زندگی مؤمنانه دشمن را به هراس می‌اندازد

به گزارش خبرنگار ایکنا از اصفهان، سیدرضا واجدی، پژوهشگر قرآن در نودونهمین نشست قرآنی کارگزاران حج و زیارت کاشان که شامگاه یکشنبه، ۲٠ اردیبهشت‌ماه در اداره حج و زیارت این شهرستان برگزار شد، با اشاره به آیه ۶٠ سوره انفال اظهار کرد: این آیه جزو دستورات ثابت دین است؛ یعنی هیچ‌وقت حکمش تمام نمی‌شود.

وی درباره چرایی ثبات این دستور گفت: با توجه به اینکه علامه طباطبایی(ره) فرمودند: «جنگ گویا جزو لاینفک زندگی بشر و در نتیجه زیاده‌خواهی بشر است و خدا زیاده‌خواهی را از بشر نمی‌گیرد»، بنابراین جنگ ادامه خواهد داشت و اختلاف میان مردم پابرجا خواهد بود.

این پژوهشگر قرآن با بیان اینکه اختلاف پس از رسالت هم وجود دارد، افزود: دو نوع اختلاف داریم؛ یک اختلاف پیش از پیامبری که مردم با یکدیگر بحث می‌کنند و داور می‌خواهند و یکی پس از اینکه پیامبر می‌آید؛ نوع دوم اختلاف به‌خاطر خود پیامبر شکل می‌گیرد.

وی با اشاره به آیه چهارم سوره مبارکه «بینه» که می‌فرماید: «وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ؛ اهل کتاب درباره دین پراکنده نشدند، مگر پس از آنکه آن دلیل روشن برای آنان آمد»، اضافه کرد: پس از اینکه علم و دلیل آمد، باز هم اختلاف به‌وجود آمد. در اینجا چه باید کرد؟ اختلاف که وجود دارد و جنگ هم نتیجه اختلاف است؛ پس باید در مقابل دشمن قوی شد.

واجدی ادامه داد: پس معلوم می‌شود که زندگی باید جهادی باشد؛ یعنی یک لحظه کسی از دشمن غافل نباشد و به‌گونه‌ای زندگی کند که دشمن از او بترسد؛ «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ»، یعنی دشمن را بترسانیم. برای نمونه، وقتی شهرهای موشکی را نشان دادند، برای این بود که بالاخره دشمن بداند ما قدرت دفاع داریم. دفاع یعنی دفع، نه رفع؛ دفع یعنی کاری کنیم که اصلاً دشمن هوس جنگ به سرش نزند.

وی گفت: از این نظر باید زندگی با نگاه جهادی و جهانی همراه باشد، چراکه اگر دشمن بیاید، علامه می‌فرماید منافع همه به خطر می‌افتد. دشمن اگر بیاید، حتی آن‌هایی که کشف حجاب هم می‌کنند، نمی‌توانند امنیت داشته باشند؛ حتی منافع آن‌ها هم به خطر می‌افتد. متأسفانه در زندگی اجتماعی، بسیاری از افراد در منفعت خودشان دخالت نمی‌کنند؛ در حالی‌‌که عده‌ای باید شهید شوند، دست و پایشان قطع شود و غصه بخورند، بقیه در سایه این رنج‌ها زندگی راحتی دارند.

حضور مردم در صحنه؛ عامل ترس دشمن

این پژوهشگر قرآن یکی از توانایی‌های مردم را که سبب ترس دشمن شده است، حضور در میادین دانست و بیان کرد: دشمن وقتی این حضور را می‌بیند، می‌ترسد. این حضور دیگر امری مقطعی نیست، به ماه سوم رسیده و حتی به‌نوعی، به تفریحی معنادار تبدیل شده است؛ یعنی یک جمع خانوادگی بدون ترس. این اجتماع بسیار مؤثر و اثر آن همان «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ» است. اگر این نتیجه را نداشته باشد، می‌گوییم یک شب یا دو شب بس است، اما طولانی‌بودن و امتداد آن معنادار است.

