برداشته‌شدن نگاه اقتصادی به فرهنگ در تحقق پایتخت معنوی ایران

حجت‌الاسلام روح‌الله پورعابدین، پژوهشگر و مدرس حوزه علمیه امام رضا(ع) گناباد در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با عنوان اینکه بارگاه امام هشتم(ع) در مشهد ظرفیت‌های فراوانی دارد، گفت: مهم‌ترین ظرفیت این بارگاه ظرفیت معنوی و فرهنگی آن است لذا برای بیان ظرفیت والای این حرم، همین نکته کافیست که امام هشتم(ع) ولی خدا، طبیب دردهای روحی و جسمی معروف هستند.

وی با اشاره به دیگر ابعاد و ظرفیت‌های این حرم مقدس، اظهار کرد: تاکنون از ظرفیت حرم امام رضا(ع) در ابعاد مختلف اجتماعی و فرهنگی آن بهینه استفاده شده است اما این بارگاه دارای ظرفیت‌های معنوی بیشتری است که می‌تواند در جامعه تأثیرگذار باشد.

مدرس حوزه علمیه امام رضا(ع) گناباد با پرداختن به برخی حوادث روز جهان اسلام از جمله داعش و گروه‌های تکفیری، به ظرفیت حرم امام رضا(ع) برای ایجاد وحدت بین مسلمانان اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه امام رضا(ع) به عالم آل محمد(ص) معروف است و از سلاله اهل بیت(ع) نیز هستند، این امر عاملی مهم در جذب مسلمانان و ایجاد وحدت به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه انعکاس شخصیت امام رضا(ع) در لسان اهل سنّت که به صورت کتاب چاپ شده است، استفاده از معارف رضوی در جامعه اهل تسنن را نشان می‌هد، ابراز کرد: این همان مرجعیت علمی است که اگر اهل سنّت بپذیرند، عاملی دیگر در جذب و اتحاد بین مسلین محسوب می‌شود.

برنامه‌های حرم امام رضا(ع)؛ گامی مؤثّر در ایجاد وحدت بین مسلمانان
حجت‌الاسلام پورعابدین با عنوان اینکه فعالیت‎های قرآنی حرم مطهر رضوی بر محور وحدت حول ثقل اکبر است، افزود: برنامه‌های وحدت‌بخش حرم امام رضا(ع) می‌تواند گامی مؤثّر برای ایجاد وحدت بین مسلمانان باشد زیرا سیره ایشان و صفت رئوفیت این امام برای ما راه ایجاد همدلی و اتحاد را می‎گشاید.

وی با بیان اینکه بسیاری از زائران و مجاوران حرم امام رضا(ع) از ظرفیت‌های ایجاد شده این بارگاه بی‌اطلاع هستند، عنوان کرد: اقامه نماز جمعه و جماعت در صحن‌ها و رواق‌ها، برگزاری مراسم قرائت ادعیه، اجرای برنامه‌های مختلف اعتقادی، اخلاقی، فقهی و ... در قالب حلقه‌های مشاوره و پرسش و پاسخ، برنامه‌های آموزشی ـ پژوهشی و ... از مهم‌ترین ظرفیت‌های این حرم به شمار می‌رود.

مدرس حوزه علمیه امام رضا(ع) گناباد در ادامه اظهار کرد: اما تاکنون به میزان کافی از ظرفیت‌های حرم رضوی برای تحقق مشهد به عنوان پایتخت معنوی ایران استفاده نشده است و تا رسیدن به پایتخت معنوی هرچند قدم‌هایی برداشته شده است، ولی فاصله زیادی داریم.

بهره‌برداری از ظرفیت معنوی مشهد نیازمند درایت و هوشمندی
وی به حرکت رو به رشد در جهت استفاده از این ظرفیت معنوی اشاره کرد و گفت: برگزاری جشنواره‌های ملی و بین‌المللی، مناسبت‌های مذهبی و ... می‌تواند به عنوان فرصت برای تبیین امر تأثیرگذار باشد اما از این فرصت‌ها به نحو مطلوب بهره‌برداری نشده است که این مسئله درایت، هوشمندی، عملگرایی و پشتکار بیشتر مسئولان را می‌طلبد.

