کارویژه جهاددانشگاهی انجام کارهای بنیادی است
رئیس جهاددانشگاهی واحد اصفهان گفت: ایران به سازمانهای یادگیرنده مثل جهاددانشگاهی نیاز دارد که کار بنیادی و واقعی انجام دهند و اعضای آن به بارور شدن ظرفیتهای یکدیگر کمک کنند.
به گزارش ایکنا از اصفهان، مهدی ژیانپور، رئیس جهاددانشگاهی واحد اصفهان در جشن پایان سال این واحد که عصر روز گذشته، 23 اسفندماه در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار شد، به مفهوم سازمانهای یادگیرنده اشاره و اظهار کرد: بسیاری از نهادها در ایران بیشتر به دنبال ادامه حیات هستند، در صورتی که سازمانهای یادگیرنده میخواهند جهان بهتری بسازند و به همین دلیل، بر محیط اطراف خود اثرگذار هستند.
وی با بیان اینکه اصل اول در سازمانهای یادگیرنده، یادگیری جمعی است، گفت: بزرگترین اتفاقی که طی این چند دهه در جهاددانشگاهی رخ داده، این است که جمعی از افراد مستعد و معمولی، با یکدیگر مشغول یادگیری بوده و وقتی از این نهاد جدا شدهاند، حتماً فرد مهمتر، مؤثرتر و بهتری بودهاند و بسیاری از آنها این موضوع را تأیید میکنند. اگر در جهاددانشگاهی نتوانیم به افراد کمک کنیم تا قابلیتهای فردیشان توسعه پیدا کند، راه را اشتباه رفتهایم. این مطلب را خطاب به خودم و همه همکاران میگویم که هدف اصلی سازمانی مثل جهاددانشگاهی این است که قابلیتهای فردی اعضا توسعه پیدا کند.
رئیس جهاددانشگاهی واحد اصفهان سازمان یادگیرنده را سازمانی بومی و محلی خواند و اضافه کرد: امروز ایدهای که در سطح جهان پیگیری میشود، این است که چارچوبها باید شبکهای شوند، تفویض اختیار صورت گیرد و به لایههای زیرین، مسئولیت و اقتدار داده شود. این کار در جهاددانشگاهی از 40 سال پیش اتفاق افتاده و شبکهای که در کشور با عنوان سازمانها، واحدها و پژوهشکدهها با اختیار کامل برای اداره وجود دارد، نمونهای از این سازمان بومی و محلی است.
وی ادامه داد: به همان میزان که در سازمانهای یادگیرنده، به افراد مسئولیت داده و تفویض اختیار میشود تا با آزادی عمل، آزمون و خطا کنند، باید بخشنده هم بود. مسئولیتهای بزرگ همراه با تجربههای اندک و آزمون و خطا، اشتباهات بزرگی نیز به دنبال دارد. در جهاددانشگاهی، نباید افراد را بابت خطاهایشان سرزنش و آنها را از سازمان گریزان کنیم، بلکه باید ببخشیم، به فراموشی بسپاریم و کمک کنیم تا این زخمها ترمیم شود.
سازمان یادگیرنده، گفتوگومحور است
ژیانپور با تأکید بر اینکه سازمان یادگیرنده باید گفتوگومحور باشد، افزود: افراد باید بدانند صدایشان شنیده میشود، هیچ تجربهای تلختر از این نیست که کسی احساس کند حرفی برای گفتن و انجام دادن دارد، ولی شنیده نمیشود و کسی وقعی به آن نمینهد. علاوه بر این، سازمان یادگیرنده یک سازمان سیاسی نیست و مستقل محسوب میشود. منظور از سازمان سیاسی این است که اگر شخص خاصی مطلبی را بگوید، آن مطلب مهم است، ولی اگر شخص دیگری همان مطلب را بیان کند، اهمیت ندارد. در ساختار جهاددانشگاهی، هم نسبت به گرایشهای مختلف استقلال وجود دارد و هم اینکه افراد چه مطلبی را بیان میکنند، اهمیت دارد. در واقع، اینکه یک مطلب را چه کسی گفته است، نباید اهمیت داشته باشد و اگر اینگونه است، راه را اشتباه میرویم.
وی بر اهمیت داشتن آرمان مشترک تأکید کرد و گفت: در سال آینده، اگر آرمانی داریم، باید آن را روزآمد و راجع به آن صحبت کنیم و اگر نداریم، باید آرمان مشترکی پیدا کنیم. این آرمان مشترک کمک میکند تا جهاددانشگاهی به خانه ما تبدیل شود. این سازمان در واقع، همان اعضای آن است و اگر آنها نباشند، جهاددانشگاهی وجود نخواهد داشت. بنابراین، یک سازمان با آرمان مشترک میتواند به «سازمان ما» تبدیل شود و همه نسبت به آن مسئولیت داریم. این نکته را نیز باید گوشزد کرد که آرمانهای بزرگ با افراد بزرگ پیش میرود، لذا قدر افراد بزرگ مجموعه خودتان را بدانید. ما در عین کنشگری میتوانیم بر محیط اطرافمان اثرگذار باشیم و تعداد کسانی که بتوانند محیط اطرافشان را تغییر دهند، اندکاند. چنین افرادی اگر وارد جهاددانشگاهی شدند، میتوانند بسیار کمککننده باشند و باید قدر این افراد بزرگ با آرمانهای والا را دانست. اگر سپاسگزار نباشیم، سازمان اخلاق حرفهایاش را از دست خواهد داد.
