توجه مقطعی به قرآن، مانع بهرهبردن از معارف آن در طول سال میشود
گروه اندیشه: نویسنده کتاب قرآنی «ذکر مبارک»، داشتن نگاه موقتی و گذرا به آموزههای دینی را مانعی برای بهرهمندی از معارف قرآن در طول سال دانست.
حجتالاسلام والمسلمین حسین صدیقی، دانشپژوه سطح 4 مرکز تخصصی کلام حوزه موسسه امام صادق(ع) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) در خصوص حفظ و تداوم برکات قرآنی ماه رمضان در طول سال، اظهار کرد: ایام مذهبی در دین اسلام مانند ماه رمضان، مراسم قدر، عید فطر و ... بهگونهای در اسلام طراحی شده است که دربردارنده برنامهزندگی در طول عمر انسان باشد.
نویسنده کتاب قرآنی «ذکر مبارک» عنوان کرد: ماه رمضان ماه بهار قرآن است و به صورت عجیبی در ماه مبارک رمضان میل مسلمانان به تلاوت آن بیشتر میشود و ثوابهای عظیمی که برای تلاوت یک آیه از آن آمده است، نیز در این رویکرد عموم مسلمانان به تلاوت قرآن موثر است.
وی ادامه داد: تلاوت قرآن مراتب مختلف دارد و حتی قرائت بدون فهم معنا نیز آثار و ویژگیهای مثبتی دارد، ولی باید توجه کرد که این همه کار نیست و خارج شدن مردم از ظلمات به نور، نیازمند تدبر در معنای آن است و قرآن برای عملیات فرهنگی نازل شده است نه فقط صرف قرائت. یکی از بزرگترین افسوسهایی که هرمسلمانی در روز قیامت دارد، این است که چطور این گنج عظیم الهی در اختیار ما بود و ما آن طور که باید از آن استفاده نکردیم.
حجتالاسلام صدیقی بیان کرد: در کشور معضل دوری از قرآن به خاطر این نیست که به آن جهل داریم و نمیدانیم که از سوی خداوند نازل شده است، زیرا عموم مردم در مراسم مختلف به قرآن تبرک میجویند، اما در بهرهبردن از معارف آن سستی و کاهلی میکنند.
وی ابراز کرد: ما برای بهرهمند شدن از برکات این ماه و تداوم آن در تمامی طول سال، باید طبق آیه 44 سوره نحل «وَأَنزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ: و این قرآن را به سوى تو فرود آوردیم تا براى مردم آنچه را به سوى ایشان نازل شده است توضیح دهى»، خود را مخاطب قرآن بدانیم. اگر از این منظر به قرآن نگاه کنیم، قطعا خود را مخاطب آیات میدانیم.
نویسنده کتاب «درسنامه ترجمه و مفاهیم قرآن» ویژه طلاب توضیح داد: ما در مواجهه با قرآن باید به دنبال پیدا کردن دردهای خود و شفاء از این کتاب آسمانی باشیم و از این رو مقام معظم رهبری بر سبک زندگی قرآنی تاکید دارند و براساس همین تدبر در پیام آیات شکل میگیرد که البته هرکسی میتواند طبق ظرفیت خود از قرآن درس زندگی بگیرد.
«غفلت جمعی» و «استغفار جمعی»
وی افزود: مشکلاتی که هماکنون در جامه ما وجود دارد به راستی زیبنده جامعهای که از دو نعمت قرآن کریم و اهل بیت(ع) بهره میبرد، نیست. ماه مبارک رمضان ماه نجات از این مشکلات است و آیتاللهالعظمی جوادی آملی میفرمایند که بسیاری از زمانها ما نیازمند استغفار جمعی هستیم، زیرا بسیاری از مواقع جامعه دچار غفلت جمعی میشود و مانع رحمتهای الهی میشود.
این دانشپژوه سطح 4 مرکز تخصصی کلام حوزه اظهار کرد: ماه مبارک رمضان تمرین حرکت الهی شدن در یک بازه زمانی 30 روزه است و در واقع این یک ماه تمرین برای مبارزه با هوای نفس است تا در 11 ماه دیگر بتوانیم هرچند کم، با هوای نفس خود به مبارزه برخیزیم. وقتی لذت انس با قرآن در ماه رمضان را میچشیم، میتوانیم با برنامهای سبکتر آن را در طول سال تداوم دهیم.
وظیفه دستاندرکاران برنامههای قرآنی
وی ادامه داد: در همینجا لازم است به همه افرادی که در برنامههای قرآنی را تدارک میبینند، به طرح نکات کاربردی قرآن کریم توجه ویژهای داشته باشند و این رویه را در طول سال ادامه دهند. حتی در برخی از مساجد دیدم که نمازگزاران از امام جماعت خواستهاند تا از حجم آیات تلاوت شده در روز کاسته شود و برمدت زمان تفسیر آن اضافه شود.
رسالت رسانهها
حجتالاسلام صدیقی یادآور شد: رسانهها در جام جهانی توانستند به درست یا غلط تمام مردم جامعه را با ردههای مختلف سنی این دغدغه ورزشی را برای آنها ایجاد کرد که حتی از وقت استراحت خود نیز زدند. این یک نمونه موفق از قدرت رسانه در فرهنگسازی است که باید در طول سال در زمینه قرآنی نیز صورت گیرد.
نویسنده کتاب «درسنامه ترجمه و مفاهیم قرآن» افزود: همین قدرت رسانه در حماسههای سیاسی جمهوری اسلامی ایران مانند راهپیمایی عظیم روز قدس نیز دیده میشود بنابراین در سبک زندگی قرآنی نیز میتوان از این ظرفیت رسانه استفاده کرد. حتی برخی از برنامهها، جزءخوانی قرآن کریم را در طول سال ادامه دادند و مخاطبان زیادی نیز دارند.
وی تصریح کرد: متاسفانه گاهی خود ما جوری القا میکنیم که مخاطب حس میکند این برنامه خودسازی مقطعی است و اگر سختی دارد، بعد از ماه رمضان تمام میشود و به قول معروف میگوییم این شب قدر را احیا بداریم زیرا فقط امشب است و «میرود تا سال بعد...» که متاسفانه کاربرد این عبارات واقعیتی در جامعه است.
این پژوهشگر قرآنی گفت: دید عموم مردم نسبت به برناههایی مذهبی مانند محرم و صفر، شب قدر، روز عرفه و ... همین نگاه موقتی است، اما باید فرهنگسازی کنیم که اگر چه این زمانها در یک روز یا شب خاص در سال تجلی دارند، اما معارف قرآن و دین برای تمامی لحظات زندگی در طول سال است.
