روایتی از تاریخ، عرفان و هویت ملی در تخت فولاد
مجموعه ۷۷ هکتاری تخت فولاد در طول تاریخ، بیش از دو هزار تن از مشاهیر و نوابغ علمی، هنری و مذهبی را در خود جای داده است.
به گزارش ایکنا از اصفهان، روز گذشته، هفتم اسفندماه، گروهی ۴۰ نفره از ورزشکاران سبکهای دفاع شخصی و سلاحهای سرد، در ویژهبرنامه «عصر دلگشا»، از مجموعه تاریخی معنوی تخت فولاد بازدید کردند؛ مجموعهای ۷۷ هکتاری که به «لسانالارض» و «وادیالسلام ثانی» شهرت دارد و قرنها محل دفن علما، عرفا، هنرمندان و نامآوران ایران بوده است.
این بازدید با حضور افراد در سنین مختلف برگزار شد و شرکتکنندگان با بخشهای شاخص این آرامستان تاریخی آشنا شدند؛ مجموعهای که بنابر بعضی نقلها، پیشینه آن به پیش از اسلام نیز میرسد و در طول تاریخ، بیش از دو هزار تن از مشاهیر و نوابغ علمی، هنری و مذهبی را در خود جای داده است.
نخستین بخش این ویژهبرنامه، بازدید از مقبره بابارکنالدین بود؛ عارفی نامدار در اصفهان که بنای آرامگاهش در دوره صفویه مرمت شده است. وی فرزند آقا عبدالله و زاده منطقهای در ۲۰ فرسخی شیراز معرفی شده و از شارحان آثار عرفانی بوده است. بابارکنالدین را از استادان دانستهاند و به سبب شاگردپروری و حل مسائل مراجعان، با القابی چون «بابا» و «پیر» شناخته میشده است.
در این بخش به ویژگیهای معماری بنا نیز اشاره شد، از جمله گنبد ۱۲ ترک که نمادی عرفانی دانسته میشود و اضلاع پنجگانه و هفتگانه بنا که برخی آن را اشارهای نمادین به مفاهیم اعتقادی میدانند. نبود مناره در این مجموعه نیز از دیگر نکات قابل توجه است. همچنین، چلهخانه این بقعه از فضاهای شاخصی است که برای بهرهمندی از آن باید از پیش هماهنگی صورت گیرد.
در این محدوده، قبور شماری از علما و چهرههای شاخص، از جمله شهید قیومیان، یکی از کهنسالترین شهدای انقلاب اسلامی قرار دارد. اگرچه از سال ۱۳۶۳ دفن عمومی در این بخش متوقف شده، اما در سالهای اخیر پیکر برخی شخصیتهای علمی و هنری در جوار این مجموعه به خاک سپرده شده است.
تکیهای با کارکرد چندگانه
در ادامه، گروه از تکیه کازرونی بازدید کرد؛ بنایی متعلق به اواخر دوره صفوی که به همت محمدحسین کازرونی، از تجار و نیکوکاران اصفهان بنا شده است. وی در دورهای که کشور با نابسامانی اقتصادی و هجوم کالاهای خارجی روبهرو بود، با همراهی علما «شرکت اسلامیه» را با هدف حمایت از تولید داخلی تأسیس و کارخانه ریسندگی «وطن» را راهاندازی کرد؛ اقدامی که سبب رونق صنعت نساجی اصفهان و شهرت آن به «منچستر ایران» شد.
تکیه کازرونی در مسیر تاریخی اصفهان ـ شیراز قرار داشته و کارکردی شبیه کاروانسرا نیز داشته است. وجود حوضخانه، شاهنشین، بقعه مرکزی و آبانبار با سردر قاجاری از جمله بخشهای دیدنی آن است. بر سردر آبانبار، اشعاری با عنوان ماده تاریخ و بیانگر سال ساخت بنا نقش بسته و طراحی سقف شیبدار آن برای هدایت آب باران و برف به مخزن، از ویژگیهای نبوغآمیز این سازه بهشمار میرود. سوره «نصر» نیز بر بادگیرهای آبانبار نگاشته شده است.
بقعه مرکزی این تکیه محل دفن شماری از علماست؛ از جمله ملاعبدالکریم گزی، قاضی عادل دوره قاجار که به «عدلیه سیار» شهرت داشت و در ماجرایی تاریخی، دستمزد خود را در قالب حواله گندم میان نیازمندان توزیع کرد. همچنین، نام بزرگانی چون محمدباقر درچهای، از استادان برجسته حوزه علمیه، در این مجموعه به چشم میخورد.
عکاسخانه؛ سیر تاریخ معاصر اصفهان
بخش بعدی برنامه به بازدید از موزه عکس تخت فولاد اختصاص داشت؛ گنجینهای از تصاویر تاریخی که سیر تحولات اجتماعی و فرهنگی اصفهان را از آغاز ورود صنعت عکاسی به ایران روایت میکند. در این موزه، تصاویری از چهرههایی چون آیتالله مدرس نگهداری میشود و کارشناسان تحلیلهایی از آداب اجتماعی، پوشش و سبک زندگی دورههای مختلف براساس این عکسها بیان میکنند.
در گنجینه سنگنوشتههای تخت فولاد نیز سنگ قبرهایی با قدمت نزدیک به هزار سال دیده میشود که بعضی از آنها هنگام حفاری ایستگاههای مترو کشف شدهاند. نمادهایی چون «بالشتک» برای تفکیک جنسیت متوفیان، حکاکی مشاغل بر سنگها و حفرههایی برای ریختن آب و دانه به نیت خیرات، از جلوههای مردمشناسانه این بخش است.
در تخت فولاد، قبور هنرمندان برجستهای همچون تاج اصفهانی، کسایی و... نیز قرار دارد؛ چهرههایی که در کنار فعالیت هنری، به دینداری و احترام به خانواده شهره بودهاند.
این بازدید فرهنگی در هوایی بهاری و با استقبال حاضران، از جمله نوجوانان برگزار شد و در پایان، شرکتکنندگان برای بهرهمندی از فضای معنوی و صرف افطار راهی باغ طوبی شدند. چنین بازدیدهایی میتواند بین اعضای جامعه و نوابغ نسل پیش پلی ایجاد کند و باعث عزت و اعتماد بهنفس نسل نوجوان شود.
انتهای پیام
