فعاليت 20 گروه پژوهشی فرهنگ قرآنی در بنياد پژوهش‌های آستان قدس رضوی

سيدجلال ربانی، مسئول روابط عمومی بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، از فعاليت 20 گروه پژوهشی در اين بنياد خبر داد و اظهار كرد: مهم‌ترين رسالت بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی گسترش و ترويج فرهنگ قرآنی و معارف اسلامی است، از همين‌رو با توجه به نيازهای گسترده پژوهشی در قلمرو فرهنگ و تمدن اسلامی در سال 1363 مركز علمی ـ تحقيقاتی با عنوان بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی تاسيس شد.
وي با اشاره به محورهای اصلی فعاليت‌های بنياد پژوهش هاي اسلامي طبق اساسنامه و چشم‌انداز چندساله فعاليت‌های اين مركز، افزود: توسعه فرهنگ اسلامی در جهت تعميق باورهای دينی و گسترش معارف شيعی، نشر علوم اسلامی و معارف حقه جعفری در پرتو پژوهش‌های بنيادی، ارتقاء سطح علمی نيروهای پژوهشی در حوزه علوم اسلامی و ... از جمله اهداف اين بنياد به‌شمار می‌رود.
وی با بيان اينكه در حال حاضر بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به عنوان مركزی علمی ـ پژوهشی فعاليت می‌كند، ابراز كرد: اين بنياد به موازات ايفای مسئوليت خطير فرهنگی آستان قدس رضوي، با نظارت هيئت مديره و همكاری حدود 150 تن از پژوهشگران و محققان حوزه و دانشگاه در قالب 20 گروه پژوهشی ايفای نقش می‌كند.
ربانی با اشاره به گروه «پژوهشی قرآن» كه در رأس فعاليت‌های بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی قرار دارد، ادامه داد: همزمان با تأسيس بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، گروه « پژوهشي قرآن» نيز فعاليت خود را آغاز كرد.
وي با اشاره به فعاليت گروه «حديث» در اين بنياد، تصريح كرد: اين گروه با هدف تحقيقات در زمينه قرآن و علوم قرآني از سال 1363 هـ.ش كار خود را آغاز كرده است، كه فعاليت‌هاي اين بخش شامل بررسي و انتشار كتاب «المعجم في فقه القرآن و سرّ بلاغته» جلد اول تا چهاردهم، «نصوص في علوم القرآن» جلد اول تا ششم، تحقيق «قوارع القرآن»، «ميراث ماندگار» مجموعه مقالات استاد واعظ‌زاده دفتر اول با نام قرآن و كليه كارهاي قرآني كه توسط بنياد پژوهش‌ها به چاپ مي‌رسد، در اين گروه مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
رباني تصريح كرد: گروه «حديث» بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در حال حاضر چاپ كتاب «المعجم في فقه لغة القرآن و سرّ بلاغته» جلد 15 و 16 و ويرايش «المعجم في فقه لغة القرآن و سرّ بلاغته» جلد 17 را دست تهيه دارد.
مسئول روابط عمومی بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی ادامه داد: گردآوري بقيه مجلدات «المعجم في فقه لغة القرآن» و «نصوص في علوم القرآن» جلد هفتم از جمله فعاليت‌هاي بخش «حديث» بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به‌شمار مي‌رود.
وي با بيان اينكه گروه «فقه و اصول» با هدف تصحيح و تحقيق منابع ارزشمند فقهي شيعه به منظور احياي ميراث مكتوب فقهاي نامدار جهان تشيع تأسيس شده است، ابراز كرد: فعاليت‌هاي اين گروه شامل تصحيح و تحقيق كتاب «منتهي المطلب في تحقيق المذهب» از فقيه بزرگوار مرحوم علامه حلي در 13 جلد، تصحيح و تحقيق كتاب «الدروس الشرعيه في فقه الامامية» از شمس الدين محمدبن مكي عاملي شهيد اول در سه جلد، ‌بازنگري و تصحيح مجدد جلد اول و دوم «الدروس الشرعيه» در چاپ دوم،‌ تصحيح و تحقيق كتاب «الأنوار الجلاليه في شرح فصول النصيريه» از فاضل مقداد، ‌تصحيح و تحقيق كتاب «مصباح المبتدي و هداية المقتدي» از احمدبن محمدبن فهد حلي و بررسي و ارزيابي علمي برخي كتاب‌ها و رساله‌ها در موضوع فقه نمونه‌اي از اين موارد است.
