مرزهای ارتباطی و نقش آن در بهزیستی عاطفی

کتاب کار «مراقب مرزهایت باش؛ یک برنامه شناختی رفتاری برای تعیین مرزهای خود و ایجاد رابطه سالم با دیگران» نوشته شارون مارتین و ترجمه احسان کاظمی است که انتشارات خانواده سالم در سال‌ جاری روانه بازار نشر کرد. احسان کاظمی، مترجم در متن زیر که آن‌ را در اختیار ایکنا قرار داده است، به معرفی کتاب حاضر می‌پردازد:

آیا در گفتن «نه» به درخواست دیگران مشکل دارید، یا دائماً نیازهای خود را فدای رضایت دیگران می‌کنید؟ اگر چنین است، این کتاب کار به شما کمک می‌کند تا بدون احساس گناه یا ترس، مرزهای سالمی را در تمام جنبه‌های زندگی خود تعیین کنید. اگر متوجه می‌شوید که در قبال شادی دیگران مسئولید، یا نگران ناامید کردن دیگران هستید، احتمالاً در تعیین مرزهای سالم مشکل دارید.

ایجاد مرزهای شخصی واضح برای ایجاد و پرورش روابط متقابل محترمانه و مبتنی بر برابری، ضروری است. تعیین محدودیت‌ها همچنین می‌تواند شما را از درگیر شدن در روابط استثمارگرانه محافظت و به شما کمک کند تا از شخصیت‌های سمی دوری کنید. اگر از احساس گناه خسته شده‌اید، یا از اولویت دادن به سلامت روانی و جسمی خود می‌ترسید، آماده هستید که کنترل زندگی خود را دوباره به دست بگیرید و روابط سالم و متعادلی ایجاد کنید، این کتاب به شما نشان می‌دهد که چگونه قدم بردارید، محدودیت‌هایی تعیین و با اعتماد به‌نفس، پتانسیل کامل خود را درک کنید.

این کتاب کار به شما نشان می‌دهد که چگونه مرزهای سالمی در تمام جنبه‌های زندگی تعیین کنید، بدون اینکه محبت یا شفقت شما برای دیگران قربانی شود. شما یاد خواهید گرفت که مرزهای خود را مشخص کنید و متوجه شوید که چرا تعیین مرزهای خود با دیگران، برای بهزیستی عاطفی‌تان بسیار مهم است. همچنین این کتاب، نکات کلیدی و راهکارهایی را به شما آموزش می‌دهد تا وقتی دیگران از قاطعیت شما ناراحت می‌شوند، بدانید چه باید بکنید و چگونه در محیط خانواده، روابط عاطفی با همسر، تربیت فرزندان، محیط کار و روابط اجتماعی خود، از آسیب‌های ناشی از رفتارهای نادرست دیگران مصون بمانید.

«مراقب مرزهایت باش» یک کتاب کار با بهره‌گیری از درمان شناختی رفتاری بوده و یکی از بهترین روانشناسان بالینی آن را نوشته است. نویسنده تلاش کرده با طرح مثال‌هایی ملموس، روش‌های حفظ و مراقبت از مرزها در روابط بین‌فردی را توضیح داده و به دنبال هر مطلب، تمرینی در کتاب بیاورد تا خواننده بتواند به راحتی و سریع، آن تکنیک را تمرین کند.

کتاب دارای چهار بخش و 14 فصل است. در بخش اول، یاد خواهید گرفت که مرز چیست، چرا ما به مرز نیاز داریم و چرا تعیین آن دشوار است. بخش دوم، بر نحوه ایجاد و برقراری ارتباط مرزها و نحوه رسیدگی به موضوع زیر پا گذاشتن آنها تمرکز دارد. در بخش سوم، مهارت‌های تعیین مرز با دیگران، در محل کار، با شریک زندگی، فرزندان، اقوام و دوستان‌ و افراد دشوار را یاد خواهید گرفت. در بخش چهارم، مهارت‌های مربوط به مرز با خود را تمرین خواهید کرد، از جمله احترام به مرزهای دیگران و ایجاد محدودیت‌ها و عادت‌های سالم برای خود.

در بخشی از این کتاب آمده است: «مرزها مشخص می‌کنند که شما چه کسی هستید؛ فقدان مرزها می‌تواند شما را در مورد اینکه چه کسی هستید، چه چیزی نیاز دارید، چه کاری دوست دارید انجام دهید، چه چیزی برای شما اهمیت دارد و به چه چیزی اعتقاد دارید، دچار عدم اطمینان کند. بدون مرز، شما خود واقعی‌تان را از دست می‌دهید، زیرا هیچ تفکیکی میان شما و شخص دیگر وجود ندارد. کریستین، نمونه کاملی از این موضوع است که وقتی مرزی نداریم، چگونه ممکن است خودمان را گم کنیم».

مطالعه این کتاب هم برای درمانگران و هم برای تمامی کسانی که به نوعی با مشکلات مربوط به تعیین مرزها در زندگی خود دست و پنجه نرم می‌کنند، مفید خواهد بود.