تمدنسازی اسلامی به تخصصگرایی نیاز دارد
گروه اندیشه: عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه تخصصگرایی یکی از اصول تمدنسازی اسلامی است، گفت: توسط فردی که در جهل و بیسوادی است، تمدنسازی شکل نمیگیرد ولو اینکه فرد نماز شب بخواند اما زمانیکه تخصص ندارد نمیتواند به عرصه تمدنسازی وارد شود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حسن رحیمپورازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی روز گذشته، 20 اردیبهشت در اختتامیه جشنواره «تلنگر» که در دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، عنوان کرد: بسیاری از جوامع تنها به بقا فکر میکنند اما زمانیکه افراد یک جامعه تنها به بقا فکر نکند و به تمدنسازی هم بیندیشد، آن نسل ارتقاء مییابد چراکه بهدنبال تمدنسازی است.
وی ادامه داد: زمانیکه از پسوند اسلامی برای تمدنسازی بهره میگیریم، بهمعنای ناقوس و نقاره نیست حتی بهمعنای معماری حرم و کلیسا نیز نیست؛ این موضوع بسیار فراتر است زیرا به معارف اهل بیت(ع) اتصال دارد.
شروط تمدنسازی اسلامی
رحیمپورازغدی با اشاره به فرمایش حضرت علی(ع) مبنی بر اینکه «عقلانیت و عدالت دو شرط در جهت تحقق ایجاد تمدن اسلامی است»، اظهار کرد: زمانیکه این دو شرط در جامعه محقق و به سنت الهی عمل شود، امت اسلامی رشد کرده، در دنیا عزت پیدا میکند، خداوند به کمک چنین امتی میآید و دشمنان این امت را نابود میکند.
وی خردمند بودن و کوشش با تمام قوا را از دیگر اصلهای تمدن اسلامی عنوان کرد و افزود: تمدنسازی نیازمند تلاش است اما تلاش بدون خرد فایدهای ندارد زیرا افرادی که بدون خرد وارد عرصه کار میشوند بهجای تمدنسازی، تمدنسوزی رخ میدهد.
رحیمپورازغدی با بیان اینکه ملتهای تنبل تمدنساز نیستند حتی اگر ضریب هوشی آنان بالا باشد، بیان کرد: جامعهای که تولیدات آن کمتر از مصرفش باشد و رشتههای علوم انسانی در آن جامعه بیشتر ترجمه است، نمیتواند تمدنساز باشد بلکه کشوری تمدنساز است که در این عرصهها پیشگام باشد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد: ملتی که تنها واردکننده، مصرفکننده و ترجمهکننده باشد، تمدنساز نیست و خداوند نیز تأکید کرده تا شما تلاش نکنید سرنوشت بشر را تغییر نمیدهد بنابراین تمدنسازی مستلزم این است که ملت مبارزه کند و هزینه بپردازد.
وی، جامع دیدن انسان با تمامی ابعاد را اصل مهم دیگری در تمدنسازی اسلامی عنوان کرد و افزود: ایجاد تمدن اسلامی یعنی توجه به هر دو بعد دنیا و آخرت بشر زیرا زمانی که فرد بتواند دنیا را در جهت آخرت تنظیم کند، هنر اسلامی به وجود خواهد آمد.
رحیمپورازغدی با بیان اینکه تخصصگرایی اصل دیگر در ساخت تمدن اسلامی است، گفت: توسط فردی که در جهل و بیسوادی است، تمدنسازی شکل نمیگیرد ولو اینکه فرد نماز شب بخواند اما زمانیکه تخصص ندارد نمیتواند به عرصه تمدنسازی وارد شود.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه فرصتسازی و جلوگیری از فرصتسوزی دیگر ویژگی مهم تمدنسازی است، اظهار کرد: در روایات آمده خانواده مسلمان دارای زندگی با برنامه است و زمان را بهدرستی مدیریت میکند، بخشی را برای تأمین معاش، بخشی را جهت تفریح و بخشی را برای عبادت، چنین برنامهای است که میتواند عاملی در جهت تمدنسازی اسلامی باشد.
