کتاب «اخلاق و امر سیاسی؛ اندیشه و عمل» منتشر شد

به گزارش ایکنا، «کنت و. تامپسن»  استاد مشوق فرهنگ رجایی بوده است. وی درباره استاد خود می‌نویسد: تامپسن یکی از اندیشه‌ورزان بزرگ امرسیاسی با تمرکز بر اندیشه روابط بین‌الملل است. تامپسن مقوله‌های دائمی و کلاسیک در امر سیاسی و امر بین‌المللی را – یعنی در سطح ملی و در سطح بین‌المللی – شناسایی و درباره آن بحث می‌کند. از سوی دیگر سرنخ‌های مهمی در خصوص روش واضح اندیشی در نظریه‌پردازی سیاست و روابط بین‌الملل در اختیار خواننده می‌گذارد. افزون بر آن، محتوای کتاب مقوله دیگری را به تصویر می‌کشد که به گمان نویسنده از بصیرت‌های مهم و نادر تامپسن است، منظور تبیین ظرافت‌های رابطه بین گفتار و کردار یا نظر و عمل است.

اندیشه و عمل تامپسن در مقام‌های: محرک عمل (تبیین‌گر نظر و عمل و تسهیل کننده عمل)؛ مروج تعلیم و تربیت (روشنگر ارکان و ناهداهی تعلیم و تربیت)؛ مفسر نظریه‌سیاسی (تحلیل امرسیاسی و راه گشانی تحقق جهانداری)؛ و در دانشگاه استاد مشوق و اندیشه‌ورزی دقیق و کلان اندیش، نه فقط اندام‌وارگی دو مقوله نظر و عمل را نشان داده است که حتی آنها را در زندگی خود تحقق بخشیده است.

اهمیت نکته آخر در این است که به گمان نویسنده تجربه حرفه‌ای تامپسن نمونه‌ای از استادی کامل ست و شناختن امکان تلمذ را به عنوان یک تجربه و دلیل راهی کارآمد و مطمئن برای تسهیل ورود به جهان اندیشیدن و تعلیم در اختیار می‌گذارد.

مزاج، خلق، مشرب، سلوک عملی و زندگی حرفه‌ای تامپسن کیفیت‌های استادی، دانشوری، اندیشه‌ورزی، نظریه‌پردازی، روشنفکر عمومی و درگیر و نیز مجری غیرمستقیم امرسیاسی را به نمایش می‌گذارد و می‌تواند برای نسل آینده دانشوران ایرانی یا هر علاقه‌مند به امرعمومی، دلیل راهی روشن، کارساز و به یادماندنی ارائه می‌کند.

درباره جایگاه تامپسن در رشته سیاست و روابط بین‌الملل، باید گفت نام او با نام هانس مورگنتا همیشه همراه بوده است. چنان که در متن کتاب روایت شده است، به تعبیری کتاب مورگنتا سیاست میان ملت‌ها (نشر فارسی، 1374) براساس یادداشت‌های تامپسن در دانشگاه شیکاگو تألیف شده است. به همین دلیل از چاپ ششم به بعد نام تامپسن روی جلد کتاب آمده است. از سوی دیگر نام مورگنتا با مکتب واقعیت‌گرایی سیاسی نه فقط در مقام همراه که به عنوان یکی از بنیادگذاران این رهیافت طرح می‌شود. پس همین جا باید نتیجه گرفت که تامپسن از ستارگان پیوند رهیافت واقع‌گرایی به فهم امرسیاسی است.

این حرف درست است اما کل قضیه را منتقل نمی‌کند. آنچه تامپسون را برای نویسنده مهم کرده است این نیست که استاد و مشوق او بوده باشد، بلکه این نکته مهم است که تامپسن ضمن وفاداری به «مکتب واقعیت‌گرایی» در تبیین و توضیح روابط و سیاست بین‌الملل از پدر فکری این مکتب یعنی مورگانتا بالاتر زده و به ویژه که اولاً جایگاه هنجار/اخلاق را در سیاست بین‌الملل به خوبی نشان داده است و تازه این نکته را از روابط بین‌الملل به کل حوزه مطالعات امرسیاسی تعیمم داده است و ثانیاً مرز و حجاب بین نظر و عمل و ارتباط پر تنش اما ضروری و کارساز آن را روشن‌تر مطرح کرده است. از این روست که عنوان اصلی کتاب «اخلاق/هنجار در امرسیاسی» است. بنابراین سهم تامپسون در (1) بسط اندیشه واقعیت‌گرایی در روابط بین‌الملل و (2) نشان دادن جایگاه اخلاق در روابط بین‌الملل و امرسیاسی و (3) روشن‌تر کردن رابطه بین نظر و عمل برجسته است.

در بخش پیشگفتار مترجمان اثر نیز آمده است: «آقای دکتر رجایی توانسته‌اند با پیوند ابعاد متفاوت زندگی تامپسن، چهره او را در وجوه مختلف آن به ما نشان دهند. این کتاب از یک‌سو ما را با زندگی حرفه‌ای تامپسن آشنا می‌کند و از سوی دیگر آراء و اندیشه‌های او را به ما معرفی می‌کند. در واقع کتاب سرنخ‌های خوبی در اختیار ما می‌گذارد تا بتوانیم مبانی فکری و نظری تامپسن را بشناسیم، اما در کنار آن به نظر ما آشنایی با سویه اخلاق شخصیت این اندیشمند نیز برای هر کس کار علمی و دانشگاهی انجام می‌دهد مفید است و درس‌های آموزنده در بر دارد. برای مثال کنت تامپسن به رغم اینکه گوشه‌گیری علمی را نمی‌پسندید اما رغبتی هم به سیاست‌مداری نداشت و سعی می‌کرد میانه‌روی پیشه کند. در نتیجه این کتاب نشان می‌دهد که چه طور اندیشمند سیاسی می‌تواند بدون ورود مستقیم به عرصه عمل سیاسی به عنوان فردی تأثیرگذار خدمت کند. به تعبیر آقای دکتر رجایی، کنت تامپسن ترجیح می‌داد به جای سیاست‌مداری، سیاست‌مدارپروری کند.»

یادآور می‌شود، کتاب «اخلاق / هنجار و امرسیاسی؛ اندیشه و عمل کنت و. تامپسن» تألیف فرهنگ رجایی، استاد دانشگاه کارلتون به همت حمیرا مشیرزاده استاد دانشگاه تهران و سید احمد فاطمی نژاد ترجمه و به کوشش انتشارات دمان به بهای 39 هزار تومان ترجمه و منتشر شد.