برگزاری اربعین حسینی بیانگر سیاست ائمه(ع) در مقابله با حیله دشمنان است

ابوطالب بازقندی،  مدرس دانشگاه حکیم سبزواری در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حمایت از رهبری جامعه اسلامی برای جلوگیری از تسلط دشمنان را از عبرت‌های جریان شناسی اربعین حسینی و واقعه عاشورا عنوان کرد و افزود: عاشورا و اربعین می‌تواند برای جوانان و آحاد جامعه اسلامی درس باشد.

وی با اظهار اینکه اربعین حسینی به چهلمین روز شهادت امام حسین(ع) گفته می‌شود، اظهار کرد: بر اساس آنچه در تاریخ ثبت و ضبط است، فقط برای امام حسین(ع) مراسم اربعین برگزار می‌شود و در مورد پیامبر و سایر ائمه اطهار(ع) مجالس اربعین و چهلم نداشته‌ایم.

مورد تأکید بودن عدد 40 در فرهنگ اسلام و شیعه

بازقندی با بیان اینکه برخی مسلمانان عدد 40 را مقدس می‌دانند اما ما شیعیان این عدد را به عنوان عدد مقدس قبول نداریم، افزود: عدد مقدس و غیرمقدس وجود ندارد و آنچه قابل توجه است، مورد تاکیدبودن عدد چهل در فرهنگ اسلام و شیعه است.

وی ادامه داد: در این رابطه می‌توان به مبعوث‌شدن حضرت محمد(ص) در سن چهل سالگی به رسالت، میقات چهل روزه حضرت موسی(ع) با خداوند به بیان قرآن کریم در سوره اعراف و روایاتی همچون «هر کس تا چهل روز غذای حلال بخورد، خداوند قلب او را نورانی می‌کند»، «کسی که شراب بنوشد تا چهل روز نمازش قبول نمی‌شود»، سفارش به دعا کردن 40 مومن در نماز شب و ... اشاره کرد.

این کارشناس مسائل دینی، آغاز جنگ نرم دشمن علیه پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) برای از بین بردن نام این بزرگواران در زمان معاویه را مورد اشاره قرار داد و گفت: ابن ابی الحدید، عالم سنی در شرح نهج‌البلاغه قطعه تاریخی از معاویه ذکر کرده که بر اساس آن هدف معاویه به بیان خود وی، دفن نام پیامبر گرامی اسلام(ص) همراه با ایشان است.

وی افزود: در همین راستا بنی امیه تراژدی غمناک عاشورا را به وجود آورد و در یک سانسور شدید خبری، امام حسین(ع) و یاران ایشان را به بدترین وضعی به شهادت رساند تا نام پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) ایشان را از یادها ببرد.

بازقندی افزود: زمانی که هدف معاویه و پیروان او دفن نام رسول الله(ص) و خاندان ایشان بود، ائمه(ع) ما با سیاست و درایت خود با روش‌هایی به مقابله با این جریان برخاستند که یکی از این روش‌ها برگزاری مراسم اربعین برای امام حسین(ع) بود.

علل برگزاری اربعین برای امام حسین(ع)

وی ادامه داد: تنها برای امام حسین(ع) مراسم اربعین برگزار می‌شود زیرا مصیبتی که بر ایشان وارد شد بر هیچ یک از انبیا، اولیا و اوصیای الهی و هیچ یک از افراد بشر از ابتدای خلقت تاکنون وارد نشده است.

این استاد دانشگاه افزود: هیچ یک از جنگ‌های بزرگ امروزی و حتی حمله اتمی به هیروشیما و ناکازاکی که طی آن هزاران نفر جان خود را از دست دادند با واقعه عاشورا برابری نمی‌کند زیرا در جریان واقعه هیروشیما خلبانی که بمب اتم را رها کرد، شاهد اثرات جنایت خود نبود اما در واقعه عاشورا آنها که جنایتی بزرگ علیه امام حسین(ع) و اهل بیت(ع) ایشان مرتکب شدند، شاهد جنایات خود بودند و به خوبی ایشان را به عنوان اهل بیت پیامبر(ص) و مقربان درگاه خداوند می‌شناختند.

وی با بیان اینکه امام حسین(ع) تمام هستی خود را برای خداوند داد، ادامه داد: این امام حسین(ع) بود که با تزریق خون خود، جسم زخم خورده اسلام را التیام بخشید و دین بزرگ الهی را زنده نگه داشت از همین رو تنها برای امام حسین(ع) مراسم اربعین برگزار می‌شود.