وی با اشاره به اینکه عقل ابزاری مفید و نعمت بزرگ الهی بهشمار میرود اما کافی نیست، ابراز کرد: عقلانیت به این معناست که حتی یک نفس را از دست ندهیم در روایات آمده عقل خود را در راه حل مشکلات دنیا و آخرت بهکار گیرید و بیهوده بهدنبال صرف زمان، منابع و عقل خود نباشید.
نباید در مسیر تمدنسازی جلوی علم را گرفت
رحیمپورازغدی با اشاره به اینکه در مسیر تمدنسازی نباید جلوی علم را گرفت، یادآور شد: این اصل تفاوت ما با غرب است، مشاهده میکنید که بر اساس معاهده NPT کشورهای دست یافته به انرژی هستهای باید به دیگر کشورها جهت کسب این علم کمک کنند اما آنان علم را انحصاری میخواهند و این در حالی است که اسلام عنوان میکند تحریم علمی نداریم، بگذارید بشریت از این علم بهره بگیرند، پیامبر(ص) در این راستا میفرمایند: «هرکس علم مورد نیاز مردم را انحصاری کند خداوند در قیامت با آتش به او افسار خواهد بست».
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی یادآور شد: خطرپذیری در راه کسب علم از دیگر ویژگیهای تمدنسازی است و در روایات آمده است بهدنبال علم باشید حتی چنانچه قرار است به قعر اقیانوس بروید و یا اینکه کشته شوید.
وی با بیان اینکه دشمنان میفهمند چه مسائلی باعث تمدنسازی میشود بنابراین در این مسیر سختی بسیاری میبیند، افزود: در راه تمدنسازی یا باید متعلم و یا باید معلم بود، موتور محرکه علم همیشه باید روشن باشد، البته این بهمعنای آن نیست که تمامی علوم را فراگیریم زیرا این امر امکانپذیر نیست بلکه بهمعنای این است که مقداری از زمان خود را به آگاه شدن و آگاهسازی بپردازیم.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اینکه چنانچه پایههای معیشت را بر اساس علمآموزی بنا نهیم، معیشتی بابرکت داریم، بیان کرد: خستگیناپذیری در مسیر کسب علم، پخش شدن در جهان در جهت کشف علوم، تلاش در جهت تولید ثروت، قدرت و علم و توجه بسیار به خداوند راز رستگاری انسان است.
اندیشمندان مسلمان مبدأ بسیاری از علوم هستند
وی با بیان اینکه بسیاری از علوم که امروز به گالیله و دیگر اندیشمندان غربی نسبت میدهند، مبدأ آن اندیشه اندیشمندان مسلمان است، گفت: رصدخانهای که کُپلر و گالیله با آن کار میکردند از روی رصدخانه مراغه و دیگر رصدخانه های کشورهای اسلامی و دانشمندان مسلمان ساخته شده بود و کارکردن با این وسایل را مسلمانان به غربیها آموزش داده بودند.
رحیمپورازغدی ادامه داد: لُبون در جایی عنوان میکند تحول پزشکی مدیون آثار مسلمانان است و سنگ بنای علم امروز را کتب مسلمانان و ایرانیان گذاشته و چنانچه در آغاز قرن بیستم توانستیم به کره ماه پا بگذاریم بهدلیل وجود کتب و علوم فیزیکدانان و مکانیسینهای مسلمان است.
وی در پایان با اشاره به اینکه موسیقی به دو دسته معقول و نامعقول تقسیم میشود، افزود: موسیقی راهی بهسمت عرفان نیست اما برخی از موسیقیها انسان را آرام میکند، فارابی و ابنسینا بزرگترین نظریهپردازان در عرصه موسیقی هستند، همچنین تکنولوژی سینما و عکاسی، نظریه اتاق تاریک، تلسکوپ و میکروسکوپ و بسیاری دیگر از علوم ابداع افرادی همچون ابنهیثم است.
