تجسس در عيوب و هتك آبروی مؤمن؛ ورود به ولايت شيطان
گروه انديشه: عضو مجلس خبرگان رهبری با ذكر حديثی از امام صادق(ع)، اظهار كرد: اگر كسی عيوب و لغزشهای انسانی را نزد خود نگه دارد تا روزی آبروی او را ببرد، چنين انسانی از ولايت پروردگار عالم خارج و به ولايت شيطان وارد میشود و عمل اين شخص آنقدر زشت است كه حتی شيطان هم او را نمیپذيرد.
آيتالله هاشم هاشمزاده هريسی، استاد دانشگاه و عضو مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) با اشاره به مسائلی در باب لزوم حفظ آبروی افراد جامعه و عدم افشای اسرار مردم، اظهار كرد: مسئله نگاه داشتن عيوب مومنين برای روز مبادا يك مسئله مهم اخلاقی است و رعايت آن انسان را از گناهان بسياری باز میدارد و عدم رعايت آن، هم انسان و هم جامعه را به سوی بسياری از گناهان سوق میدهد و آرامش جامعه و امنيت حيثيتی انسانها را بر باد میدهد.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: جامعهای كه چنين بلايی در آن رواج بيابد كه افراد آن عيوب يكديگر را بيابند و نزد خود نگاه دارند تا در روز مبادا و روزی كه بخواهند، آبروی او را ببرند، در آن جامعه امنيت حيثيتی و آبرويی از بين میرود و حتی ممكن است گاهی امنيت جانی يك فرد از بين برود. حفظ امنيت، آبرو و حيثيت مومن از همه امور مهمتر است. خيال نكنيم كه اگر میگوييم حكومت بايد امنيت مردم را حفظ كند، منظور فقط امنيت جانی است، بلكه خانه و آبروی آنها هم بايد در امان باشد؛ بلی اينها امنيتهای مهمی است كه بايد برای عموم مردم اعم از دوست و دشمن در يك جامعه حتی برای كفاری كه در آن جامعه اسلامی زندگی میكنند، تامين بشود.
وی ادامه داد: امنيت آبرو و حيثيت مهمترين امنيتها است و وقتی از تامين امنيت سخن میگوييم، معنايش فقط جان و مال نيست، گاهی انسان حاضر میشود مالش از بين برود يا حتی بميرد، اما آبرويش از بين نرود. حكومت در يك جامعه اسلامی بايد در اولين مرحله، امنيت آبرو و حيثيت مردم آن جامعه اعم از مخالف و موافق را تامين كند؛ يعنی همه احساس كنند كه آبرويشان محفوظ میماند و الا اگر شب بخوابند و ندانند كه فردا چه بلايی بر سر آبرويشان میآيد و در رسانهها و تريبنها، آبروی او را بر باددهند، ديگر مال چه ارزشی دارد؟
وی با تأكيد بر اينكه هيچكس حق ندارد آبرو و حيثيت كسی را در معرض خطر قرار دهد، افزود: يكی از گناهان كبيره همين است، ولی متاسفانه اكنون در جامعه ما ارزانترين چيز آبروی انسانها است. آبرو بردن خيلی ساده و روان است. متاسفانه گاهی بردن آبروی مردم ارزشگرايی و اصولگرايی حساب میشود و تهمت و افترا زدن و پرونده درست كردن برای اينكه روزی آبروی كسی را ببرند يا در نوشتن در روزنامه و گفتن و اسم بردن در تريبونها رواج پيدا كرده است، در صورتی كه اين عمل يكی از گناهان كبيره است كه جامعه را آلوده میكند.
اين استاد دانشگاه در ادامه افزود: اگر مال و جان انسانهای يك جامعه در امان باشد و كسی به جان و مال ديگری تجاوز نكند، اما در عين حال آبروی آنها را بدزدند، اين مسئله بسيار خطرناكتر است. اهميت اين موضوع آنقدر بالاست كه روايات فروانی در حفظ آبروی مومن وارد شده است. در جلد دوم اصول كافی كه دارای روايات اخلاقی بسيار معتبر و عظيمی است، يك باب مستقلی در رابطه با تتبع عيوب مومنان و مسلمين گشوده شده است؛ برخی از روايات اين باب در خصوص طرد عمل كسی است كه عيبها و لغزشهای هر انسانی را كه آبرويش محترم است، تتبع و جستجو میكند و آنها را برای روزی نگه دارد كه آبروی او را ببرد.
