یاد خدا و تربیت دینی، لازمه ثبات اجتماعی است
گروه اندیشه: عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین ابراز کرد: ثبات اجتماعی با ثبات و آرامش فردی محقق میشود و آرامش فردی جز با یاد خدا و تربیت در بستر آموزههای دینی بهدست نمیآید.
حجت الاسلام عبدالکریم عابدینی، عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با بیان اینکه جامعه با ثبات تنها با وجود افراد باثبات محقق میشود، ابراز کرد: بر اساس آیه 28 سوره رعد «الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ همان کسانى که ایمان آوردهاند و دلهایشان به یاد خدا آرام مىگیرد آگاه باش که با یاد خدا دلها آرامش مىیابد» با ذکر و یاد خدا طمأنینه قلبی حاصل شده و انسان تربیت دینی میشود.
رئیس دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان قزوین با بیان اینکه افرادی باثبات هستند که با خدا زندگی کنند، ابراز کرد: ثبات اجتماعی با ثبات و آرامش فردی محقق میشود و آرامش فردی هم به وجود نخواهد آمد، جز با یاد خدا و تربیت در بستر آموزههای دینی.
وی ادامه داد: از همین رو آنچه از امام حسین(ع) در روز عاشورا که روز آشوب و بلوا است در تاریخ نقل شده، ثبات و آرامش است به گونهای که در تاریخ آمده ایشان هر چه به ظهر و عصر عاشورا نزدیک میشدند، آرامش بیشتر در چهرهشان نمایانتر میشد.
عابدینی با اشاره به اینکه خدای متعال در قرآن کریم به فرد توجه جدی دارد به طوری که در زمینه تربیت و پرورش معنوی فرد و ارتباط او با افراد دیگر بسیار سخن گفته است، اظهار کرد: بهویژه در سوره آلعمران آیه 101 «وَکَیْفَ تَکْفُرُونَ وَأَنتُمْ تُتْلَى عَلَیْکُمْ آیَاتُ اللّهِ وَفِیکُمْ رَسُولُهُ وَمَن یَعْتَصِم بِاللّهِ فَقَدْ هُدِیَ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ؛ و چگونه کفر مىورزید با اینکه آیات خدا بر شما خوانده مىشود و پیامبر او میان شماست و هر کس به خدا تمسک جوید قطعا به راه راست هدایت شده است» آمده هر کس با خدا ارتباط برقرار کند، تمسک و توسل میان او و پروردگارش ایجاد شده و راه خود را پیدا کرده است؛ این امر نشان میدهد که آدمی با اتصال به خداوند است که انسان واقعی شده و نیازهایش برطرف میشود.
ارزش انسان به درخواستهای اوست
وی با اشاره به آیه 15 سوره فاطر «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاء إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ؛ اى مردم شما به خدا نیازمندید و خداست که بىنیاز ستوده است»، ابراز کرد: خداوند در این آیه شریفه هر انسانی را مخاطب قرار میدهد که به خداوند محتاج است و در جایی دیگر دستور عبادت به بندگان میدهد، یعنی ما را دعوت میکند که با او در گفت و گو باشیم و دعا کنیم و میفرماید که ارزش شما به درخواستهای شماست.
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین تصریح کرد: دعوت به توحید، عدل، نبوت، امامت و آموزههای دینی همه برای این است که فرد تحت تأثیر تربیت الهی قرار گیرد و مدارج کمال و تعالی را طی کند، لذا اگر دقت شود میبینیم همه این امور در اسلام درباره فرد است.
وی ادامه داد: اما همین قرآن که در مورد فرد بسیار سخن گفته و زمینه رشد، تعالی و تربیت را برای او فراهم کرده است وقتی به جامعه میرسد، در آیه 103 سوره آل عمران «وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَکُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَکُم مِّنْهَا کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ؛ و همگى به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید و نعمت خدا را بر خود یاد کنید آنگاه که دشمنان [یکدیگر] بودید پس میان دلهاى شما الفت انداخت تا به لطف او برادران هم شدید و بر کنار پرتگاه آتش بودید که شما را از آن رهانید این گونه خداوند نشانههاى خود را براى شما روشن مىکند باشد که شما راه یابید» از انسان میخواهد که همگی به ریسمان خدا توسل و تمسک پیدا کنند، همانگونه که حضرت ابراهیم(ع) در سوره بقره آیه 126 از خداوند شاکله اجتماعی و ساکن شدن جمعیت در آن و امنیت را درخواست میکند.
