مدرس حوزه علمیه مشهد مطرح کرد
نهضت عاشورا؛ نماد مبارزه با ظلم و استبداد
حجتالاسلام محسن حاجیمرادخانی گفت: نهضت عاشورا در طول تاریخ پیروز است و به نماد مبارزه با ظلم، فساد و استبداد تبدیل شده است و آزادگان و مبارزان عالم نیز از امام حسین(ع) درس ایستادگی آموختند.
حجتالاسلام محسن حاجیمرادخانی، مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه در مشهد در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی درباره مهمترین پیامها و آموزههای قیام عاشورا اظهار کرد: اگر بخواهیم مهمترین پیام عاشورا را در یک جمله بیان کنیم، باید بگوییم مسئولیتپذیری در برابر حق. امام حسین(ع) در شرایطی قیام کردند که جامعه اسلامی دچار انحراف شده بود و بسیاری از مردم به دلیل ترس، منفعتطلبی یا بیتفاوتی سکوت کرده بودند. ایشان نشان دادند که در لحظات حساس تاریخ، انسان نمیتواند نسبت به حق و باطل بیتفاوت باشد.وی افزود: عاشورا به ما میآموزد که مهمترین وظیفه هر انسان، تشخیص درست تکلیف خود در زمانه خویش است. امام حسین(ع) برای انجام وظیفه از جان، مال و خانواده خود گذشتند و حاضر نشدند با انحراف سازش کنند. بازخوانی عاشورا در زندگی امروز نیز به همین معناست، یعنی هر فرد در هر جایگاهی که قرار دارد، در برابر بیعدالتی، فساد، تحریف حقیقت و آسیبهای اجتماعی احساس مسئولیت کند، عاشورا فقط یک حادثه تاریخی نیست، بلکه یک الگوی همیشگی برای انتخاب راه حق و حفظ عزت انسانی است.
حاجیمرادخانی با اشاره به نقش عاشورا در شکلگیری هویت فرهنگی و دینی جامعه اسلامی بیان کرد: عاشورا یکی از مهمترین عناصر هویتساز در جهان اسلام است و بسیاری از ارزشهایی که امروز در فرهنگ دینی ما جایگاه ویژه دارند مانند ایثار، وفاداری، آزادگی، ظلمستیزی و دفاع از حقیقت، در مکتب عاشورا تجلی یافتهاند. راز ماندگاری عاشورا این است که صرفاً یک واقعه تاریخی نیست، بلکه یک جریان فرهنگی و تربیتی است که در طول قرنها توانسته ارزشهای اسلامی را به نسلهای مختلف منتقل کند. رزمندگان اسلام در همه اعصار و قرون و در زمانه ما در همه گستره فرامرزی آن شاگردان مدرسه حسینی هستند.
این پژوهشگر حوزه علمیه مشهد تصریح کرد: در مقابل یکی از مهمترین پیامهای عاشورا هشدار نسبت به استحاله فرهنگی است. جامعه با فاصله کمی از زندگی پیامبر اکرم(ص) به جایی رسید که فرزند پیامبر(ص) را به شهادت رساند و این موضوع نشان میدهد که اگر جامعهای دچار غفلت، تحریف ارزشها و ضعف بصیرت شود، ممکن است از آرمانهای خود فاصله بگیرد.
امر به معروف در منطق عاشورا؛ مسئولیتپذیری نسبت به جامعه
حاجیمرادخانی با اشاره به نسبت مفاهیمی همچون عدالتخواهی، مسئولیتپذیری اجتماعی، امر به معروف و نهی از منکر با واقعه عاشورا اظهار کرد: یکی از مهمترین پیامهای اجتماعی عاشورا، مسئولیتپذیری در برابر سرنوشت جامعه است. امام حسین(ع) هدف قیام خود را اینگونه بیان کردند؛ «إِنَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الإصْلاحِ فِي أُمَّةِ جَدِّي». این قیام به ما میآموزد که در برابر فساد، تبعیض، بیعدالتی و آسیبهای اجتماعی نباید بیتفاوت بود. امر به معروف و نهی از منکر در منطق عاشورا صرفاً یک توصیه فردی نیست، بلکه احساس مسئولیت نسبت به سلامت و صلاح جامعه است، همچنین عاشورا نشان داد که تحقق اهداف بزرگ اجتماعی بدون همدلی، مشارکت و همراهی مردم امکانپذیر نیست.
