نشست بررسی فقهی اهدای اعضای بدن در مشهد برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، نشست بررسی فقهی اهدای اعضای بدن، سوم مهر با حضور اساتید و طلاب حوزوی در سالن اجتماعات مدرسه علمیه عالی نواب مشهد برگزار شد.

در این نشست، آیت‌الله مصطفی اشرفی شاهرودی، مدرس دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه خراسان با اشاره به مقتضیات زمان و مسائل پیرامونی دین اسلام گفت: بر عهده روحانیت و مراکز حوزوی و دینی است که قوانین جدید را استخراج کرده و آن‌ها را مطابق با شرایط زمان به مردم ارائه کنند، زیرا اگر ما معتقدیم که اسلام دینی فراگیر است و زندگی فردی، سیاسی، خانوادگی و اقتصادی ما را تأمین می‌کند، باید قوانینی را مطابق با مقتضیات زمان از منابع دینی برای آن‌ها استخراج کنیم.

وی بیان کرد: اهل سنت می‌گویند منابع ما قیاس، مصالح مرسله، آرای صحابه و مواردی از این دست است، یعنی هر آنچه که مطابق عقل و داده باشد، بر همان اساس شرعیات خود را وضع می‌کنند.

آیت‌الله اشرفی‌شاهرودی درباره رویکرد فقهی اهل تشیع اظهار کرد: مذهب شیعه بیش از 300 روایت دارد که دین خدا به عقل مردم نمی‌رسد و بر همین اساس، قیاس در دین اسلام راهی ندارد، در این خصوص امام صادق(ع) می‌فرمایند: بدین وسیله دین اسلام از بین می‌رود؛ بنابراین ما معتقدیم که هیچ حکمی را نمی‌توان بدون استناد به آیات و روایات فتوا داد زیرا مسائل امروز ما را نه ائمه اطهار(ع) و نه فقهای گذشته مطرح کرده‌اند.

مدرس دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه خراسان به نقل از امام علی(ع) بیان کرد: «ما اصول را برای شما آورده‌ایم اما شما باید از این اصول فروع خودتان را استخراج کنید»؛ بنابراین می‌توان گفت که اجتهاد به معنای استخراج فروع دین از اصول آن به‌وسیله آیات و روایات است و یک طلبه معمولی هنوز به جایی نرسیده است که بتواند با خواندن چهار کتاب حوزوی به راحتی آن‌ها را استخراج کند.

وی همچنین بیان کرد: امروزه ما با مسائل جدیدی چون اهدای اعضای بدن، بیمه، بانک‌ها و دیرکرد آن‌ها، جنگ‌ها، کشتن‌های عمد و غیر عمد و مسائل مشابه دیگر سروکار داریم و به قدری مسائل نو و جدید پیش آمده است که استخراج آن‌ها از اصولی که در دین مقدس اسلام و قرآن آمده، به سختی نتیجه می‌دهد؛ لذا مراکز دینی و حوزوی وظیفه دارند جوابگوی این مسائل باشند.

آیت‌الله اشرفی‌شاهرودی مسئله پیوند اعضا یکی را از مسائل مبتلابه جامعه دانست و ابراز کرد: در مورد مسئله اهدا و پیوند اعضا که در طول شبانه‌روز از طریق رسانه‌های جمعی به گوشمان می‌رسد، بعضی از علما آن جایز و واجب دانسته‌اند و برخی هم آن را حرام اعلام کرده‌اند.

وی با اشاره به موضوع آفریده شدن مرگ توسط خداوند اظهار کرد: از نظر بنده یکی از مسائل قطعی و مسلم آن است که خداوند متعال مرگ را وسیله‌ای برای امتحان انسان و همچنین برای آزمایش او به‌صورت وجودی آفریده است و همان طور که در آیات قرآن کریم هم آمده است این موضوع حتی شامل حال پیامبر اکرم(ص) نیز می‌شود.

مدرس دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه خراسان با بیان اینکه مرگ یک نعمت الهی است، در ادامه به نقل از امام صادق(ع) گفت: «مرگ باعث هم‌نشینی افراد با پیامبر(ص)، امام علی(ع) و سایر اولیای الهی می‌شود»، بر همین اساس باید گفت مرگ امری مسلم در قانون طبیعی است و چه بسا برای افراد مؤمن سعادت و خوشبختی باشد.

وی درباره موضوع تسلط انسان‌ها بر جان خود ابراز کرد: پیامبر(ص) در گفته‌های خود تأکید داشته‌اند که مردم هم بر مال و هم جان خود مسلط‌ هستند، این موضوع جواز خودکشی را برای افراد صادر نمی‌کند مگر در موارد خاصی که فرد قصد دارد از ساحت دینش دفاع کند والا حتی اگر فردی عضوی از اعضای فرزندش را هم قطع کند باید دیه‌اش را بپردازد.

آیت‌الله اشرفی‌شاهرودی بیان کرد: بنابراین آنچه در تلویزیون و رسانه‌های جمعی نشان می‌دهند که پدر و مادری اجازه اهدای اعضای فرزندشان را داده‌اند، غلط است، به نظر بنده انسان حق ندارد حتی اگر فرزندش وصیت کرده باشد که اگر مرگ مغزی شد بدنش را اهدا کند، این کار را انجام دهد، منتهی در پاسخ عده‌ای این مسئله را مطرح می‌کنند که فردی از مرگ نجات پیدا کرده که این موضوع باب تزاحم می‌آورد.