کتاب؛ ابزاری برای آموزش و ارتقای فرهنگ شهروندی
رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان گفت: برای آموزش و ارتقای فرهنگ شهروندی، همه روشها و قالبها از جمله کتاب باید بهکار گرفته شود تا بخش کتابخوان جامعه نیز محتوا و منبعی برای تعدیل شاخصههای رفتاری خود در حوزه شهروندی در اختیار داشته باشند.
به گزارش ایکنا از اصفهان، احمد رضایی، رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان در آیین رونمایی از پایگاه کتاب با موضوع فرهنگ شهروندی که روز گذشته، 21 تیرماه به مناسبت روز قلم و روز شهرداریها در کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان برگزار شد، به ارائه گزارشی در خصوص تهیه و تنظیم 250 عنوان کتاب با موضوع فرهنگ شهروندی پرداخت و اظهار کرد: اداره توسعه فرهنگ شهروندی زیرمجموعه معاونت اجتماعی و مشارکتهای مردمی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان محسوب میشود و فعالیتهای آن در چند محور پیش میرود؛ محور اول شامل 13 موضوع است که بخشی از آنها از سوی حوزه مدیریت شهری ابلاغ میشود و بخش دیگر، به دستگاههای خدماترسان مثل اورژانس و ادارات آب، برق و گاز برمیگردد. وظیفه ما این است که این موضوعات را به اطلاع مردم برسانیم و بتوانیم در رفتار شهروندی تغییر شاخص انجام دهیم.
وی با بیان اینکه مخاطب ما همه مردم کلانشهر دو میلیون و 300 هزار نفری اصفهان هستند، افزود: محور دیگر فعالیتها، آموزش و ارتقای فرهنگ شهروندی برای تمام اقشار مردم است، اعم از پیر و جوان و زن و مرد که برای همه آنها باید برنامه داشته باشیم.
رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان ادامه داد: محور بعدی که باید مدنظر باشد، روشها و قالبهایی است که برای انتقال موضوعات به مخاطب بهکار میگیریم. ما موظف به نگاه 360 درجهای در حوزه آموزش هستیم و باید از تمام روشها و قالبها استفاده کنیم که یکی از آنها، کتاب است. برخی معتقدند میزان مطالعه در جامعه پایین و تعداد افراد کتابخوان کم است، پس چرا باید به سمت کتاب برویم؟ ما پاسخ میدهیم که شاید بخشی از جامعه اهل فیلم دیدن یا گوش دادن به موسیقی و موارد دیگر باشند، ولی بخشی هم اهل کتاب خواندن و مطالعه هستند و در تعدیل شاخص رفتار عمومی شهروندان، برای آن بخش کتابخوان هم باید محتوا و منبع تولید کرد.
وی با اشاره به کمتوجهی ادارات و مراکز تخصصی به عدم تأمین منابع برای گفتوگو با شهروندان، گفت: در اداره توسعه فرهنگ شهروندی، بخشی با عنوان «طبقه مؤثر» نامگذاری کردهایم که شامل معلمان، روحانیون، ائمه جمعه، سازمانهای مردمنهاد و افرادی میشود که توانایی تأثیرگذاری بر افراد را دارند. بسیاری از افراد برای ساخت فیلم و نوشتن داستان و نمایشنامه، به اداره فرهنگ شهروندی مراجعه میکنند، ولی نمیتوانیم برای تکتک آنها موضوعات و ریزموضوعات شهروندی را توضیح دهیم. بنابراین، به تأمین منبع در چند نوع و گونه نیاز داریم.
رضایی اضافه کرد: اولین نیازی که احساس میشد، فرهنگنامههای شهروندی بود. همانطور که گفتم، 13 مسئله و موضوع در حوزه مدیریت شهری وجود دارد که به اداره توسعه فرهنگ شهروندی واگذار شده است و آتشنشانی، فضای سبز، محیطزیست، خدمات شهری و آب، برق و گاز، موضوعات و مسائل ما هستند. اگر قرار بود تکتک افراد طبقه مؤثر را که به ما مراجعه میکردند، به این ادارات میفرستادیم، بازخورد خوبی دریافت نمیکردیم، چون در بسیاری از ادارات، شخص پاسخدهنده به تمام جوانب سیستم خود احاطه ندارد. در این سیستمها، تنها کسی که میتواند پاسخگو باشد، مسئول روابط عمومی است که او هم اطلاعات ریز و جامعی در اختیار ندارد.
تألیف فرهنگنامه بزرگ شهروندی
وی ادامه داد: در این رابطه، با یک تیم دانشگاهی قرارداد بستیم و از آنها خواستیم با یک شاکله و فرم واحد وارد تمام دستگاههای حوزه مدیریت شهری شوند و فرهنگنامه شهری را تدوین کنند. طی سه سال، «فرهنگنامه بزرگ شهروندی» در 16 جلد و 18 موضوع نوشته شد. برای مثال، زمانی که تیم ما به آتشنشانی مراجعه کرد تا مهمترین مسائل آنها را بررسی کند، 21 جلد کتاب در اختیارش گذاشتند و این تیم وظیفه داشت این مجلدات را بررسی و مسائل مهم آن را در یک جلد جمعآوری کند.
رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان تأکید کرد: 16 جلد فرهنگنامه شهروندی به تأیید و امضای بالاترین مسئول ادارات رسید و ما این مجموعه را برای تمام کلانشهرها فرستادیم، چون این فرهنگنامه یکی از بزرگترین مسائل حوزه مدیریت شهری در کلانشهرها را حل کرد، چراکه مسائل کلانشهرها در حوزه حمل و نقل، آپارتماننشینی، خدمات شهری و... یکسان است. فایل این فرهنگنامه در سایت اداره توسعه فرهنگ شهروندی بارگذاری شده و همه میتوانند از آن استفاده کنند. حسن این مجموعه این است که تعداد محدودی از آن چاپ شده و مابقی بهصورت کتاب دیجیتال است. هر شش ماه یک بار نیز نامهای به دستگاهها میفرستیم که اگر مسائل آنها عوض شده است، آنها را در فرهنگنامه تصحیح کنیم.
