چرا سبک زندگی ما مانع تعجیل در ظهور میشود
همزمان با دهه نخست محرم، مسجد امیرالمؤمنین(ع) میزبان سلسله سخنرانیهای معرفتی حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمدباقر علوی تهرانی است؛ مجالسی که با رویکردی تفسیری و روایی، به تبیین جایگاه ولایت و امامت و پیوند آن با سبک زندگی دینی میپردازد. سخنران در این نشست تأکید میکند که این ایام و جلسات محرم کارگاه امامشناسیاند که دینداری جامعه تا حد زیادی در گرو همین جلسات است.
حجتالاسلام و المسلمین علوی تهرانی در سخنرانی سومین شب محرم، امامت را به عنوان نعمت الهی و محور اصلی دینداری تبیین کرد و گفت مجالس محرم کارگاههای آموزشی ضروری برای شناخت دین هستند، او همچنین به این نکته اشاره داشت که دینداری ما نیازمند پیوند عمیق با امام زمان (عج) است؛ از این رو، راهکارهای عملی همچون مداومت بر استغفار برای گشایش در رزق و ذکر حمد برای تداوم و استمرار نعمتهای الهی میتواند از جمله راهکارهایی باشد تا با عبور از نگاه منفعتطلبانه به دعا، به دنبال درک حقیقت دعا و ادای حقوق امام خود باشیم. در نهایت، او با نهیبی اخلاقی، این پرسش را مطرح کرد که اگر ما مدعی دینداری و شایستگی هستیم، چرا با عملکرد و سبک زندگی خود، مانع از تعجیل در ظهور امام زمان (عج) شدهایم؟
مشروح سخنان ایشان را در ادامه میخوانیم:
بسماللهالرحمنالرحیم
الحمدلله ربالعالمین و الصلاة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرین، و عجل فرجهم.
امشب توفیق یافتهام که نام مبارک مجاهدان و شهیدان کربلا را در این محفل ذکر کنم؛ باشد که ارواح مطهر آنان را به این جلسه دعوت نماییم، نثارشان کنیم و برای سامان یافتن شئون زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی خود، از آن انوار مقدس استمداد بطلبیم. نام این عزیزان چنین است:
حیان بن حارث سلمانی ازدی، جندب بن حجر کندی خولانی، جون بن هوی (غلام جناب ابوذر)، جوین بن مالک بن قیس بن ثعلبه، حارثه کندی، حارث بن نبهان (غلام حمزه سیدالشهدا)، حباب بن عامر بن کعب بن صعلقه تیمی، حوشب بن قیس نهمی، حبیب بن مظاهر اسدی کاهلی، حجاج بن یزید سعدی، حجاج بن مسروق جعفی، حر بن یزید ریاحی، قعنبة بن عمر ازدی راسبی، خالد بن عمر ازدی، رافع بن عبدالله (غلام مسلم)، سعید بن عبدالله حنفی، شبیب بن عبدالله ابوعمر نهشلی، عمر بن عبدالله جندعی. به ارواح مطهرشان صلوات نثار کنید. «اللهم صل علی محمد و آل محمد».
روایت شده است که جناب ابنعباس به محضر پیامبر اکرم (ص) شرفیاب شد و عرض کرد: «یا رسولالله! مرا سفارشی بفرمایید.» پیامبر (ص) فرمودند: «عَلَیکَ بِمَوَدَّةِ عَلِیِّ بنِ أبی طالِب؛ بر تو باد به دوستی علی بن ابیطالب.» (صلوات). سپس پیامبر قسم یاد کردند: «وَالَّذی بَعَثَنی بِالحَقِّ نَبِیّاً، لا یَقبَلُ اللهُ مِن عَبدٍ حَسَنَةً حَتّی یَسألَهُ عَن حُبِّ عَلِیِّ بنِ أبی طالِب؛ قسم به آن خدایی که مرا به حق به رسالت برانگیخت، خداوند هیچ حسنهای را از بندهای نمیپذیرد، مگر آنکه ابتدا از او درباره حب علی بن ابیطالب سؤال میکند.»
