معرفی مفاخر و مشاهير خراسان شمالی/ شيخ اسفراينی

گروه انديشه: شيخ نورالدين ابومحمد عبدالرحمن بن محمدبن محمد كسرقی اسفراينی يكی از نامداران بزرگ در عرصه عرفان و تصوف شمال خراسان است.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان شمالی، شيخ نورالدين ابومحمد عبدالرحمن بن محمدبن محمد كسقری اسفراينی در چهارم شوال 639 ه. ق در خانقاه منسوب به شيخ ابوبكر كتانی واقع در روستای كسرق از توابع شهر اسفراين به دنيا آمد.

از نوشته شيخ نورالدين كسرقی در كاشف الاسرار چنين بر می‌آيد كه او در نزديكی همان روستای كسرق در يك خلوتخانه كه با خانقاه كسرق مربوط بوده اقامت داشته و اولين آشنايی او با مكتب عرفان و تصوف در همان مكان صورت گرفته است.

تلاش‌های كسرقی اسفراينی و گرفتن آموزش‌های خاص عرفانی، او را در عصر خود در رديف بزرگان و اقطاب برجسته مكتب تصوف قرار داده است به طوری كه عبدالرحمن جامی می‌نويسد: «در تسليك طالبان و تربيت مريدان و كشف وقايع، ايشان شانی عظيم داشته است».

وجود شيخ نورالدين كسرقی و تحولاتی كه او در تعاليم تصوف ايجاد كرده، باعث احيای اين مكتب فكری شده است. حلقه عرفانی درس نورالدين اسفراينی، و نفوذ فوق‌العاده او بر پيروان و مريدانش به‌گونه‌ای بود كه بسياری از آنان از مشايخ روزگار خود گشته‌اند و حتی باعث شد كه روش او به نام و طريقت خاصی خوانده شود.

شايد يكی از دلايلی كه بر شهرت اسفراينی افزوده سير و سياحتی است كه انجام داده و از محضر عارفان بزرگی در مناطقی از خراسان و عراق استفاده كرده است.

شيخ نورالدين از مريدان و ارادتمندان شيخ ابو سعيد ابی الخير نيز بوده است و از آنجا كه روش نجم‌الدين كبری و شيخ ابوسعيد ابی الخير در تصوف زاهدانه، ذكر، سماع و عشق متفاوت بوده، از شيخ نورالدين اسفراينی به‌عنوان مريد هر دو شيخ، شخصيتی ساخته كه مورد توجه بسياری از اهل عرفان و تصوف قرار گرفته است.

از نورالدين عبدالرحمن كسرقی اسفراينی آثار عرفانی نيز بر جای مانده كه مهم‌ترين آن‌ها، كتاب كاشف‌الاسرار است كه انديشه‌های عرفانی او را به تصوير كشيده است. اين اثر به كوشش هرمان لندلث از دانشگاه مك گيل كانادا به سال 1358 ه. ش چاپ و منتشر شده است. اثر ديگر اسفراينی به نام منور القلوب است كه نسخه‌هايی از اين اثر در لكنهو هندوستان به شماره 21/944 و در كتابخانه دانشگاه استانبول به شماره 1079 نگهداری می‌شود.