جهاد تبیین؛ ضرورت آگاهی‌بخشی در اندیشه رهبر شهید انقلاب

حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الله نامنی، مدرس و پژوهشگر دینی، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی درباره لزوم جهاد تبیین در شرایط فعلی و دیدگاه امام شهید به این مسئله، اظهار کرد: در زمینه جهاد در اسلام، اولین نکته آن است که اجازه ندهیم جنگی به وقوع بپیوندد و در مرحله بعد، در صورت ایجاد جنگ، مانع از گسترش ابعاد آن شویم؛ اما چنانچه دشمن بر عناد خود پافشاری کرد، وظیفه ما دفاع با تمام توان و جهاد تبیین به‌منظور روشنگری و آگاهی‌بخشی است.

وی افزود: در جنگ، دو موضع حمله و دفاع داریم و جنگ ایران تماماً جنبه دفاعی دارد. همچنین جنگ‌های پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) در صدر اسلام، مانند جنگ ما در زمانه حاضر نیز جنبه تدافعی داشته است؛ بنابراین آن چیزی که در بحث جهاد در دین مطرح بوده است، بیشتر تکیه بر جنبه تدافعی جنگ دارد.

این پژوهشگر دینی در پاسخ به پرسش حکمت شکل‌گیری و وقوع جنگ‌ها، تصریح کرد: زمانی‌که جنگی روی می‌دهد، مانند سیل و زلزله اقتضائاتی را به‌دنبال دارد و این اقتضائات بخشی از این پدیده هستند؛ بنابراین به هیچ‌وجه امری خلاف عدل الهی روی نمی‌دهد و منافاتی با این امر ندارد.

نامنی با تأکید بر اینکه جنایاتی از جمله به شهادت رساندن دانش‌آموزان مدرسه میناب در تمام جهان محکوم است و چنین وحشی‌گری‌هایی با روح انسان‌های پاک سازگاری ندارد، بیان کرد: مسائلی همچون شهادت دانش‌آموزان بی‌گناه میناب با ذات بشر سازگاری ندارد؛ به همین سبب بسیاری از سیاستمداران آمریکایی و جهان این جنایت را محکوم کرده‌اند، چراکه چنین اموری با روح انسان‌های پاک سازگاری ندارد و کسانی‌که این نوع از جنایات را مرتکب می‌شوند، افراد بی‌گناه فراوانی را به دلیل زیاده‌خواهی‌هایشان قربانی می‌کنند.

نامنی ادامه داد: از سوی دیگر، ایران برعکس آمریکا، در هنگام حمله به منافع آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس، هشدار ترک محل به ساکنان می‌داد تا افراد کمتری آسیب ببینند و این بیانگر این مطلب است که انسان مؤمن حتی در هنگامه جنگ، جانب انصاف و عدالت را رعایت می‌کند؛ اما کسانی‌که بنده شیطان هستند، از چنین انصافی به دورند.

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با بیان اینکه داشتن تجهیزات پیشرفته‌تر در جنگ لزوماً آورنده پیروزی نیست، گفت: ما در طول تاریخ دو سپاه کفر و اسلام داریم؛ افرادی که به سپاه اسلام می‌گروند، خواه‌ناخواه محدودیت‌هایی به لحاظ رعایت اخلاق برایشان ایجاد می‌شود، اما انسانی که دین ندارد ممکن است مرتکب بسیاری از جنایت‌ها شود و برای تولید ثروت و تجهیزات بیشتر دست به هر کاری بزند؛ بنابراین کافران به لحاظ تجهیزات و تعداد افراد، امکان دارد از مؤمنان در وضعیت بهتری باشند، اما همیشه داشتن سلاح‌های بهتر، پیروزی را به همراه نمی‌آورد.

این پژوهشگر دینی ادامه داد: در برخی از جنگ‌های پیامبر(ص)، از جمله جنگ احزاب و حتی در دوران هشت سال جنگ تحمیلی، تعداد دشمنان بیشتر از سپاه اسلام بود و علاوه بر این از تجهیزات پیشرفته‌تری برخوردار بودند، اما در نهایت جبهه حق پیروز شد؛ بنابراین ذکر این نکته در اینجا ضروری است که بیشتر بودن تعداد جبهه کفر، از تمایل ذات انسان به انجام امور ناپسند نشئت می‌گیرد.

نامنی همچنین در زمینه سفارشات دین اسلام در بحث جهاد، بیان کرد: در زمینه جهاد، آنچه مورد تأکید دین اسلام است، این است که ابتدا سعی کنیم جنگی به وجود نیاید و چنانچه جنگ آغاز شد، تا حد امکان با مدارا مانع گسترش آن شویم؛ اما در مرحله آخر، اگر چاره‌ای نبود و طرف مقابل، مانند آمریکا که در حین مذاکرات به ما حمله کرد، بر عناد خویش اصرار ورزد، وظیفه ما بر طبق آیه «وَأَعِدّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ»، دفاع و حفظ آمادگی جنگی است.

وی در پایان با اشاره به تأکیدات امام شهید بر بحث جهاد تبیین، لزوم این نوع از جهاد را یادآور شد و گفت: رهبر شهید انقلاب تأکید فراوانی بر جهاد تبیین داشته‌اند، اما متأسفانه هنوز برخی از افراد با وجود وقوع جنگ، متوجه ظلم و عناد آمریکا نیستند و در مثَل، مسخ این رژیم شده‌اند؛ از این‌رو لزوم جهاد تبیین و آگاه‌سازی مردم امری ضروری است، چراکه همین جهاد تبیین است که اجتماعات خیابانی را در هر شب شلوغ از شب‌های گذشته رقم زده است.