بر همین اساس، پروندههای ما در روز قیامت نشانی دارد؛ عنوان آن «صحیفة المؤمن حب علی بن ابیطالب» است. اگر کسی با ولایت علی (ع) به پیشگاه خدا بیاید، از او بازخواست نمیشود، اما اگر کسی بدون ولایت او بیاید، حتی از کوچکترین حسناتش نیز پرسیده نمیشود.
پیامبر (ص) در ادامه فرمودند: «ای ابنعباس! خشم آتش جهنم نسبت به دشمن علی (ع)، از خشمش نسبت به دشمن خدا نیز شدیدتر است.» و سپس فرمودند: «اگر ملائکه مقرب و تمامی پیامبران الهی نیز بر بغض علی (ع) اجتماع کنند، خداوند آنان را عذاب خواهد کرد.»
وقتی اصحاب پرسیدند: «آیا کسی هست که بغض علی را داشته باشد؟» حضرت فرمودند: «آری، کسانی که خود را از امت من میدانند، اما ذرهای از اسلام بهرهای نبردهاند.» ای ابنعباس، نشانه بغض آنان، برتری دادن افراد دونمرتبه بر علی (ع) است.
خوشا به حال شاعر این ابیات که فرمود: «نه خدا توانمش خواند، نه بشر توانمش گفت / متحیرم چه نامم شه ملک لا فتی را».
طبق آیه «وَأَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً»، خداوند نعمتهای ظاهری و باطنی خود را بر ما تمام کرده است. امام کاظم(ع) نعمت ظاهر را امام آشکار و نعمت باطن را امام عصر (عج) تفسیر فرمودهاند. پس امامت، نعمتی است که در روز قیامت مورد سؤال قرار میگیرد؛ چنانکه در سوره صافات آمده است: «وَقِفُوهُمْ إِنَّهُم مَّسْئُولُونَ». پیامبر (ص) فرمودند: در آن ازدحام عظیم، از همگان درباره ولایت علی (ع) پرسیده خواهد شد.
قدر این مجالس را بدانید. دینداری ما در گرو همین جلسات است. چرا دشمن با این محافل مشکل دارد؟ چون این مجالس، کارگاههای امامشناسی است. دشمنان، گاه با تمسخر روضه و گاه با نقد مداح، سعی در تعطیلی این جلسات دارند. در حالی که شرکت در مجالس اهلبیت (ع)، نه تنها مستحب، بلکه به دلیل ضرورت اظهار مودت و یادگیری دین، واجب است.
طبق آیه ۱۱ سوره رعد، «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّیٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ»، خداوند وضعیت هیچ قومی را تغییر نمیدهد مگر آنکه خودشان اراده کنند. ما که از نعمت امامت برخورداریم، در معرض خطر سلب ایننعمت هستیم؛ مگر آنکه حقِ آن را ادا کنیم که ادا کردن حق نعمت، در گرو شناخت آن است.
اگر روزیتان تنگ شده است، به جای توسل به راههای غیرمتعارف، به قرآن پناه ببرید. خداوند در سوره نوح میفرماید: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کَانَ غَفَّارًا یُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَیْکُم مِّدْرَارًا». استغفار کلید گشایش رزق است؛ همانطور که امیرالمؤمنین (ع) نیز هر روز بر آن مداومت داشتند.
یکی از راههای گشایش در امور و افزایش رزق، مداومت بر «استغفار» است. خداوند در سوره نوح میفرماید: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا»؛ استغفار کنید که خداوند آمرزنده است و از آسمان برای شما روزی فراوان فرو میفرستد. این نسخهای الهی برای سامان یافتن امور است؛ اما متأسفانه ما در عمل به آن کوتاهی میکنیم. در حالی که وجود مقدس پیامبر اکرم (ص) با آن مقام عصمت و طهارت، روزانه هفتاد بند استغفار داشتند، ما که بیش از هر زمان دیگری به این ذکر نیاز داریم، از آن غافلیم. استغفار، تنها برای گناه نیست، بلکه کلیدی است که خدا برای افزایش اموال و فرزندان و برکت در زندگی به ما عطا کرده است.