آيتالله هاشمزاده هريسی در ادامه با اشاره به روايتی از مفضل، از اصحاب نزديك حضرت امام صادق(ع)، گفت: يكی از شاگردان با فضل امام صادق(ع) كه كتاب توحيد مفضل حاصل درسهای امام صادق(ع) به او است، روايتی را از امام صادق(ع) نقل میكند: «از امام صادق(ع) شنيدم كه به من فرمود كه من به همه شيعيان برسانم كه اگر كسی دنبال عيوب و لغزشهای انسانی برود و بگردد و آنها را پيدا كند و نگهداری كند تا روزی كه آبروی او را ببرد و او را در ميان مردم ساقط و بیاعتبار كند، چنين انسانی از ولايت پروردگار عالم خارج می شود و به ولايت شيطان وارد میشود؛ يعنی از ولايت و محبت پروردگار خارج شده و به ولايت و محبت شيطان وارد میشود؛ اما عمل اين شخص آنقدر زشت است كه حتی شيطان هم او را قبول نمیكند، يعنی حتی شيطان هم او را از خود میراند». شيطان بر او مسلط میشود و او را ساقط میكند و وقتی كه ساقط كرد و او از ارزش افتاد، به درد شيطان هم نمیخورد.
وی با طرح اين پرسش كه انسانی كه خودش را از ولايت الهی ساقط میكند، به كجا میرساند؟ افزود: كسی كه عيوب مردم را جستجو میكند تا روزی آن را افشا كند و آبروی او را ببرد، مرتكب بدترين و بزرگترين گناه شده است كه موجب آلودگی جامعهای میشود و متاسفانه امروز در نظام و جامعه اسلامی به اين بلا مبتلا هستيم.
وی با اشاره به اينكه در آستانه انتخابات رياست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر هستيم، تأكيد كرد: در انتخابات كه زمينه چنين گناهانی وجود دارد، شيطان میتواند انسان را به اين ورطه بياندازد و مخصوصا در انتخابات بايد مواظبت كنيم كه از اين توطئهها و وسوسههای شيطانی به دور باشيم و جامعه را مصون و پاك نگه بداريم.
آيتالله هاشمزاده هريسی گفت: هم مردم بايد مواظبت كنند و هم كانديداها و هم طرفداران كانديداها و هم مسئولين بايد فريادشان بلند باشد و چنين فرهنگی را در جامعه ترويج دهند كه امنيت، آبرو و حيثيت مردم، از هر قشر و گروهی گرانبها شمرده شود؛ بايد اين فرهنگ ايجاد شود كه همه آحاد جامعه از فرهنگ عيبگيری و خوردهگيری و آبروريزی در امان باشند.
اين عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: در رابطه با اين قضايا روايات بسياری وارد شده است كه اگر جمعآوری شود يك كتابی را تشكيل میدهد، ولی متاسفانه با داشتن اين روايات و با داشتن اين فرهنگ، ما الان مبتلا به فرهنگ ديگری هستيم كه بايد مسولين ما با اين وضعيت مبارزه كنند و جامعه را از اين آفتها پاك كنند كه خطرناكترين آفتها است و از اين بليهها و از اين دامهای شيطان كه در مسير راه ما گشوده است، رهايی پيدا كنيم.
وی ادامه داد: شيطان راه ايجاد انحراف را به خوبی میشناسد و هركسی را با مذاق او به دام خود میاندازد و او را وسوسه و گمراه میكند. شيطان میكوشد انسان ديندار را با دين گمراه كند؛ مثلا به او القا میكند كه وظيفه شرعی من اين است كه آبروی فلان كس را ببرم، وظيفه شرعی من اين است كه شبنامه بنويسم، تكليف شرعی من اين است كه آن چيزی را كه در رابطه با فردی میدانم، افشا كنم. در اين موارد شيطان ممكن است كسی را به عنوان تكليف شرعی وادار به انجام بدترين گناهان كند.
