اخبار جنگ؛ فرصتی برای آموزش سواد رسانه
در جنگ، شایعات به سرعت منتشر میشوند. به فرزندان بیاموزید که قبل از باور یا بازنشر یک پیام، کمی تحقیق کنند. آموزش سواد رسانهای در شرایط جنگی یک ضرورت است.
سیدمیلاد اوصیا، پژوهشگر حوزه روانشناسی طی یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داده به تشریح راهکارهای ساده اما کاربردی که در شرایط جنگی موجب آرامش اعضای خانواده به ویژه کودکان میشود، پرداخته است؛ در ادامه این یادداشت را با هم میخوانیم.
در شرایط جنگ، فرزندان در معرض حجم عظیمی از اطلاعات، اخبار و شایعات قرار میگیرند که میتواند باعث سردرگمی، ترس یا سوءتفاهم شود. این فرصتی است برای والدین تا با آموزش سواد رسانهای، به فرزندانشان کمک کنند واقعیت را از تحریف تشخیص دهند و هوشمندانه با رسانهها تعامل کنند. در ادامه چند راهکار عملی ارائه میشود:
۱. تحلیل اخبار با هم
هر روز یک خبر یا گزارش کوتاه را انتخاب کنید و با فرزندان خود به بررسی آن بپردازید. از آنها بپرسید: «به نظرت این خبر از کجا اومده»؟ «راست به نظر میاد یا نه»؟ «کی داره اینو میگه و چی میخواد بهمون بقبولونه»؟
۲. مقایسه منابع مختلف
یک رویداد مشخص را از چند رسانه متفاوت (داخلی، خارجی، رسمی، غیررسمی) پیگیری کنید و تفاوتها را بررسی کنید. این کار به فرزندان نشان میدهد که هر رسانه زاویه دید خود را دارد و نباید تنها به یک منبع اکتفا کرد.
۳. آموزش تشخیص شایعه
در جنگ، شایعات به سرعت منتشر میشوند. به فرزندان بیاموزید که قبل از باور یا بازنشر یک پیام، کمی تحقیق کنند. ببینند چند منبع دیگر هم همین مطلب را اعلام کردهاند؟ عکس را بررسی کنند؛ عکس یا فیلم ممکن است قدیمی باشد یا آن را تغییر داده باشند. اگر یک خبر احساسات آنها را بسیار تحریک میکند، (مثلاً بسیار ترسناک یا غم انگیز است) شک کنند، چون معمولاً پشت اخبار احساساتی هدفی وجود دارد.
4.گفتوگوی آزاد درباره احساسات
شرایط جنگ باعث اضطراب و نگرانی میشود. فضایی ایجاد کنید که فرزندان بدون ترس، احساسات خود را بیان کنند و درباره اخباری که آنها را ناراحت کرده صحبت کنند. این کار به آنها کمک میکند تا تأثیر رسانهها بر روحیه خود را بشناسند.
۵. استفاده از بازی و شبیهسازی
برای سنین پایینتر، میتوانید بازیهایی طراحی کنید. مثلاً نقش خبرنگار را بازی کنیم، یک نفر یه خبر دروغ بگوید و دیگری سعی کند بفهمه چطور مىشود فهمید خبر جعلی است. یا با هم یه تیتر خبری بسازیم و بعد ببینیم چطور مىشود یک تیتر را طوری نوشت که مردم به نوع متفاوتی فکر کنند.
۶. توجه به تبلیغات و پروپاگاندا
در جنگ، طرفهای درگیر از تبلیغات برای تأثیر بر افکار عمومی استفاده میکنند. به فرزندان بیاموزید که چگونه پیامهای تبلیغاتی (مانند شعارها، پوسترها، ویدیوهای انگیزشی) سعی در قانع کردن آنها دارند و باید با دید انتقادی به آنها نگاه کرد.
۷. تقویت تفکر انتقادی
همیشه از فرزندان بخواهید دلایل خود را برای باور یا رد یک خبر توضیح دهند. پرسیدن «چرا» بهترین ابزار برای پرورش ذهن منتقد است.
8. الگوی عملی باشید
رفتار شما بهترین الگوی آموزش برای فرزندانتان است. اگر فرزندان ببینند که شما بدون بررسی خبری را بازنشر نمیکنید یا از منابع معتبر استفاده میکنید، از شما الگو میگیرند.
با این روشها، نه تنها سواد رسانهای فرزندان افزایش مییابد، بلکه پیوند عاطفی در خانواده نیز در این شرایط دشوار تقویت میشود.
انتهای پیام
