مکتب ایرانی صلح، بر پایههای خردورزی، دادگری و کرامت انسانی استوار است
یک استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی گفت: مکتب ایرانی صلح، با تأکید بر خردورزی، دادگری و کرامت انسانی، چارچوبی جامع برای فهم و رویکرد به صلح و جنگ ارائه میدهد، که ریشه در فرهنگ و ادبیات غنی ایران دارد.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، موسی اکرمی، استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی، در نشست تخصصی «جستاری در هویت و ایستادگی ایرانیان فرهنگ پهلوانی ایرانیان و جنگ و بیاخلاقی جهانی» به مناسبت روز فرهنگ پهلوانی در تشریح «مکتب ایرانی صلح و اخلاق جنگ در آیین پهلوانی»، که امروز 17 فروردین ماه، به صورت آنلاین برگزار شد، اظهار کرد: صلح در نگاه ایرانی، صرفاً به معنای نبود جنگ نیست، بلکه وضعیتی جامع است، که ابعاد اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و پیوند انسان با هستی را در بر میگیرد. همچنین انجمن مطالعات صلح ایران، حدود 11 سال است، که فعالیت دارد.
وی افزود: قرار بود در این همایش، مقالاتی در چارچوب هستیشناختی، معناشناختی و عرضهشناختی مکتب ایرانی صلح ارائه شود. بنده نیز در حال آمادهسازی دو جلد کتاب هزار و 600 صفحهای با عنوان «مکتب ایرانی صلح» هستم، که جلوههای گوناگون نگرش ایرانی به صلح را در قالبهای مختلف مطرح میکند.
استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی با تبیین مفهوم صلح در مکتب ایرانی، گفت: در مکتب ایرانی صلح، صلح را به معنای نبود جنگ نمیبینیم، بلکه آن را به مثابه وضعیتی تلقی میکنیم، که علاوه بر ابعاد اخلاقی، سیاسی و اجتماعی، بعد زیست انسان در پیوند با هستی خود را نیز جلوهگر میسازد. در آیین زرتشتی، واژه «عَشَ» به معنای نظم، قانون و راستی به کار رفته است. در دوران اسلامی نیز صلح به معنای رابطه ویژه و هماهنگ بین اجزای گوناگون هستی تعریف شده است و خردورزی، داد و صلح، هم در آثار پیش از اسلام و هم در دوران اسلامی، پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند.
اکرمی بیان کرد: در این مکتب، صلح در ابعاد کیهانی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی قابل بررسی است. انسان در این مکتب از اختیار برخوردار است و پذیرش مسئولیت منوط به داشتن اختیار است. همچنین، در پیوند بین اخلاق و قدرت، همواره اولویت با اخلاق است، حتی در سیاست، زیرا بنیاد هرگونه پیوند انسانی بر پایه کرامت استوار است و ارزش والای انسان، حقوقی را برای او ایجاد میکند.
وی با تأکید بر اینکه در مکتب ایرانی صلح، ابتدا برای جنگ جایگاهی متصور نبود، بیان کرد: واژه «آشتی» که از واژه «آخشتی» ناراستی ناشی میشود، به عنوان وضعیت طبیعی انسانها تلقی شده و در آیین مهر «مهریشت» نیز به عنوان جشن مهمی درباره میترا «مهر» مطرح است. انسانها همواره در پیوند با جامعه در وضعیت آشتی هستند، مگر اینکه مشکلی پیش آید.
استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی به دو تعریف از جنگ اشاره کرد و گفت: جنگ منفی به معنای جنگ فیزیکی و خشونت عریان است، در حالی که صلح به معنای «جنگ مثبت» تلقی میشود، یعنی شرایطی که آدمی هرگز به سمت جنگ نمیرود و مهمترین مولفههای آن خردورزی و دادگری است.
اکرمی اصول مرتبط با اخلاق جنگ در مکتب ایرانی صلح را چهار مورد برشمرد و افزود: اولین اصل، دفاع مشروع است، جنگ همواره باید در مقام دفاع مشروع باشد و این اصل بنیادی است. هیچ پهلوانی آغازکننده ستیز نیست. در برابر دشمن، پهلوان باید ابتدا هشدار اخلاقی دهد، علتیابی کند و سپس پیشنهاد آشتی و بازگشت به عدالت را مطرح نماید.
وی ادامه داد: دومین اصل، محدودیت خشونت است، خشونت باید متناسب با کرامت انسانی و خشونت دشمن باشد. هدف از خشونت، بازدارندگی است، نه انتقام. در این راستا، آسیب نرساندن به غیرنظامیان و پرهیز از هرگونه فریب و حیله ناجوانمردانه اهمیت بسزایی دارد. رویارویی باید شرافتمندانه باشد و در صورت امکان، اعلام صلح در اولین فرصت صورت گیرد.
استاد فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی در پایان گفت: سومین اصل، اولویت صلح به هر قیمت است، که این اصل در آثار اوستا و اشعار شاعران نیز مشهود است و چهارمین اصل، ضرورت بازسازی پس از جنگ است، که پس از پایان جنگ، بازسازی و ترمیم خرابیها امری ضروری است. مکتب ایرانی صلح، با تاکید بر خردورزی، دادگری و کرامت انسانی، چارچوبی جامع برای فهم و رویکرد به صلح و جنگ ارائه میدهد، که ریشه در فرهنگ و ادبیات غنی ایران دارد.
انتهای پیام