نکته دیگر درباره «حفظ و تداوم نعمتها» است. در روایتی از امام صادق (ع) آمده است که اگر خواستار بقا و دوامِ نعمتی هستید که خداوند به شما ارزانی داشته است (چه همسر، چه فرزند، چه کسب و کار و یا هر نعمت دیگر)، بر «حمد و سپاس» خداوند بیفزایید. اگر به ادعیهی معصومین (ع) بنگرید، خواهید دید که بخش عمدهای از آنها حمد و ثنای الهی است؛ چرا که حمد، ظرفیت وجودی انسان را برای دریافت و نگهداری نعمت بالا میبرد. شکر نعمت، صرفاً گفتن یک «الحمدلله» پس از رفع نیاز نیست؛ بلکه شکر واقعی باید پیش از گرفتاری انجام شود.
در ادامه بحث، به موضوع اصلی این جلسات میپردازیم که همان «ادای حقوق امام زمان (عج)» است. در دعای ندبه میخوانیم: «اللَّهُمَّ أَعِنِّی عَلَی تَأْدِیَةِ حُقُوقِهِ إِلَیْهِ»؛ خدایا مرا در ادای حقوقِ امام زمان (عج) یاری کن. توجه کنید که «حقوق» جمع است و دلالتبر تعددِ تکالیفِ ما در برابر آن حضرت دارد. ما برای سفرهای دنیوی، به دوستان و خویشان خود زنگ میزنیم و حلالیت میطلبیم، اما آیا تاکنون به این فکر کردهایم که امام زمان (عج)، حقی عظیم بر گردن ما دارند و ما نه تنها حقی ادا نکردهایم، بلکه شاید اصلاً نمیدانیم این حقوق چیست؟ تا زمانی که دغدغه ما ادای حقوق امام نباشد، هیچ سفری حتی اربعین و حج ثمره واقعی نخواهد داشت. امامشناسی، محور تمام این جلسات است و فضائل، تنها راهی برای شناخت جایگاه رفیع امام است.
در باب حقیقت دعا نیز باید گفت که طبق آیهی «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ»، خداوند وعده اجابت داده است. نکته ظریف در این آیه این است که در متن عربی کلمه «تا» (تا اجابت کنم) وجود ندارد؛ یعنی «مرا بخوانید، من اجابت میکنم». اگر دعایی مستجاب نمیشود، به دلیل نخواندن صحیح یا نشناختن حقیقت دعا است.
حقیقت دعا در این است که پیش از طلب کردنِ حاجات از خدا، خودِ «خدا» را طلب کنیم. در سوره حمد که شناسنامه قرآن است، ابتدا خدا را توصیف میکنیم (بخشِ ستایش)، سپس عرض بندگی میکنیم (ایاک نعبد)، و در نهایت، آن چیزی را که خدا میپسندد از او میخواهیم (هدایت به صراط مستقیم). اگر در دعا تنها به دنبال منفعت شخصی باشیم و «خود خدا» در اولویت نباشد، مسیر را به درستی نرفتهایم.
در پایان، سخنی با خودمان دارم؛ در جلساتی که با محوریت معارف اهلبیت (ع) برگزار میشود، حقیقت دین یاد گرفته میشود و دشمنان دین به همین دلیل با چنین محافلی مخالفاند. همه ما خود را بندگان خوب خدا میدانیم؛ اما بیایید در این شبها صادقانه بیندیشیم: اگر ما اینقدر که ادعا میکنیم شایستهایم، پس چرا ظهور امام زمان (عج) به تأخیر افتاده است؟ این پرسشی است که هر کس باید پاسخ آن را در عملکرد و زندگی خود جستوجو کند.
انتهای پیام