وی افزود: باید به‌گونه‌ای زندگی کنیم که دشمن از ما بترسد؛ یعنی رژیم صهیونیستی از اذان و نماز ما بترسد؛ همان‌طور که قرآن می‌فرماید آن‌ها اذان و نماز را مسخره می‌کنند، اما درواقع از آن می‌ترسند و حتی پیامبران را به شهادت می‌رسانند، چون آن‌ها روشنگری می‌کنند.

واجدی تصریح کرد: زندگی ما نباید صرفاً حالت فردی و معمولی داشته باشد که بیاییم و برویم و کاری به کار کسی نداشته باشیم؛ بلکه باید نگاهی معنادار و مهدوی داشته باشیم. ما در دعاها می‌گوییم وقتی امام زمان(عج) بیایند، قوم ظالم را نابود می‌کنند و بعد آنچنان که در دعای ندبه هم آمده است، می‌گوییم: «الحمدلله رب العالمین» که امام قرار است به سراغ ظالمان بروند. بنابراین، دشمنان هم از امام زمان(عج) می‌ترسند. قرآن درباره یاران پیامبر(ص) می‌فرماید: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ...» (سوره فتح، آیه ۲۹) یعنی با یکدیگر بسیار مهربان‌اند، اما در برابر دشمنان محکم و سخت هستند.

ویژگی‌های مؤمن در کلام امام رضا(ع)

وی به‌مناسبت ۲۳ ذی‌القعده، با اشاره به حدیثی از امام رضا(ع) گفت: ایشان فرمودند: «مؤمن (یعنی انسان خوب و عاقل) ویژگی‌هایی دارد.» در این ویژگی‌ها نفرموده‌اند که زیاد زیارت برود یا ذکر زیاد بگوید؛ البته همه این‌ها در جای خود مهم، اما نتیجه این‌ها مهم‌تر است. درواقع، نتیجه نماز و عبادت‌ها باید در رفتار انسان دیده شود. اگر کسی بارها مکه یا مشهد رفته باشد، اما هنوز بداخلاق، عصبانی، خودخواه یا اهل ریا باشد، این نتیجه مطلوب نیست.

این پژوهشگر قرآن ادامه داد: یکی از ویژگی‌هایی که امام رضا(ع) درباره انسان مؤمن فرمودند، این است که: «الخیر منه مأمول و الشر منه مأمون»؛ یعنی مردم به خیر او امید داشته و از شر او در امان باشند. انسان باید به‌گونه‌ای باشد که در فامیل، محله و جامعه، فردی شناخته شود که گره از کار مردم باز می‌کند و کسی از او نترسد.

وی با اشاره به ویژگی دیگر مؤمن از نگاه امام هشتم گفت: همچنین، مؤمن کار خیر زیاد خودش را کم می‌بیند و کار خیر دیگران را هر چقدر کم باشد، زیاد می‌بیند و قدردان آن است. از دیگر ویژگی‌های مؤمن این است که از مراجعه نیازمندان خسته نمی‌شود. گاهی افراد چند بار سؤال می‌کنند، ولی ما زود خسته می‌شویم؛ در حالی‌که در سیره پیامبر(ص) و اهل‌ بیت(ع) چنین خستگی‌ای دیده نمی‌شود.

واجدی بیان کرد: امام رضا(ع) همچنین می‌فرمایند: «انسان مؤمن گمنامی را بهتر از نام‌آوری می‌داند و از شهرت لذت نمی‌برد»، زیرا مورد تعریف‌ واقع شدن بسیار خطرناک است. در خطبه همام آمده که متقین وقتی کسی از آن‌ها تعریف می‌کند، می‌ترسند و می‌گویند: «خدایا، من را به آنچه این‌ها می‌گویند، مؤاخذه نکن و مانند آنچه گمان می‌کنند، قرار بده.» 

وی در پایان گفت: امام رضا(ع) در خصوص ویژگی دهم مؤمن می‌فرمایند: «انسان باید هرکس را دید، از خود بهتر بداند.» رسیدن به این مرحله نیازمند مبارزه با نفس و خودخواهی است. انسان دوست دارد دیده شود و از او تعریف کنند، اما باید بتواند از این خواسته‌ها عبور کند تا به اخلاص برسد. در این صورت، عبادت‌های انسان نتیجه واقعی خود را در زندگی نشان خواهد داد.