عضو مجلس خبرگان رهبری در پايان خاطرنشان كرد: اين قبيل احساس تكليف شرعیها متاسفانه در جامعه ما فراوان است و علت آن هم اين است كه جامعه ما جامعه دينی است و گاهی نگاه ابزاری به دين موجب میشود كه كسی اين گناه را تكليف شرعی خود بداند و اين مسائل را مطرح كند كه عينا ضددين است و قلب حضرت ولی عصر(عج) را جريحهدار میكند. قطعا امام زمان(عج) و ائمه معصومين(ع) به چنين اعمالی راضی نيستند، اما برخی به عنوان احساس تكليف شرعی با حضرت ولی عصر(عج) و با اسلام جنگ میكنند. اين اعمال دام و وسوسه شيطان است؛ شيطان از راهی وارد میشود كه با مذاق او جور. اميدوارم كه اين بليهها در جامعه اسلامی ما وجود نداشته باشد يا به حداقل برسد، انشاالله.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: جامعهای كه چنين بلايی در آن رواج بيابد كه افراد آن عيوب يكديگر را بيابند و نزد خود نگاه دارند تا در روز مبادا و روزی كه بخواهند، آبروی او را ببرند، در آن جامعه امنيت حيثيتی و آبرويی از بين میرود و حتی ممكن است گاهی امنيت جانی يك فرد از بين برود. حفظ امنيت، آبرو و حيثيت مومن از همه امور مهمتر است. خيال نكنيم كه اگر میگوييم حكومت بايد امنيت مردم را حفظ كند، منظور فقط امنيت جانی است، بلكه خانه و آبروی آنها هم بايد در امان باشد؛ بلی اينها امنيتهای مهمی است كه بايد برای عموم مردم اعم از دوست و دشمن در يك جامعه حتی برای كفاری كه در آن جامعه اسلامی زندگی میكنند، تامين بشود.
وی ادامه داد: امنيت آبرو و حيثيت مهمترين امنيتها است و وقتی از تامين امنيت سخن میگوييم، معنايش فقط جان و مال نيست، گاهی انسان حاضر میشود مالش از بين برود يا حتی بميرد، اما آبرويش از بين نرود. حكومت در يك جامعه اسلامی بايد در اولين مرحله، امنيت آبرو و حيثيت مردم آن جامعه اعم از مخالف و موافق را تامين كند؛ يعنی همه احساس كنند كه آبرويشان محفوظ میماند و الا اگر شب بخوابند و ندانند كه فردا چه بلايی بر سر آبرويشان میآيد و در رسانهها و تريبنها، آبروی او را بر باددهند، ديگر مال چه ارزشی دارد؟
وی با تأكيد بر اينكه هيچكس حق ندارد آبرو و حيثيت كسی را در معرض خطر قرار دهد، افزود: يكی از گناهان كبيره همين است، ولی متاسفانه اكنون در جامعه ما ارزانترين چيز آبروی انسانها است. آبرو بردن خيلی ساده و روان است. متاسفانه گاهی بردن آبروی مردم ارزشگرايی و اصولگرايی حساب میشود و تهمت و افترا زدن و پرونده درست كردن برای اينكه روزی آبروی كسی را ببرند يا در نوشتن در روزنامه و گفتن و اسم بردن در تريبونها رواج پيدا كرده است، در صورتی كه اين عمل يكی از گناهان كبيره است كه جامعه را آلوده میكند.
اين استاد دانشگاه در ادامه افزود: اگر مال و جان انسانهای يك جامعه در امان باشد و كسی به جان و مال ديگری تجاوز نكند، اما در عين حال آبروی آنها را بدزدند، اين مسئله بسيار خطرناكتر است. اهميت اين موضوع آنقدر بالاست كه روايات فروانی در حفظ آبروی مومن وارد شده است. در جلد دوم اصول كافی كه دارای روايات اخلاقی بسيار معتبر و عظيمی است، يك باب مستقلی در رابطه با تتبع عيوب مومنان و مسلمين گشوده شده است؛ برخی از روايات اين باب در خصوص طرد عمل كسی است كه عيبها و لغزشهای هر انسانی را كه آبرويش محترم است، تتبع و جستجو میكند و آنها را برای روزی نگه دارد كه آبروی او را ببرد.
