توصیههایی برای مدیریت اضطراب و حفظ امید نوجوانان در شرایط بحران
یک روانشناس بالینی گفت: مغز نوجوان به دلیل تکامل نیافتن بخش منطقی و فعال بودن بیشازحد سیستمهای هیجانی و ترس، در شرایط جنگ و مواجهه با اخبار تهدیدآمیز، آسیبپذیرتر از بزرگسالان است و اضطراب شدیدی را تجربه میکند و تمرینهایی مانند ضربان جنبش و تحرک بدنی،نفس کشیدن، برش خبر و جرعه ژورنال امید میتواند اضطراب آنان را کاهش دهد.
محمدصادق حیدری، روانشناس و پژوهشگر هوش مصنوعی در گفتوگو با ایکنا از قم، با اشاره به برخورد صحیح با نوجوانان در شرایط جنگ گفت: نوجوانی دوره حساسی است به دلیل اینکه مغز نوجوان در حال تکامل است. قسمت جلوی پیشانی مغز که وظیفه کنترل هیجانات، تصمیمگیریها و منطق انسان است، تا حدود ۲۵ سالگی کامل نمیشود.
وی افزود: قسمت جلویی پیشانی کامل نشده اما در عوض قسمتی در مغز به نام آمیگدال، وظیفه کنترل هیجان و ترسها و واکنشهای بقا است که زود تکمیل میشود. سیستمهای پاداشی مغز، بخشهایی که دوپامین ترشح میکنند نیز سریع به تکامل میرسند.
این روانشناس تصریح کرد: از همینرو، قدرت، سرعت و جسارت نوجوان بالا رفته و کنترل آنها کاهش مییابد پس در اینصورت که بخش هیجانی مغز نوجوان به این اندازه فعال است و مدام اخبار تهدید و اخبار خطر را بررسی میکند، واکنشهای هیجانیتر و تندتری خواهد داشت و افت و خیز خلقی او هم افزایش مییابد.
نوجوانان؛ هویتیابی و آینه جمعی
وی ادامه داد: نکته بعدی که در نوجوانان بسیار حائز اهمیت است، بحث هویتیابی و آینه جمعی است. نوجوان درگیر مقایسه کردن خودش با بقیه افراد است. اگر در شبکههای اجتماعی حضور داشته باشد و مدام اخباری از ناامیدی، ویرانی، خرابی و تحلیلهای آخرالزمانی ببیند، هویت او براساس جهان بدون آینده شکل میگیرد.
حیدری سومین موضوع را بحث دوپامین و چرخه اعتیاد دانست و گفت: دوپامین هورمون انتظار پاداش است. وقتی یک کاری دوپامین زیادی برایمان آزاد کند، کم کم به آن اعتیاد پیدا میکنیم. یک نوجوان به دلیل سطح بالای هیجان مغزی و منطق ضعیفتر و از طرفی بخشهای ترشح کننده هورمونهایی مثل دوپامین که به طور کلی هورمون پاداش هستند، افت و خیز بالاتر ایجاد میکند و میتواند دچار اعتیاد بیشتری نسبت به یک فرد بزرگسال شود.
وی بیان کرد: سال ۲۰۲۲، ۵روز بعد از حمله پهپادهای ایرانی در عملیات وعده صادق ۲، اسرائیلیها با تحقیق روی ۶۰۰ نفر، متوجه شدند که میزان اضطراب افراد بعد از این جریان، نزدیک به دو برابر نسبت به زمان کرونا شده است. همچنین یکی از نکاتی که علاوهبر مشکلات خواب به آن اشاره میکردند، مصرف زیاد رسانهها بود. در ایران نیز افراد از این قاعده مستثنی نیستند.
این روانشناس تصریح کرد: یک نوجوان در شرایط جنگ و آشوب، چه بسا از یک بزرگسال به شکل قابل توجهی بیشتر اضطراب را درک و تجربه میکند در حالیکه در کنترل هیجانات دارای ضعف بیشتری است.
چند تمرین برای مدیریت اضطراب نوجوان
وی با معرفی یک تمرین برای کاهش اضطراب و استرس بیان کرد: نفس کشیدن، برش خبر، ضربان جنبش، جرعه ژورنال امید، وابستگی شبکه، ارزش محوری و نقش آفرین تمرینهایی برای کاهش اضطراب هستند؛ سعی کنید قبل از بررسی اخبار، به اندازهای که ضربان قلب آرام باشد، سراغ آن بروید. روزانه برای بررسی اخبار مهلت کوتاهی برای خود تعیین کنید. بیصدا کردن اعلانات شبکه های اجتماعی که خبر منتشر میکنند و همچنین دنبال کردن صفحاتی که به شما حس مثبت القا میکنند نیز بسیار مهم است.
حیدری افزود: سومین موضوع ضربان جنبش است که باعث تحرک بدن میشود. ورزش کردن باعث آزادسازی هورمونهایی از قبیل اندورفین و کورتیزول میشود. در مجموع، تحقیقات علمی نشان میدهند، زمانی که ورزش صورت می گیرد، خطر ابتلا به افسردگی در فرد کاهش پیدا میکند. چهارمین نکته، جرعه ژورنال امید است که در این مرحله هر آنچه که حالمان را خوب میکند را انجام میدهیم.
وی پنجمین نکته را وقت گذاشتن با انسانهایی که باعث کاهش استرس میشوند، دانست و گفت: با تشکیل شبکههای اجتماعی با این افراد که البته باید توجه داشته باشیم که وقت گذراندن با آنان باعث اتلاف وقت نیز نشود، میتواند راه خوبی برای کاهش فضای آشوب باشد. همچنین ششمین موضوع ارزشمحوری و نقشآفرینی است. در این نکته، یک سوال خیلی مهمی که نوجوان باید از خودش بپرسد این است که ده سال بعد خودش را در چه جایگاهی میبیند؟ هدف داشتن در زندگی باعث میشود که به زندگی معنا ببخشد. فقط باید توجه داشته باشد که برای انجام هرکاری برای خود زمانبندی مشخصی داشته باشد تا مشغولیت به یک امری، او را از سایر امور زندگی محروم نکند.
انتهای پیام
