گروه انديشه: يك كارشناس اقتصاد اسلامی با بيان اينكه ادبيات اقتصادی در برخی جوامع اسلامی حاكم نيست، گفت: توجه به اقتصاد در ديدگاه بزرگان دينی مهجور مانده و تصور مؤمنان بر اين است كه گوشهگيری و انزوا مدنظر دين اسلام است.
| بيات زنجانی، كارشناس علوم قرآنی |
روحالله بياتزنجانی، مدرس دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، با اشاره به اينكه اقتصاد در زبان عربی بهمعنی راستی راه است، افزود: كلمه معادل در زبان فارسی برای آن وجود نداشته و از آن به ميانهروی يادشده است؛ هر چند كه اين معادل نمیتواند آيينه تمامنمای اين واژه باشد.
وی متذكر شد: لقمان حكيم در آيه 19 سوره لقمان، هنگام نصيحت به فرزندش میگويد: «وَاقْصِدْ فِی مَشْیِكَ» و يا در جای ديگری از اين كتاب هدايتبخش، برای تفهيم اقتصاد، دوقوم زيادهرو و ميانهرو با يكديگر مقايسه شده و در آيه 32 سوره مباركه فاطر میفرمايد: «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَیْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَیْرَاتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ» يعنی «سپس اين كتاب را به آن بندگان خود كه [آنان را] برگزيده بوديم به ميراث داديم پس برخى از آنان بر خود ستمكارند و برخى از ايشان ميانهرو و برخى از آنان در كارهاى نيك به فرمان خدا پيشگامند و اين خود توفيق بزرگ است».
اين كارشناس اقتصاد اسلامی خاطرنشان كرد: اين نگرش در دين مبين اسلام، در زندگی حضرت علی(ع) نيز به چشم میخورد و به جرأت میتوان ادعا كرد كه هيچيك از ائمه اطهار(ع) درحد و اندازه اين بزرگوار به اقتصاد توجه نكردهاند.
بياتزنجانی تصريح كرد: حضرت علی(ع) در بخشی از بيانات گهربار خويش میفرمايد؛ «اگر خداوند قادر متعال خير بنده خود را بخواهد داشته باشد اقتصاد را بر دل او الهام میبخشد» كه اين مهم نشانگر اهميت اقتصاد در ديدگاه ايشان بوده و حتی میتواند مطالبه مؤمنان در شبها و روزهای ماه مبارك رمضان اين باشد كه خداوند متعال تفكر اقتصادی را دردل آنان الهام بخشد.
وی ابراز كرد: حضرت علی(ع) برای اصلاح نفس، افراد را توصيه به اقتصاد میكند، بهطور قطع ارتباط عميقی بين اصلاح نفس و اعمال روشهای اقتصادی وجود دارد كه حضرت علی(ع) اينچنين بر آن تأكيد میورزد.
اين مدرس دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) با اشاره به بئر ابیطالب، عنوان كرد: حضرت علی(ع) در سرزمين مدينه شروع به حفر چاه كرده و زمانهای بسياری را برای راز و نياز با اين چاه اختصاص میداد اما نبايد از اين نكته غافل بود كه اين چاهها به دست خود ايشان و در راستای تأمين منافع عمومی حفر شده و برای مبارزه با نفس طيغانگر خويش به راز و نياز در چاه مداومت میكرد، در حالیكه در حال حاضر تنها به درد و دل حضرت علی(ع) با چاه تأكيد میشود.
بياتزنجانی با يادآوری اين نكته كه اقتصاد بهمعنی راستی راه بوده و خساست در آنجايی ندارد بلكه ميانهروی و اعتدالی است كه افراد آن را بايد بهكار گيرند، گفت: با توجه به اين كه امكانات بشری اندك بوده و نيازهای بشری گسترده است، تخصيص منابع بايد طوری صورت گيرد كه به همه تعلق گيرد.
وی با تأكيد بر اينكه اقتصاد وسيلهای برای تقرب انسان به سوی خداوند سبحان است، بيان كرد: توجه به اقتصاد، جامعه اسلامی را به اين نكته وا میدارد كه رفتارهای اقتصادی مورد نظر دين مبين اسلام را كشف كرده و مطابق با آن حركت كنند.
اين كارشناس اقتصاد اسلامی با بيان اينكه ادبيات اقتصادی در برخی جوامع اسلامی حاكم نيست، تأكيد كرد: توجه به اقتصاد در ديدگاه رهبران دينی، ائمه اطهار(ع) و انبيا الهی مهجور مانده و تصور مؤمنان بر اين است كه گوشهگيری و انزوا مدنظر دين اسلام است؛ بنابراين توجه به اين موضوع بسيار مهم است.
بياتزنجانی در پايان، اظهار كرد: اقتصاد بايد به نحوی باشد كه آرامش را در درون انسان ايجاد كند؛ هر چند حرص در درون انسان نهادينه شده و آدمی را به كار و تلاش تشويق میكند، اما در حقيقت حرص بايد در خدمت ساير امور زندگی باشد.