تعریف شهر شهروندمحور
وی به تعدد بخشها و مدیریتها در حوزه مدیریت شهری اشاره کرد و گفت: ما باید به نوعی ادبیات مشترک میان خودمان در سازمان فرهنگی، معاونت اجتماعی، اداره توسعه فرهنگ شهروندی و دیگر حوزهها و بخشهای مدیریت شهری برسیم تا مشخص شود که شهر شهروندمحور به چه معناست؟ مجموعه کتابهایی در 15 جلد به نام «کتابهای طلایی» تألیف کردهایم که مدیرخوان هستند و برای مدیران آماده شده است تا به ادبیات مشترکی درباره شهر شهروندمحور برسیم. همچنین، مجموعه دیگری در پنج جلد به نام «کتابهای فیروزهای» آماده شده است که جنبه پژوهشی و علمی دارد. این مجموعه کاملاً دانشگاهی و مخصوص مدیران، برنامهریزان و برنامهسازان شهری است. مجموعه «کتابهای نقرهای» نیز شهروندخوان هستند. شهروند کسی است که قوانین و مقررات را فرامیگیرد و به آنها عمل میکند. در این مجموعه 9 جلدی تلاش کردهایم وظایف شهروندان در حوزههای شهروندی را به آنها انتقال دهیم. مجموعهای 10 جلدی برای کودکان با عنوان «مهارتهای زندگی در شهر» و مجموعهای پنج جلدی از ترانههای شهری نیز آماده شده است.
رضایی افزود: با روزنامه اصفهان زیبا، توافقنامهای داشتیم که بهصورت هفتگی، مجموعهای منتشر شود، ولی به دلایلی این اتفاق نیفتاد. مجموعه کارهایی که آماده کردیم تا سر فرصت به روزنامه برسانیم، به پنج جلد کتاب ترانههای شهر تبدیل شد. جشنوارهای با عنوان «شعر و داستان کودک و نوجوان شهر من» نیز راهاندازی کردیم. سه دوره این جشنواره برگزار شد و شعرا و نویسندگان از سراسر کشور، آثار خود را برای ما ارسال کردند. نزدیک به 500 اثر به دست ما رسید که 129 مورد از آنها را انتخاب و بهعنوان 129 کتاب کودک چاپ کردیم.
وی تصریح کرد: این پیشبینی باید انجام میشد که مدیران فرهنگی بعد از کرونا در حوزه شهروندی چه رفتارهایی باید داشته باشند. به همین دلیل، مجموعهای پنج جلدی با عنوان «پروتکلهای پساکرونا» تألیف شد. جشنواره دیگری با محوریت نمایشنامه برگزار کردیم که نزدیک به 600 اثر طی سه دوره به این جشنواره ارسال شد و 57 اثر را در 12 جلد چاپ کردیم. با تالار هنر به توافق رسیدهایم که از اول مهرماه، گروههای تئاتر، نمایشنامههای این کتابها را اجرا کنند و در صورت اجرا شدن، میتوانیم هزینههای آنها را بپردازیم. 21 جلد مجموعه کتابهای «کنشگری» نیز تدوین کردیم که بسیار ارزشمند هستند. در مجموع، کتابهایی که در اداره توسعه فرهنگ شهروندی چاپ شده است، به 250 عنوان میرسد.
رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان ادامه داد: توافقنامهای میان ادارهکل آموزش و پرورش، شهرداری و شورای شهر اصفهان منعقد شد که بر پایه آن، برای کلاس اول و ششم ابتدایی کتابهایی طراحی کنیم و آموزش و پرورش از آنها استفاده کند. نزدیک به 200 هزار دانشآموز اول تا ششم ابتدایی در شهر اصفهان حضور دارند، یعنی طرح ما حدود 200 هزار مخاطب دارد. 33 هزار دانشآموز ابتدایی در شهر اصفهان و نزدیک به 84 هزار دانشآموز ششم ابتدایی در استان اصفهان هستند که از این طرح بهرهمند خواهند شد.
وی اضافه کرد: در کلاس ششم، درسی به نام سبک زندگی وجود دارد و در توافق با آموزش و پروش قرار شد این کتاب را شهرداری اصفهان تألیف کند و در اختیار آموزش و پرورش قرار دهد تا دانشآموزان هفتهای یک ساعت زیر نظر معلم، آن را بخوانند. کتاب اول ابتدایی در طرح بوم آموزش و پروش مطرح است که 33 هزار دانشآموز آن را بهصورت نیمهرسمی میخوانند. نزدیک به 120هزار دانشآموز نیز در این طرح هستند. چهار کتاب برای این دو پایه تألیف شده که همه آنها به تأیید وزارت آموزش و پرورش رسیده است و جزو کتابهای برگزیده کمکآموزشی در سامانه سازمان پژوهش کتابهای درسی محسوب میشود. اداره توسعه فرهنگ شهروندی اکنون در این سامانه، شش کتاب دارد که به تأیید وزارت آموزش و پروش رسیده است و به کل کشور پیشنهاد شده که از این کتابها استفاده کنند. از اجرای این طرح، سه سال گذشته است. سال گذشته، مدارس نیمهحضوری بودند و امیدواریم سال دیگر تماماً حضوری باشند تا این طرح با مخاطبی 120 هزار تایی برگزار شود.
گزارش از مسعود احمدی
انتهای پیام
