانها که همهچیز خود را از دست میدهند، با چه معنا و مبنایی زندگی خود را با انگیزه ادامه میدهند؟
عضو هیئت علمی علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی اضافه کرد: باید گفت چه چیزی در دین و جان انسانها وجود دارد که انسانها همواره به دین پایبند و علاقهمند هستند و به خاطر این کاردکردهاست که دین همچنان در جهان زنده است، بسیاری از افراد شاید سؤال از چرایی دینداری میکنند و گلهمند از این مسئله هستند که شاهد سوءاستفاده از دین بوده و احساس میکنند مواردی در دین ممکن است زمینه این سوء استفادهها را فراهم کند یا باعث تحجر و عقبماندگیها شده باشد.
وی گفت: سوء استفادههای از دین را میبینیم، اما آیا چیزی در جهان وجود دارد که هر روز از آن سوءاستفاده نشود و آیا از اقتصاد، علم، مهر مادری و بسیاری موضوعات دیگر سوءاستفاده نشد و فکر میکنیم که فقط دین مورد سوءاستفاده قرار گرفته و حالا چون این موضوع در دین بوده، پس باید دینداری را کنار گذاشت و نباید آن نهاد و پایههای دینداری را در وجود خود و جامعه متزلزل کنیم، اگر بیماری کرونا جهان را فرا گرفته است، ما باید دانشگاهها و مراکز پزشکی را تعطیل کنیم، خیر بلکه باید بهداشت را بیشتر رعایت کنیم.
آزاد در پایان اظهار کرد: اگر از دین سوء استفاده میشود، فرد دیندار تلاش بیشتری برای عرضه دین حقیقی انجام دهد نه اینکه اساس دین را منکر شویم، چون سوء استفاده صورت گرفته است و علیرغم اینکه این مشکلات را در شیوههای دینداری بعضی از افراد میبینیم با این حال چرا دیندار میمانیم؟.
انتهای پیام