برشمردن نعمات الهی؛ راهی برای قرب مخلوق به خالق

بر ساحل نور عنوان درس‌گفتاری است که تلاش دارد با بیانی ساده، مختصر و کاربردی به تفسیر قرآن بپردازد. حجت‌الاسلام‌ و‌المسلمین سیدجواد بهشتی؛ پژوهشگر قرآنی در هر قسمت از این بسته‌ روزانه نوشتاری و تصویری، به شرح یک صفحه‌ قرآن پرداخته و ترجمه تحت‌اللفظی، نکات و مفاهیم کلیدی آیات را بیان می‌کند.

در ادامه خلاصه‌ای از توضیحات در مورد صفحه هشتم قرآن، آیاتی از سوره بقره از نظر می‌گذرد:

صفحه هشتم قرآن شامل آیات 49 تا 57 سوره مبارکه بقره است. خداوند در این آیات به حضرت موسی(ع) پیام می‌فرستد که مردم و پیروان خود را عاشق معبود کن. حال باید دید، ابزار مورد استفاده برای چنین کاری که بتوان مردم را بیش از پیش مشتاق خداوند کرد، چیست؟ از جمله مهمترین آنها که آیات این صفحه به آن اشاره دارد، برشمردن نعمات الهی است که به بندگان ارزانی شده و به مرور زمان ممکن است از یاد و خاطر آنها فراموش شود.

در این آیات خداوند به روزگار محنت و سختی قوم بنی‌اسرائیل اشاره می‌کند که چگونه فرعونیان مردان آنها را می‌کشتند و دختران و زنان آنها را برای بهره‌کشی و سوء‌استفاده به اسارت می‌بردند. به آنها خاطرنشان می‌کند، آن زمان که فرعون در تعیقب آنها بود، به فضل الهی دریا شکاف برداشت تا آنها به سلامت از آن گذر کرده و در دام فرعونی که قصد جانشان را کرده بود، گرفتار نشوند.

موارد دیگری از مواهب و نعمات الهی که خداوند بر این قوم فرو فرستاده است در این آیات مورد اشاره قرار می‌گیرد و البته این نکته را نیز متذکر می‌شود که قوم بنی‌اسرائیل در ازای چنین مواهب و نعماتی، اقدام به سرکشی کردند، عصیان کرده و در مدت غیبتی که پیامبرشان داشت، دست به گوساله‌پرستی زدند. این در حالی است که به آنها در باب چنین کفرانی هشدار داده شده است.

اما در ادامه خدا وسیله‌ای را به عنوان فرق قائل شدن میان حق و باطل فرو می‌فرستد و آن کتابی است که در قرآن از آن به عنوان فرقان یاد می‌شود، یعنی ابزاری که بنده بتواند با مراجعه به آن میان حق و باطل فرقی قائل شود.

خداوند در مقابل برشمردن نعمات الهی که وجه تبشیری دارد، به عقوبت سرپیچی از دستورات خداوند نیز اشار می‌کند؛ آنجا که نافرمانی از فرمان الهی موجب فرو فرستاده شدن عذاب الهی همچون صاعقه که گروهی از کفار و سرکشان را به کام مرگ می‌کشاند، صحبت به میان می‌آورد.