جامعه آرمانی از دیدگاه قرآن
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین ادامه داد: در واقع در ابتدا شاکله اجتماعی و سپس امنیت در جامعه انسانی و شهری مورد نظر قرآن است که خداوند متعال از زبان حضرت ابراهیم(ع) مطرح و بیان میکند.
وی با اشاره به اینکه بحث عدالت در جامعه خواست باری تعالی از بندگان است، ابراز کرد: در این زمینه در سوره مبارکه حدید آیه 25 میفرمایند: «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِیَعْلَمَ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَیْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِیٌّ عَزِیزٌ؛ به راستى [ما] پیامبران خود را با دلایل آشکار روانه کردیم و با آنها کتاب و ترازو را فرود آوردیم تا مردم به انصاف برخیزند و آهن را که در آن براى مردم خطرى سخت و سودهایى است پدید آوردیم تا خدا معلوم بدارد چه کسى در نهان او و پیامبرانش را یارى مىکند آرى خدا نیرومند شکست ناپذیر است» یعنی پیامبران آمدند و کتابهای آسمانی فرو فرستاده شد تا مردم برای قسط قیام کنند، البته به گونهای که مردم با کرامت و احترام، خود خواهان قسط باشند.
وی با بیان اینکه امر به معروف و نهی از منکر و تعلیم و تذکر هر کدام جایگاه مهمی در رشد جامعه اسلامی دارند، ابراز کرد: جامعه آرمانی از دیدگاه قرآن جامعه ای است که کرامت انسانی در آن دیده شود، عدالت برجسته بوده و ذکر و یاد خدا آیین همه آحاد آن باشد، کسی به کسی ظلم نکند و فساد و نفاق وجود نداشته و مجموعه ای از امور ایجابی و سلبی مورد نظر قرآن در آن حاکم باشد.
حجتالاسلام عابدینی با بیان اینکه معیارهای مختلفی در آیات و روایات آمده تا مردم به زندگی اجتماعی تشویق شوند، البته در فطرت انسان تمایل به زندگی با دیگران نیز وجود دارد، ابراز کرد: علمای جامعهشناس دینی معتقدند انسان مدنی بالطبع است، یعنی طبیعت، طبع و نیازهای جسمی و طبیعی انسان را وادار میکند که در جامعه زندگی کند، لذا در این زمینه میتوان گفت که اسلام اولویت را هم به فرد میدهد و هم به جامعه.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین با بیان اینکه خداوند متعال فتنه را نه به معنای آزمایش بلکه به معنای آشوب و ناهنجاری میداند، اضافه کرد: به عنوان نمونه خداوند متعال در مورد منافقان میفرماید که آنها اهل فساد هستند و فساد نیز از ناهنجاریهای اجتماعی محسوب شده، همچنین مسائل اقتصادی مانند ربا، رشوه و ظلم نیز ناهنجاری اقتصادی بهشمار میروند.
فرد بیدار و رسالتهای سنگین قرآن
وی با اشاره به وظایف افراد در جامعه، تصریح کرد: بر اساس آیه 286 سوره بقره «لاَ یُکَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا کَسَبَتْ وَعَلَیْهَا مَا اکْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِینَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَیْنَا إِصْرًا کَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَآ أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ؛ خداوند هیچ کس را جز به قدر توانایىاش تکلیف نمىکند. آنچه (از خوبى) به دست آورده به سود او، و آنچه (از بدى) به دست آورده به زیان اوست. پروردگارا، اگر فراموش کردیم یا به خطا رفتیم بر ما مگیر، پروردگارا، هیچ بار گرانى بر (دوش) ما مگذار؛ همچنانکه بر (دوش) کسانى که پیش از ما بودند نهادى. پروردگارا، و آنچه تاب آن نداریم بر ما تحمیل مکن؛ و از ما درگذر؛ و ما را ببخشاى و بر ما رحمت آور؛ سرور ما تویى؛ پس ما را بر گروه کافران پیروز کن.» وظایف افراد در جامعه بستگی به این دارد که آنها چه میزان بیدار و آگاه شده باشند، لذا اگر فرد بیدار شده باشد قرآن رسالتهای سنگینی بر عهدهاش میگذارد.
حجتالاسلام عابدینی خاطرنشان کرد: یکی از این رسالتها بر اساس آیه 39 سوره احزاب «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ وَکَفَى بِاللَّهِ حَسِیبًا همان کسانى که پیامهاى خدا را ابلاغ مىکنند و از او مىترسند و از هیچ کس جز خدا بیم ندارند و خدا براى حسابرسى کفایت مىکند» تبلیغ دین و ارزشهای آن است.