این استاد دانشگاه یکی دیگر از ویژگیهای سازمانهای یادگیرنده را مشارکتی بودن آنها ذکر کرد و ادامه داد: این امکان که هر کس اظهار نظر و در تصمیمات دخالت کند و تصمیمها با هم و در فضایی باز ساخته شود، باید وجود داشته باشد. در چنین سازمانی، قطعیتی وجود ندارد و همه چیز در فضایی اشتراکی خلق میشود. این موضوعی است که همه باید به آن باور داشته باشیم.
وی اظهار کرد: در سازمانهای یادگیرنده مثل جهاددانشگاهی، هیچ نوع کنترل مرکزی نباید وجود داشته باشد؛ همه افراد ارزشمند هستند و تصمیمات را با معنای مشترک اتخاذ خواهند کرد. از طرف دیگر، کسی که نمیتواند میان خانواده و کار خود مرزبندی کند و به خانوادهاش اهمیت نمیدهد، سازمان را نیز نمیتواند کنترل کند و حتی اگر مدیر خوبی باشد، احتمالاً پدر یا مادر خوبی نیست. سازمان یادگیرنده به افراد کمک میکند تا به خانواده خود نیز اهمیت دهند.
ژیانپور به دو مفهوم رغبت و تعهد اشاره کرد و گفت: منظور از رغبت این است که ما مسئولیت خود را با اشتیاق قبول کنیم و تعهد به این معناست که میخواهیم مسئولیتمان را به سرانجام برسانیم. سازمان یادگیرنده نمیخواهد افراد از آن تمکین و اطاعت کنند، بلکه میخواهد وظیفه و مسئولیت خود را با رغبت و تعهد انجام دهند. این نکته را نیز باید اضافه کرد که ما موفق نخواهیم شد، مگر اینکه مثل دسته ماهیها با وجود حرکتهای شخصی، به یک سو حرکت کنیم.
سازمانهای یادگیرنده کار بنیادی انجام میدهند
وی بیان کرد: همه ما وقتی مسئولیتی بر عهده میگیریم، میخواهیم با سرعت کار بزرگی انجام دهیم و همه آن را ببینند، ولی سازمان یادگیرنده کار بنیادی و نه مقطعی انجام میدهد و در آینده، سازمانی خواهد بود که اتفاقات بزرگ و بنیادین رقم میزند. ایران به سازمانهایی مثل جهاددانشگاهی نیاز دارد تا اعضای آن سرشان را زیر انداخته و کار واقعی و بنیادی انجام دهند. معمولاً همه دنبال این هستند که کار پر سر و صدایی انجام دهند تا دیده شود، ولی این راه و روش جهاددانشگاهی نیست. بنابراین، توصیه من این است که مثل لاکپشت باشیم.
این استاد دانشگاه ادامه داد: توصیه دوم این است که مثل قورباغه نباشیم، ویژگی قورباغه این است که به اتفاقات ناگهانی واکنش نشان میدهد. لذا، باید حواسمان به اتفاقات آینده باشد تا با بروز آنها دچار چالش نشویم. از طرف دیگر، جهادگر باید خوشبین باشد، ولی سادهلوح نباشد. ما بعضاً دور خودمان میچرخیم، کارهای تکراری انجام میدهیم و سادهترین روشها را انتخاب میکنیم و این برای ما بهعنوان سازمانی یادگیرنده، خوب نیست.
وی با بیان این جمله که «باید سکانک را بیابیم»، افزود: گاهی اتفاقات بزرگ با پیدا کردن یک سکان رقم میخورد و فقط کافی است کمی تمرکز کنیم. علاوه بر این، بسیاری از مواقع در سازمان شاهد بودهام که وقتی اشتباهی رخ میدهد، افراد به جای اینکه به حل ماجرا فکر کنند، دنبال مقصر میگردند. در سازمانهای یادگیرنده، مقصری وجود ندارد. اولین مقصر، خود هر فرد است و باید به این فکر کند که نقش خودش در بروز اتفاقات چیست.
ژیانپور تصریح کرد: ما در بسیاری از مواقع، دنبال این هستیم که مشکلی به وجود بیاید و آن را حل کنیم، ولی در سازمانهای یادگیرنده باید به دنبال امر مهم و خلق ارزش بود. اگر این موضوع را در دستورکار قرار دهیم، آن وقت مشکلات نیز حل خواهد شد. از طرف دیگر، مهارتی که نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جهان نیز کم یافت میشود، شنیدن و گوش دادن به یکدیگر است و این مهارت، گفتوگو و درک متقابل را نیز ایجاد میکند.
وی با اشاره به دو مفهوم ساختار و نظم، گفت: نسل جدید وارد شده به سازمانها و از جمله جهاددانشگاهی، با ساختار و نظم دچار چالش هستند و درخواست من این است که با پذیرش و شناخت این ساختارها، در مواجهه با آنها خلاقیت داشته باشید. ساختارها، ما را در بر گرفته است و نباید از هیچ کس انتظار تغییرات یکباره داشت، بلکه باید در مقابل ساختارها خلاقیت به خرج داد. همچنین باید نسبت به ساختارها و اطرافیانمان شفقت بورزیم و نهایتاً اینکه تسهیلگر باشیم. برخی افراد هستند که فقط میخواهند اشتباه دیگران را به آنها گوشزد و تصحیح کنند، ولی در جهاددانشگاهی باید تسهیلگر باشیم و به بارور شدن ظرفیتهای یکدیگر کمک کنیم، ما از تصحیحگری و مچ یکدیگر را گرفتن چیزی به دست نمیآوریم، بلکه برای موفقیت به یکدیگر نیاز داریم.
انتهای پیام
