«تاریخ رجال اصفهان» دانشنامهای برای شناخت هویت تاریخی این شهر است
حسین مسجدی با اشاره به جایگاه علمی استاد جلالالدین همایی، کتاب «تاریخ رجال اصفهان» را فراتر از یک اثر رجالی و در حکم دانشنامهای جامع برای شناخت تاریخ، فرهنگ، عرفان، خاندانها و هویت اصفهان دانست.
به گزارش خبرنگار ایکنا از اصفهان، حسین مسجدی، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور اصفهان در نشست «در محضر ۱۷؛ مروری بر زندگی و کارنامه علمی، فرهنگی و دینی استاد جلالالدین همایی» که چهارشنبه، ۳۱ تیرماه، به همت بنیاد ایرانشناسی شعبه اصفهان در باغ طوبی، واقع در تخت فولاد برگزار شد، اظهار کرد: استاد همایی پیوندی عمیق با اصفهان داشت و اگر در شهری غیر از اصفهان متولد میشد، بیتردید شخصیت علمی او به شیوه امروزی شکل نمیگرفت. اصفهان در گذار از سنت به دوره جدید، شخصیتهایی کمنظیر پرورش داد و همایی یکی از برجستهترین نمایندگان این دوره تاریخی است.
وی با اشاره به پشتکار کمنظیر این دانشمند افزود: همایی برای دستیابی به دانش، ریاضتهای فراوانی بر خود هموار کرد. خود او نقل میکند که نزدیک به ۲۰ سال، هیچ شبی را در بستر نخوابید و تا سحر به مطالعه و تحقیق مشغول بود. یادداشتهای استاد همایی در حاشیه نسخههای خطی نیز نشان میدهد که بخش عمده فعالیتهای علمیاش در ساعات پایانی شب انجام میشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور اصفهان ادامه داد: استاد همایی با تخلص «ثنا» شعر میسرود و دیوان اشعار او از آثار ارزشمند ادبیات معاصر است. اشعار وی، بهویژه غزلها و قصایدش، ادامه مکتب بازگشت ادبی اصفهان بهشمار میرود و مهارتش در سرودن مادهتاریخ نیز زبانزد بود؛ بهگونهای که مادهتاریخ وفات خود را نیز سالها پیش از درگذشتش سروده بود.
«تاریخ رجال اصفهان» فقط یک کتاب رجالی نیست
وی با تأکید بر جایگاه ممتاز کتاب «تاریخ رجال اصفهان» گفت: این اثر را نباید صرفاً کتابی در شرح حال رجال دانست؛ بلکه میتوان آن را دانشنامهای جامع برای شناخت اصفهان تلقی کرد. همایی با دقتی مثالزدنی از پرداختن به مطالب زائد پرهیز کرده و هر آنچه در این کتاب آورده، در خدمت شناخت تاریخ و هویت اصفهان است.
مسجدی افزود: این کتاب اطلاعات ارزشمندی درباره محلات، خاندانهای تاریخی، نامهای کهن اصفهان، ریشهشناسی اسامی مناطق، عرفان و تصوف، تکیهها، شخصیتهای علمی و مذهبی و حتی تحولات اجتماعی شهر ارائه میدهد؛ موضوعاتی که هر یک میتواند زمینه پژوهشهای مستقل دانشگاهی باشد.
وی تصریح کرد: بسیاری از رسالههای کارشناسی ارشد و دکترا را میتوان فقط بر پایه مطالب این اثر تدوین کرد؛ زیرا همایی در خلال شرح احوال شخصیتها، نکات ارزشمندی درباره تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت اصفهان مطرح کرده است.
همایی واقعیت تاریخ را روایت میکرد
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور اصفهان یکی از ویژگیهای مهم آثار استاد همایی را صداقت در رجالنویسی دانست و بیان کرد: برخلاف بعضی از آثار معاصر که فقط به بیان ویژگیهای مثبت شخصیتها میپردازند، همایی تلاش کرده است تصویری واقعی و انسانی از رجال ارائه دهد و در کنار فضائل، به نقاط ضعف و فراز و فرود زندگی آنان نیز اشاره کند؛ رویکردی که ارزش تاریخی آثار او را دوچندان کرده است.
وی ادامه داد: همایی در نگارش «تاریخ رجال اصفهان» فقط به نقل منابع اکتفا نکرده، بلکه تجربههای زیسته خود را نیز در متن وارد کرده است. یادداشتهایی که درباره زمان، مکان و شرایط نگارش بعضی از بخشهای کتاب نوشته، امروز از منظر روایتشناسی نیز اهمیت فراوانی دارد و این اثر را از بسیاری آثار مشابه متمایز میکند.
مسجدی با اشاره به گستره موضوعات مطرحشده در این کتاب گفت: «تاریخ رجال اصفهان» از معتبرترین منابع برای شناخت تاریخ شهر اصفهان، خاندانهای علمی، عرفان و تصوف، محلات تاریخی و تحولات فرهنگی این شهر است و پژوهشگران اصفهانشناسی همچنان میتوانند از ظرفیتهای فراوان آن بهره ببرند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با گسترش فعالیتهای پژوهشی در حوزه ایرانشناسی و اصفهانشناسی، ابعاد ناشناخته آثار استاد جلالالدین همایی بیش از گذشته مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.
انتهای پیام
