
«از شمار دو چشم یک تن کم/ از شمار خرد هزاران بیش»؛ این بیت را یک هزار سال پیش، پدر شعر فارسی، رودکی سمرقندی برای استادش سرود و امروز من آن را در رثای استاد عزیز نازنینم، زندهیاد جمشید مظاهری (سروشیار) مینویسم.
مردی که مردانه ایستاد و در عرصه فرهنگ و ادب ایران پهناور با جان و دل با نوایی دلنشین و سخت دلربا به تربیت شاگردان فرهیخته خود پرداخت و آنی احساس ملال و دلزدگی نکرد که هیچ، بلکه لحظه به لحظه آتش شوق و عشقش برای تربیت دانشجویان خود شعلهورتر میشد.
او که در حوزههای تاریخ، ادبیات فارسی و دیگر شعب علوم انسانی همچون جغرافیای ایران بهویژه اصفهان، ادبیات ملل، اسطورهشناسی و آشنایی با دیگر متون کلاسیک ادبیات کهنسال ایران زمین، چه دوران پیش از اسلام و چه بعد از اسلام تا دوره معاصر، تحقیق و تفحص دقیق کرده بود، از تمام گوشهها، زوایا و پیچیدگیهای تاریخ و ادبیات هزاران ساله سرزمین خود باخبر بود و هر آنچه در عمر خود ذره ذره اندوخته بود، به یکباره و دامن دامن در کلاس درس خود و در میان جمع مشتاقانش با گشادهدستی، در همه دورههای تحصیلی، از دانشجویان دوره کارشناسی گرفته تا دوره کارشناسی ارشد و دوره تخصصی دکترا، با دقت و رویی گشاده و مهربان نثار اهل تحقیق و دانشجویانش میکرد و شادمان بود که در پرورش و آموزش زنان و مردان دانشآموخته خود قدمی مؤثر برداشته و هر کدام را راهی نو نشان داده است.
استاد جمشید مظاهری در ۱۶ خردادماه ۱۳۲۱ در اصفهان به دنیا آمد و پس از گذراندن دوره دانشسرای عالی در اصفهان، برای ادامه تحصیل به تهران رفت و ذوق و پرکاری او آنچنان شد که به سرعت از استادان خود اجازه تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان و بعدها در دانشکده ادبیات دانشگاه آزاد نجفآباد و دانشگاه آزاد اصفهان را گرفت تا تمام وقت به تدریس و تحقیق و ارشاد دانشجویانش بپردازد و تا لحظه مرگش در ۱۹ بهمن ۱۳۹۶، آنی از پژوهش و راهنمایی ارباب تحقیق فروگذار نکرد.
از بزرگترین کارهای علمی آن مرد بزرگ، تشویق دانشجویان دورههای کارشناسی ارشد و دکترا به تصحیح متون قدیمی فارسی اعم از نظم و نثر بود که به شکل نسخههای خطی در کتابخانههای داخل و خارج از ایران، سالها خاک میخورد و با این کار، این دستنوشتههای کهن با راهنمایی و مشاوره استاد مظاهری تصحیح میشد و به مطالعه محققان در میآمد و گاه حتی به چاپ میرسید. نقدها، نظرات، یادداشتها و مقالههای استاد مظاهری در مجلههای معتبر علمی همچون نشریه دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان، مجله تاریخی ـ ادبی (راهنمای کتاب) به سرپرستی زندهیاد ایرج افشار و فصلنامه «نشر دانش» به چاپ میرسید. از کتابهای مهم آن دانشمند بزرگ، میتوان به تصحیح، تحشیه و تعلیقات ارزنده کتاب «تاریخ اصفهان» حاج میرزا حسن خان جابری انصاری، تصحیح معیارالاشعار خواجه نصیرالدین طوسی و تصحیح شرح مشکلات دیوان ناصرخسرو اثر ادیب پیشاوری اشاره کرد.
نام و یاد استاد عزیزمان گرامی باد.
بهمناسبت چهارمین سالگرد درگذشت آن مرد ادیب فرهیخته و بیبدیل.
یادداشت از سیدمسعود پاکنژاد، نویسنده کتابهای «کمال سخن» و «ارغنون سخن»
انتهای پیام