ارتباط کیفیت دینداری با سلامت روان
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه مذهب، معنویت و سلامت روان علاوه بر رابطه مثبت رابطه منفی نیز وجود دارد، گفت: کیفیت دینداری در این زمینه اهمیت دارد بنابراین هر چقدر فرد در دینداری خود خالصتر میشود نشانههای روانی در او کمتر میشود.
به گزارش ایکنا از قم، مسعود جانبزرگی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در نشست علمی کارگروه «درمان معنوی خداسو» که امروز ۱۹ دیماه به همت مرکز مشاوره اسلامی سماح قم برگزار شد، در رابطه با آسیبشناسی روانی براساس الگوی معنویت خداسو، اظهار کرد: برای درمان انسان باید تعریف درستی از آن داشته باشیم، بدانیم چگونه آسیب دیده است، مسیر سلامت او را بشناسم و چگونه میتواند به سلامت و بالاترین ظرفیت خود برسد.
وی با بیان اینکه چهار عامل بر انسان تأثیر میگذارد و او را از مسیر سلامت خارج میکند، ادامه داد: انسان با یک فطرت به دنیا میآید که خالی نیست و ظرف معنایی از پیش ساخته شدهای متناسب با انسان دارد. این ظرف معنایی برای همه موجودات وجود دارد برای نمونه در دانه سیب درخت سیب تعریف شده است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گفت: ظرف معنایی انسانی بیانگر این است که مسیر و نقشه نامعلومی ندارد و در درون این نقشه راه، هستهای نورانی به نام عقل فطری وجود دارد که هدایتگر و تنظیمگر این برنامه به سمت اهداف است. این نظام تشخیصگر عاشق منبع معتبر و خالص است که در این مسیر هیچ چیز جز خداوند نمیتواند او را ارضا کند.
وی با بیان اینکه این نظام تشخیصگر با چهار حوزه ادراکی یعنی مبدأ، معاد، هستی و خود ارتباط دارد، افزود: اگر انسان براساس ظرف معنایی که برای او تعریف شده است حرکت کند مسیر درست خواهد بود.
چگونه آسیبهای روانشناختی ایجاد میشود
مبدع رویکرد «درمان معنوی خداسو» بیان کرد: آسیبی که از نظر تحولی به انسان وارد میشود شکستن ظرف معنایی است. انسانی که به دنیا میآید در ظرف معنایی یک تعریف مشخصی برای مادر دارد زمانی که مادر نمیتواند مادری کند در سیستم روانی انسان معنای مادر شکسته میشود و در این زمان آسیبهای روانشناختی تحولی به وجود میآید. عمدهترین تمایز ما با روانشناسی جاری این است که آنان دلبستگی را مبنا قرار میدهند اما ما ظرف معنا را مبنا قرار میدهیم و معتقد هستیم که معنا قبل از دلبستگی است.
وی اظهار کرد: زمانی که ظرف معنایی شکسته شود سیستم آسیبپذیر و برای خطای ادراکی آماده میشود. اگر مبدأ ادراکی نتواند مبدأ درست عمل باشد عمل نیز به درستی هدایت نخواهد شد بنابراین فضای ادراکی دومین منشأ آسیبشناسی است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه افزود: منشأ آسیبشناسی در فضای ادراکی چهار حوزه ادراکی است که هرکدام که آسیب ببینند خطای ادراکی جایگزین ادراک واقعی میشود و این در ارتباط با خدا تأثیر دارد.
وی ادامه داد: گاهی فرد به تصمیم که میرسد دچار خطای تصمیمگیری میشود همچنین ممکن است که نقص در عملکرد داشته باشد؛ یعنی تصمیم درستی گرفته است اما در عمل دچار مشکل است و این زمانی رخ میدهد که عمل به صورت اختیاری نباشد و اجبار درونی و بیرونی رفتار را هدایت میکند. اگر در فضایی که وجود دارد نیز نتواند منابع ادراکی را تنظیم کند باز هم منشأ آسیب است. رابطه غلط بین عقل تجربی و عقل فطری میتواند منشأ خطا باشد. وقتی اینها زمینه بررسی شود همه آسیبهای روانشناختی قابل تبیین است.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: تحقیقات درباره رابطه بین معنویت و مذهب و سلامت روان بسیار زیاد است. روی آوری مبانی سکولار به سمت معنویت شتاب زیادی پیدا کرده است و دانشگاههای دنیا به این سمت رفتند.
وی گفت: بین مذهب، معنویت و سلامت روان علاوه بر رابطه مثبت رابطه منفی نیز وجود دارد. کیفیت دین داری در این زمینه اهمیت دارد. اگر آدم متعادلی نباشد به او مذهب و معنویت بدهیم ممکن است آسیبزا باشد. گروههای فاشیستی که با ذکر الله اکبر انسان میکشند نمونهای از این امر هستند. هر چقدر فرد در دینداری خود خالصتر میشود نشانههای روانی در او کمتر میشود.
آسیب به ظرفیت معنایی فطری، سبب آسیب به سیستم روانی فرد میشود
جانبزرگی یادآور شد: ظرف معنایی فطری و اولیه است، این ظرف معنایی باید تجربه شود. در این ظرف معنایی با رحمان بودن آشنا هستیم اما تا زمانی که مهربانی تجربه نشود چراغ این ظرف روشن نمیشود. مادر میتواند این چراغ را روشن کند و این چراغ تا زمانی که از سوی یکی از اشخاص مهم به آن آسیب زده نشود روشن میماند.
وی ادامه داد: برای نمونه پدر رسالتی در سیستم روانی دارد که باید چراغ هدفگرایی و سازماندهی این سیستم را روشن کند که مولکولهایی از ولایت هستند. اگر این آسیب ببیند ارتباط با هر منشأ هدایتگری که هدایت عمودی را به عهده دارد خراب میشود.
استاد روانشناسی بالینی گفت: وقتی ضربه روانی به انسان وارد میشود و ظرف معنایی شکسته میشود سه اتفاق ممکن است رخ بدهد. اول اینکه فرد موضوع معنایی که آسیب زده است را تغییر دهد مثل معنای پدر یا مادر را تغییر میدهد، دومین اتفاق این است که فرد رابطه با آن موضوع تغییر کند برای نمونه ممکن است فرد ولی ما باشد و به ما آسیب بزند و سوم این است که فرد معنی خود را تغییر میدهد و گوید من آدم بدی هستم.
انتهای پیام