آيتالله هاشمزاده هريسی در ادامه با اشاره به روايتی از مفضل، از اصحاب نزديك حضرت امام صادق(ع)، گفت: يكی از شاگردان با فضل امام صادق(ع) كه كتاب توحيد مفضل حاصل درسهای امام صادق(ع) به او است، روايتی را از امام صادق(ع) نقل میكند: «از امام صادق(ع) شنيدم كه به من فرمود كه من به همه شيعيان برسانم كه اگر كسی دنبال عيوب و لغزشهای انسانی برود و بگردد و آنها را پيدا كند و نگهداری كند تا روزی كه آبروی او را ببرد و او را در ميان مردم ساقط و بیاعتبار كند، چنين انسانی از ولايت پروردگار عالم خارج می شود و به ولايت شيطان وارد میشود؛ يعنی از ولايت و محبت پروردگار خارج شده و به ولايت و محبت شيطان وارد میشود؛ اما عمل اين شخص آنقدر زشت است كه حتی شيطان هم او را قبول نمیكند، يعنی حتی شيطان هم او را از خود میراند». شيطان بر او مسلط میشود و او را ساقط میكند و وقتی كه ساقط كرد و او از ارزش افتاد، به درد شيطان هم نمیخورد.
وی با طرح اين پرسش كه انسانی كه خودش را از ولايت الهی ساقط میكند، به كجا میرساند؟ افزود: كسی كه عيوب مردم را جستجو میكند تا روزی آن را افشا كند و آبروی او را ببرد، مرتكب بدترين و بزرگترين گناه شده است كه موجب آلودگی جامعهای میشود و متاسفانه امروز در نظام و جامعه اسلامی به اين بلا مبتلا هستيم.
وی با اشاره به اينكه در آستانه انتخابات رياست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر هستيم، تأكيد كرد: در انتخابات كه زمينه چنين گناهانی وجود دارد، شيطان میتواند انسان را به اين ورطه بياندازد و مخصوصا در انتخابات بايد مواظبت كنيم كه از اين توطئهها و وسوسههای شيطانی به دور باشيم و جامعه را مصون و پاك نگه بداريم.
آيتالله هاشمزاده هريسی گفت: هم مردم بايد مواظبت كنند و هم كانديداها و هم طرفداران كانديداها و هم مسئولين بايد فريادشان بلند باشد و چنين فرهنگی را در جامعه ترويج دهند كه امنيت، آبرو و حيثيت مردم، از هر قشر و گروهی گرانبها شمرده شود؛ بايد اين فرهنگ ايجاد شود كه همه آحاد جامعه از فرهنگ عيبگيری و خوردهگيری و آبروريزی در امان باشند.
اين عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: در رابطه با اين قضايا روايات بسياری وارد شده است كه اگر جمعآوری شود يك كتابی را تشكيل میدهد، ولی متاسفانه با داشتن اين روايات و با داشتن اين فرهنگ، ما الان مبتلا به فرهنگ ديگری هستيم كه بايد مسولين ما با اين وضعيت مبارزه كنند و جامعه را از اين آفتها پاك كنند كه خطرناكترين آفتها است و از اين بليهها و از اين دامهای شيطان كه در مسير راه ما گشوده است، رهايی پيدا كنيم.
وی ادامه داد: شيطان راه ايجاد انحراف را به خوبی میشناسد و هركسی را با مذاق او به دام خود میاندازد و او را وسوسه و گمراه میكند. شيطان میكوشد انسان ديندار را با دين گمراه كند؛ مثلا به او القا میكند كه وظيفه شرعی من اين است كه آبروی فلان كس را ببرم، وظيفه شرعی من اين است كه شبنامه بنويسم، تكليف شرعی من اين است كه آن چيزی را كه در رابطه با فردی میدانم، افشا كنم. در اين موارد شيطان ممكن است كسی را به عنوان تكليف شرعی وادار به انجام بدترين گناهان كند.
عضو مجلس خبرگان رهبری در پايان خاطرنشان كرد: اين قبيل احساس تكليف شرعیها متاسفانه در جامعه ما فراوان است و علت آن هم اين است كه جامعه ما جامعه دينی است و گاهی نگاه ابزاری به دين موجب میشود كه كسی اين گناه را تكليف شرعی خود بداند و اين مسائل را مطرح كند كه عينا ضددين است و قلب حضرت ولی عصر(عج) را جريحهدار میكند. قطعا امام زمان(عج) و ائمه معصومين(ع) به چنين اعمالی راضی نيستند، اما برخی به عنوان احساس تكليف شرعی با حضرت ولی عصر(عج) و با اسلام جنگ میكنند. اين اعمال دام و وسوسه شيطان است؛ شيطان از راهی وارد میشود كه با مذاق او جور. اميدوارم كه اين بليهها در جامعه اسلامی ما وجود نداشته باشد يا به حداقل برسد، انشاالله.