این مدرس حوزه علمیه مشهد با اشاره به پیامهای عاشورا در حوزه سیاست و حکمرانی گفت: یکی از مهمترین پیامهای عاشورا، ضرورت مقابله با انحراف قدرت است. امام حسین(ع) با حاکمیتی مواجه بودند که از عدالت و ارزشهای اسلامی فاصله گرفته بود و در حال ایجاد انحراف کلی در مسیر دین بود و به همین دلیل فرمودند «مِثْلِي لَا يُبَايِعُ مِثْلَهُ»؛ یعنی میان حق و باطل نمیتوان سازش برقرار کرد و انسان حقجو و حقخواه نمیتواند در مقابل ظلم و باطل بیتفاوت باشد و با آن کنار بیاید.
حاجیمرادخانی افزود: عاشورا میآموزد که مبارزه با ظلم همیشه به معنای پیروزی نظامی، پیروزی ظاهری و پیروزی مقطعی نیست و گاهی ایستادگی بر اصول و حفظ حقیقت حتی در شرایط سخت میتواند اثری ماندگارتر از هر پیروزی ظاهری داشته باشد، به همین دلیل نهضت عاشورا در طول تاریخ پیروز است، به نماد مبارزه با ظلم، فساد و استبداد تبدیل شده است و آزادگان و مبارزان عالم مانند نیز از امام حسین(ع) درس ایستادگی آموختند.
وی با اشاره به آموزههای عاشورا در حوزه اخلاق فردی و حفظ کرامت انسانی اظهار کرد: عاشورا یک مدرسه بزرگ تربیتی و یکی از مهمترین درسهای آن، انتخاب آگاهانه است. همه یاران امام حسین(ع) با شناخت و آگاهی مسیر خود را انتخاب کردند و حتی در شب عاشورا نیز فرصت بازگشت داشتند، اما با اختیار خود در کنار امام ماندند، درس دیگر عاشورا حفظ کرامت انسانی است و شعار «هیهات منا الذلة» امام حسین(ع) به ما آموخت که انسان نباید عزت و کرامت خود را در برابر منافع زودگذر از دست بدهد.
حاجیمرادخانی با اشاره به مهمترین درسهای عاشورا برای جامعه امروز و نسل جوان افزود: شاید بهترین تعبیر همان فراز معروف زیارت اربعین باشد که امام حسین(ع) جان خود را فدا کرد؛ «بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَهِ وَ حَیْرَهِ الضَّلَالَهِ». امام حسین(ع) جانش را در راه خدا هدیه کرد تا بندگان خدا را از جهالت، نادانی و سرگردانی گمراهی نجات دهد، مهمترین نیاز جامعه امروز نیز آگاهی، بصیرت و انتخاب آگاهانه است و نسل جوان بیش از هر چیز به الگوهایی برای هویتیابی، انتخاب آگاهانه و مسئولیتپذیری نیاز دارد.
این پژوهشگر حوزه علمیه مشهد گفت: جوانان حاضر در کربلا نشان دادند که جوانی دوران آرمانخواهی و انتخاب آگاهانه است و یکی از ویژگیهای برجسته یاران امام حسین(ع) این بود که راه خود را با آگاهی انتخاب کردند و تا پایان بر آن ایستادند، امروز نیز مهمترین نیاز جوانان، قدرت تشخیص حق از باطل در میان انبوه پیامها، تبلیغات و روایتهای مختلف است. اگر بتوانیم عاشورا را نه صرفاً بهعنوان یک واقعه تاریخی، بلکه به عنوان یک سبک زندگی مبتنی بر عزت، مسئولیتپذیری و حقخواهی معرفی کنیم، پیام آن برای نسل جدید کاملاً قابل فهم و اثرگذار خواهد بود.