این مدرس حوزه در ادامه به بررسی مسیرهای پیش‌رو برای تحقق پایتخت معنوی ایران پرداخت و بیان کرد: درک، تحلیل و تلقی صحیح مسئولان و مردم از پایتخت معنوی ایران، فهرست و طبقه‌بندی ظرفیت‌های مشهد و حرم رضوی، برنامه‎ریزی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای رسیدن به آرمان پایتخت معنوی ایران، شناسایی معضلات فرهنگی، اخلاقی، اقتصادی، اجتماعی و اعتقادی در مشهد، استفاده از بازار نشر و نرم افزار و هدفمندکردن آن، استفاده از موقعیت جغرافیایی و استراتژیک مشهد که با دو کشور هم مرز و همسایه است از جمله اولویت‌های این مسیر است.

وی بر اصلاح رفتارها و کردارهای برخی از مجاوران با زائران بارگاه ثامن الحجج(ع) تأکید کرد و گفت: حجاب در مشهد وضعیت زیبنده‌ای ندارد، فرهنگ رانندگی صحیح نیست، ساخت و ساز اطراف حرم به سوی برج‌سازی رفته و حرم را در خفاء قرار داده است و در یک کلام برای تحقق پایتخت معنوی ایران باید نگاه کاسب کارانه و اقتصادی به بحث فرهنگ برداشته شود والا فضای معنوی جز بر داخل حرم حاکم نخواهد بود.

حجت‌الاسلام پورعابدین با بیان اینکه وجود مرقد شریف امام رئوف یک سرمایه است که در همه ابعاد فرهنگی، اقتصادی و سیاسی قابل بهره برداری است، اظهار کرد: خیل عظیم زائران باعث رونق اقتصاد در بخش بازار و تجارت، رونق گردشگری، رونق حمل و نقل جاده‌ای، ریلی و هوائی این شهر و استان می‌شوند ولی این‌گونه عوامل باید به سمت رونق فرهنگی هم گسیل داشته شود.

ضرورت استفاده حداکثری از بارگاه ثامن الحجج(ع)
مدرس حوزه علمیه امام رضا(ع) گناباد با بیان اینکه یک وضعیت موجود داریم و یک وضعیت مطلوب، اظهار کرد: با نگاه به این دو وضعیت و نگاه به امکانات موجود انسانی و غیرانسانی که در مشهد داریم، باید گفت که به تعهّد خود عمل نکرده‌ایم و یا تلاش کرده‌ایم ولی حداکثر استفاده را نکرده‎ایم زیرا با وجود تعداد زیادی مسجد، هیأت، مداح، روحانی و طلبه، دانشگاهی و تحصیل کرده، قاری قرآن و جلسات قرآنی و مذهبی هنوز هم عقب هستیم.

وی در پاسخ با این سؤال که چگونه می‌توان از این ظرفیت برای معرفی شهر مشهد و قابلیت‌های آن استفاده کرد، گفت: اگر بخواهیم پایتخت فرهنگی جهان اسلام شویم، باید پس از شناسایی ظرفیت‌ها، از آن‌ها به بهترین نحو استفاده کرد و امور را به دست انسان‌های توانمند، کارآمد، دغدغه‌مند و مدیر و مدبّر سپرد و جوانان را باور کرد زیرا اگر هر کس سر جای خودش قرار بگیرد، بسیاری از مشکلات و بی‌عدالتی‎ها حل خواهد شد.

حجت‌الاسلام پورعابدین با توجه به اینکه در سال 2017، مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام معرفی خواهد شد، یادآور شد: شاید شهر مشهد و ایران در بیرون از مرزها از ابهت خوبی برخوردار باشد و با تبلیغات، ارائه برخی الگوها و تربیت نخبگان قابلیت عرض اندام داشته باشیم ولی این سؤال مطرح می‌شود تا زمانی که مشهد در عمل به عنوان پایتخت معنوی ایران شناخته نشود آیا می‌تواند پایتخت فرهنگی جهان اسلام باشد؟