درسگفتار «بر ساحل نور»/ 18
قرآن چگونه به بهانهجویان پاسخ میدهد + فیلم
بر ساحل نور عنوان درسگفتاری است که میکوشد با بیانی ساده، مختصر و کاربردی، مخاطب را با مفاهیم و پیامهای قرآن کریم آشنا کند. حجتالاسلاموالمسلمین سیدجواد بهشتی، پژوهشگر قرآنی، در هر قسمت از این بسته روزانه نوشتاری و تصویری، به شرح و تفسیر یک صفحه از قرآن میپردازد و ضمن ارائه ترجمه تحتاللفظی، نکات و مفاهیم کلیدی آیات را تبیین میکند. آنچه در ادامه میآید، خلاصهای از مباحث مطرحشده درباره صفحه هجدهم قرآن است.صفحه هجدهم قرآن آیات 113 تا 119 سوره «بقره» را دربرمیگیرد. بر اساس آنچه در این آیات شریفه آمده است، گروهی از دانشمندان مسیحی برای مذاکره نزد رسول اکرم(ع) میروند، یهودیان نیز پس از آگاهی از این موضوع خود را به محضر رسول خدا(ص) میرسانند.
نکته قابل توجه آن است که این دو گروه، به جای گفتوگو با رسول خدا(ص) با یکدیگر وارد مجادله میشوند و هر کدام، آئین و دین طرف مقابل را بیپایه و اساس خوانده و محکوم میکنند.
این در حالی است که اسلام هرگز چنین رویکردی ندارد و هیچ یک از ادیان الهی را بیاساس نمیداند، از نگاه اسلام، همه انبیای الهی برای هدایت بشر مبعوث شده و شریعت محمدی، اصل رسالت همه آنها را به رسمیت میشناسد. اساس این دین بر دعوت به حق، راستی و درستی است و به جای دامن زدن به اختلافها، داوری درباره رشتههای اختلاف اقوام و پیروان ادیان را به خداوند واگذار میکند.
در ادامه این آیات، مسجد به عنوان مهمترین جایگاه عبادت، بندگی و راز و نیاز معرفی میشود، در مقابل، قرآن نسبت به کسانی هشدار میدهد که کارکرد اصلی این مکان مقدس را به انحراف میکشانند. بر اساس این آیات، هر کس به جای آنکه مسجد را محل عبادت و یاد خدا قرار دهد، اولویت را به امر دیگری قرار بدهد، در شمار ستمکاران است؛ همانند کسی که به تخریب مسجد اقدام کرده و با این رفتار، خود را در صف دشمنان خدا و پیروان حق قرار داده است.
این آیات همچنین به روحیه بهانهجویی و اشکالتراشی برخی افراد در برابر حق اشاره میکند؛ کسانی که همواره به دنبال دستاویزی هستند تا موضعی متفاوت و غالباً از سر برتریجویی نسبت به دیگران اتخاذ کنند. در برابر این نگرش، خداوند بارها یادآور میشود که قدرت الهی فراتر از همه قدرتهاست و او نه تنها خالق، بلکه «بدیع» است؛ یعنی توان آن را دارد که انسان هر آنچه را نابودشده یا از دست رفته میپندارد، از نو بیافریند.
برخی نیز از روی بهانهجویی میپرسند که چرا خداوند به جای فرستادن پیامبران، مستقیماً با آنان سخن نمیگوید. این در حالی است که آنان از حکمت الهی غافلاند و نمیدانند آنکه مالک و فرمانروای مشرق و مغرب و تدبیرکننده همه امور است، صلاح بندگان را بهتر از هر کس میداند. از همین رو، پیامبرانی را برگزیده که هم بشیر، یعنی بشارتدهنده، و هم نذیر، یعنی هشداردهندهاند؛ اما در نهایت، اختیار را به خود انسان سپرده است تا با انتخاب و عمل خویش، مسیر بهشت یا جهنم را برگزیند.
مطالب مرتبط