بازقندی با اظهار اینکه خلفا و بنی امیه به گونه‌ای رفتار کرده بودند که از اسلام جز پوسته و ظاهر چیزی باقی نمانده بود، افزود: اسلام در آن دوران همچون بیماری بود که بر اثر جراحات وارد شده بر آن از جانب بنی امیه و دیگران خون زیادی از دست داده بود و نیاز به اهدای خون داشت.

وی ادامه داد: طبیب حاذق و مهربانی همچون امام حسین(ع) به این نتیجه رسید که هیچ خونی جز خون خودش، بر پیکر این بیمار جان نمی‌بخشد، بیماری که دارای جایگاهی عظیم بود و باید تحت هر شرایطی حفظ می‌شد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: این‌گونه بود که امام با رشادتی بزرگ خون خود را بر تن اسلام تزریق و قیام کرد و پس از این قیام، جنبشی عظیم در دنیای اسلام شکل گرفت که به اسلام جان داد.

نخستین برگزارکنندگان مراسم اربعین

وی نخستین برگزارکنندگان مراسم اربعین را جابر بن عبدالله انصاری به همراه عطیه عوفی و نیز به نقلی اسرای کربلا و اهل بیت(ع) معرفی کرد و گفت: گرچه هدف این بزرگواران حضور بر سر مزار شهدای کربلا در روز چهلم شهدا نبود اما حضورشان با این روز مصادف شد.

بازقندی افزود: جابر، به عنوان نخستین زائر کربلا با وجود خفقان شدید جامعه آن روز و همچنین ضعف جسمانی و نابینایی از مدینه به سمت کربلا حرکت و بر سر مرقد امام حسین(ع) عزاداری کرد که در نوع خود زیبا، باشکوه و روشنگر بود و بدین شکل در چهلمین روز شهادت امام حسین(ع)، جریان شهادت و مظلومیت ایشان مورد یادآوری و سوگواری قرار گرفت و پس از آن، این جریان سینه به سینه به ما منتقل شد.

وی اربعین را دارای نقشی بسیار عجیب در تاریخ شیعه دانست و افزود: اربعین امام حسین(ع) نخستین فرصت برای سوگواری بود و همین امر سبب شد ائمه(ع) در مورد این روز مانور سیاسی، اجتماعی و عبادی دهند.

ضرورت عبرت‌گیری از عوامل وقوع عاشورا

این استاد دانشگاه با بیان اینکه با توجه به فاصله کم عاشورا و اربعین جریان شناسی این دو از یکدیگر جدا نیست، افزود: باید عواملی که منجر به واقعه عاشورا شد را بشناسیم و از آن عبرت بگیریم تا شاهد تکرار آن در تاریخ و فرهنگ شیعه نباشیم.

وی با بیان اینکه برای جریان‌شناسی واقعه عاشورا باید خواص زمان امام حسین(ع) را شناخت، اظهار کرد: برای بررسی و مطالعه عوامل یک حادثه و انقلاب، باید آن را در رویه فکری و عملی خواص زمان جستجو کرد.

بازقندی یک گروه از خواص دوران ایشان را شامل برخی از اصحاب پیامبر(ص) که پیر و سالخورده بودند همچون جابر بن عبدالله انصاری و عبدالله عباس ذکر کرد و افزود: گروه دیگری از اصحاب پیامبر(ص) هم بودند که خود را به بی تفاوتی زده و در امور سیاسی دخالت نمی‌کردند.

وی گروه دیگری از خواص دوران امام حسین(ع) را شامل اطرافیان خلفا همچون عبدالله عمر و عبدالله زبیر معرفی کرد و گفت: این گروه «نان به نرخ روز خورهایی» بودند که با اهل بیت(ع) میانه‌ای نداشته و حتی خود نیز در پی خلافت بودند.

استاد دانشگاه حکیم سبزواری با بیان اینکه گروه نخست خواص همفکر با امام حسین(ع) همچون جابر و محمد حنفیه بیمار بوده و مختار هم به نقل تاریخ در زندان به سر می‌برد، افزود: گروه دیگر خواص همفکر با ایشان با آنکه می‌توانستند پیام‌رسان خوبی برای عاشورا باشند اما امام زمان خود را آنطور که باید و شاید همراهی نکرده و به زهد و خانه‌نشینی پناه بردند.

وی تاکید کرد: باید از جریان عاشورا درس بگیریم و حدیث معروف «هر کس بمیرد در حالی‌که امام زمانش را نشناخته باشد به مرگ جاهلیت مرده است» را مدنظر قرار دهیم.

بازقندی تاکید کرد: مردم زمان امام حسین(ع) دست از حمایت رهبری الهی جامعه خود برداشتند و واقعه عاشورا اتفاق افتاد در حالی‌که اگر در هر زمانی مردم از ولایت و رهبری جامعه اسلامی حمایت کنند دشمن نمی‌تواند بر آن جامعه مسلط شود.