برگزاری نشست تخصصی فقه و رسانههای خبری در مشهد
گروه اندیشه: نخستین نشست تخصصی فقه و رسانههای خبری در مشهد با بررسی فقه و چالشهای رسانه خبری و ظرفیتهای خبری فقه برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام والمسلمین فخار طوسی، مدرس حوزه علمیه قم، اول خرداد در دفتر تبلیغات خراسان رضوی در نشست تخصصی فقه و رسانههای خبری گفت: «خبر»، مسئله بسیار مهمی است که بعضی از اندیشمندان مدعی هستند در آینده خبر، نه بر اساس تمرکز نظامی و اقتصادی بلکه بر اساس تمرکز اطلاعات صورت میگیرد.
وی با اشاره به ویژگیهای فقیه قرن بیست و یکم افزود: سیاستها و راهبردهای کلی شارع در حوزه خبررسانی اصل آزادی اطلاعرسانی، اصل عدالت در گسترش عدالت و اعمال مصلحت در پخش اطلاعات و اخبار است.
این مدرس حوزه و دانشگاه گفت: شارع هم در مورد مبدأ خبر، هم مقصد و هم خود خبر احکامی را وضع کرده است، یکی از حقوق مبدأ خبر داشتن امنیت، مصونیت قضایی و برخورداری از حقوق پدیدآورندگان مسائل خبری است.
وی با بیان اینکه در مبدأ خبر باید از نشر اکاذیب، فحشا و تجسس خودداری شود، افزود: احکام خود خبر تابع مجموعهای از قوانین است که یکسری از این احکام ناظر به ظرفیتهای اصیل خبر است وهمچنین چالشهای خبری به چالشهای درونی رسانههای خبری و چالشهای بیرونی تقسیم میشود.
حجتالاسلام فخار طوسی ادامه داد: امروزه خبر پرارزشترین محصولی است که مورد معامله قرار میگیرد و ارزش اقتصادی و قابلیت تبادل دارد، ظرفیتهای ابزاری آن هم در تعمیق قانونمندی در جامعه است.
وی با اشاره به جامعه هدف اسلامی بیان کرد: جامعه هدف با الگوی اسلامی اداره میشود و حکومت اسلامی در زمان غیبت، نهاد ولایت متصدی آن است در چنین جامعه اسلامی مسئولیت نهادهای خبری با نهادهای دیگر جامعه متفاوت است.
استقلال نهاد رسانه، یکی از ضوابط دموکراسی است
وی ادامه داد: وقتی چالشهای رسانههای خبری مطرح میشود، باید مناسبات آن با دیگر نهادها تبیین و سرفصلهای آن تحت نظر متخصصان تدوین شود، همچنین یکی از ضوابط دموکراسی و جامعه دموکراتیک استقلال نهاد رسانه است.
این مدرس حوزه در رابطه با استقلال نهاد رسانه افزود: در بحث انتزاعی امر به معروف ونهی از منکر نسبت به دولت هم توسعه دارد، در یک سطح اجتماعی میتواند یک نهاد متصدی آن باشد، آمر و ناهی باید به مأمور و منهی ولایت داشته باشد و نباید تبعیت کند.
وی با بیان اینکه وقتی رسانه میخواهد یک واجب شرعی همانند امر به معروف و نهی از منکر را انجام دهد باید یک نهاد دارای استقلال باشد، ادامه داد: مشکلی که در این نوع نگاه وجود دارد مطالعه انتزاعی آن است، بهتر است به نهاد رسانه اینگونه نگاه کنیم؛ در جامعهای که با الگوی ولایت اداره میشود، نمیتوان نهاد رسانه را غربی تعریف کرد و الگوی آن را حکومت اسلامی دانست.
حجتالاسلام فخار طوسی گفت: کارکردی که برای رسانه مستقل داریم باید با الگوها و فرهنگ خودمان بوده و با تعیین جامعه هدف و در تعامل با سایر نهادهای حکومت اسلامی باشد تا بپذیریم.
در ادامه این نشست حسن بشیر، رئیس دانشکده ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع) گفت: خبر نوعی برداشت خبرنگار از یک رویداد است که وقتی به دروازهبانی خبر میرسد از یک زاویه دیگر به آن نگریسته شده و وقتی در دسترس مخاطب قرار میگیرد برداشت دیگری میشود، به همین دلیل مباحث پدیدارشناسی در این موضوع مطرح میشود.
درجه تأثیرگذاری، مهمترین بخش خبر است
وی گفت: کاری که ما انجام میدهیم همان فلسفه خبر است چیزی که عملاً اتفاق میافتد. درجه تأثیرگذاری مهمترین بخش خبر است و سطح تأثیرگذاری آن در جامعه بحرانسازی، عملیات روانی و تسخیر افکار عمومی است که از اهمیت فراوانی برخوردار است.
این جامعهشناس فرآیندهای تولید تا مصرف خبر را تولیدکنندگان اولیه خبر، گیرندگان خبر، تولیدکنندگان نهایی، خبردهندگان، محتوای خبر، حوزههای خبری و کانال خبری معرفی کرد و افزود: مسئله مفهومشناسی و زاویه دید باید مشخص و محتواها معین شده و مفاهیم مختلف در این عرصه بررسی شود.
وی در پایان گفت: مفهوم بودن پیام در خبر مهم است، آگاهی دادن و ابهامزدایی اگر در خبر رفع نشود تزلزل اعتقادی، اجتماعی و سیاسی بهوجود میآورد.
