حلول ماه مبارک رمضان، این ماه پرفیض و برکت، فرصتی استثنایی برای تأمل در یکی از مهمترین عبادات الهی یعنی روزه است؛ عبادتی که نه تنها در اسلام، که در تمامی ادیان آسمانی پیشینهای به بلندای تاریخ بشریت دارد و خداوند متعال در قرآن کریم بر وجوب آن تأکید فرموده است. این فریضه الهی، فراتر از یک تکلیف دینی، تمرینی برای مدیریت رفتار، کنترل هیجانات و در نهایت دستیابی به تقواست و فواید بیشمار آن، چه از جنبه روحانی و چه از جنبه جسمانی، بر هیچکس پوشیده نیست. از اینرو، شایسته است با تأمل و تعمق بیشتری به این عبادت مهم بنگریم و با انگیزهای والا برای بهرهمندی از ثمرات ارزشمند آن در این ماه عزیز، گام برداریم.
در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با عنوان «روزه و تربیت نفس» با بیان حجتالاسلام نوید جانباز، روانشناس و مشاور خانواده تهیه کرده است. وی در این درسگفتارها از جایگاه و فلسفه روزه میگوید؛ عبادتی همزاد بشریت که نه تنها بر جسم و روح تأثیر میگذارد، که انسان را به مهار هیجانات و مدیریت رفتار دعوت میکند.
در ادامه بخش دوازدهم این درسگفتار را با عنوان «تقویت نظم شخصی» میخوانیم و میبینیم:
روانشناسان سلامت در راستای ارائه چارچوبی برای سالم زیستن، به چهار موضوع مهم اشاره میکنند که در صورت توجه و ایجاد نظم در ارتباط با آنها، افراد تجربه بهتری در حوزه سلامت و به دنبال آن، رشد خواهند داشت. این چهار موضوع، در ابتدا با نیازهای جسمی ما مرتبط هستند؛ البته نوع پاسخدهی ما به این موضوعات، وضعیت روحی و روانی ما را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. از این چهار موضوع، با عنوان «چهارراه جسم و روان» یاد میشود.
نظمبندی و نوع رفتار ما در موارد زیر، از اهمیت ویژهای برخوردار است:
۱. نیاز به خواب
۲. تغذیه
۳. تحرک و ورزش
۴. مسائل جنسی
این چهار موضوع، از جمله موارد مهمی هستند که اگر برای آنها قاعده و نظمی در نظر گرفته نشود، ممکن است در میزان احساس استرس، اضطراب، احساس ناکامی در زندگی و حتی عدم کنترل هیجانات، تأثیر منفی بگذارند و چهبسا منجر به خشم و پرخاشگری شوند.
اگر به دنبال آن هستید که این چهار موضوع را به وضعیتی مطلوب برسانید، میتوانید از مسیر رفتارهای عبادی مانند روزه گرفتن بهره ببرید. روزهگرفتن میتواند تا حد زیادی به ما کمک کند تا قواعدی در ارتباط با الگوی خواب و بیداری و نیز پاسخ به نیازهای تغذیهای و جسمی خود داشته باشیم. با تأمل و توجه، مشاهده میشود که این چهار موضوع در رفتار فرد روزهدار، الگوی مناسبی را ایجاد میکند و تا حدودی به برنامهریزی زندگی او کمک میکند تا به نظم و کنترل مناسب نزدیک شود.
از جمله آثار مثبت روزه میتوان به این موارد اشاره کرد؛ اصلاح وضعیت خواب فرد، اصلاح وضعیت تغذیه، کنترل بسیاری از نارساییهای جسمی مرتبط با روزه، دفع بهتر مواد سمی و نامطلوب از بدن، کاهش چربیهای زائد بدن، نظمبندی بهتر الگوی جسمی و خواب و بیداری انسان و تقویت خویشتنداری در مسائل جنسی که در روزه مورد تأکید قرار گرفته است.
این موارد کمک میکنند تا فرد در چارچوب نیازهای جسمی و روانی خود، به کنترل بهتری دست یابد و از این طریق، سلامت بیشتری را تجربه و از آن برخوردار شود.
انتهای پیام