رباني عنوان كرد: تصحيح و تحقيق كتاب «منتهي المطلب في تحقيق المذهب» جلد 14 و 15،‌ تصحيح و تحقيق كتاب «تكملة الدروس» از سيد جعفر بن احمد ملحوس حسيني،‌ «آيات الأحكام المستخرجة من تفسير التبيان» و تصحيح و تحقيق مجدد كتاب «المؤتلف من المختلف» از ابو علي فضل بن حسن طبرسي نيز از فعاليت‌هاي در حال انجام گروه «فقه و اصول» است.
وي با تأكيد بر بخش «كلام و حكمت اسلامی» بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، گفت: اين بخش با هدف احياي متون كلامي و فلسفي، تهيه و تدوين معاجم كلامي و فلسفي در سال 1367 هـ.ش، تأسيس شده است.
مسئول روابط عمومی بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با بيان اينكه تحقيق و تصحيح كتاب‌هاي «الحدود والفرق»،‌ «تاريخ علم الكلام»، «كاشف الغمه في معرفه الائمه»،‌«تفصيل النشأتين و تحصيل السعادتين»،«اسرار الامامه»،‌«شرح دعاي عرفه» و «النص الجلي» از جمله فعاليت‌هاي بخش «كلام و حكمت اسلامي» است، ابراز كرد: شرح «المصطلحات الكلاميه و المصطلحات الفلسفيه» نيز توسط اين بخش انجام شده است.
وي با اشاره به اينكه طرح تهيه كتاب «معجم أعلام المتكلمين» در بخش «كلام و حكمت اسلامی» انجام مي‌شود، خاطرنشان كرد: تحقيق و تصحيح در زمينه‌هاي «مناهج اليقين»،‌«معارج الفهم»،‌ «گوهر مراد»،‌«عين اليقين»،‌«عقل و دين»،‌«علم و دين»، «ماهيت ايمان» و ‌«تاريخ العقيدة الشيعة» در حال حاضر توسط اين مجموعه بررسي مي‌شود.
رباني هدف از تأسيس بخش «تاريخ اسلام» بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي را پيرايش و بيان تاريخ صحيح اسلام دانست و افزود: از جمله فعاليت هاي انجام شده در اين بخش پژهش، تحقيق،‌ تلخيص و ويرايش كتب گوناگون به زبان هاي مختلف است.
وي ابراز كرد: زندگاني امام موسي كاظم(ع)،‌ امام جواد(ع)، امام هادى(ع)،‌ امام حسن عسگرى(ع) و سيره عملى رسول اكرم(ص) توسط بخش «تاريخ اسلام» بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي در حال تدوين است.
مسئول روابط عمومی بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، تأسيس بخش «نقد و تصحيح متون اسلامی» در سال 1363 هـ.ش، را احيا و نشر ذخاير و نفايس علمي - اسلامي، دانست و گفت: تأليف و تصحيح كتب و مجموعه‌هاي گوناگون مانند «كتاب آرايي در تمون اسلامي»،‌ «معراج نامه» ابن سينا و تحرير آن از شمس الدين ابرقوهي،‌ «تذكرة العلماء تنكابني »،‌ «نور المشرقين»،‌ «محافل المؤمنين» و ... در اين مجموعه انجام مي‌شود.
رباني با اشاره به بخش «جغرافيايی ممالك اسلامی» و هيأت «نجوم» بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي، اظهار كرد: بررسي جغرافياي سرزمينهاي اسلامي، در اين مجموعه صورت مي گيرد.
رباني با بيان اينكه گروه «ترجمه عربی، اردو و زبان‌های اروپايی» به عنوان ديگر گروه‌های پژوهشی اين بنياد، ادامه داد: گروه‌های «تراجم و انساب»، «خراسان شناسی»، «دائره المعارف آستان قدس رضوی»، «كتاب شناسی»، «مطالعات فرهنگی زائر»، «دانشنامه الكترونيك»، «اديان و مذاهب اسلامی» و «ادبيات كودك و نوجوان» از جمله 20 گروه پژوهشی بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به شمار می‌رود.
ربانی يادآور شد: دفتر «طرح طبقه‌بندی علوم» در بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در حال فعاليت است كه فصلنامه علمی ـ ترويجی «مشكوه» و نيز «تقويم قدس رضوی» از سال 1365 از سوی بنياد انتشار پيدا می‌كند.
وي تصريح كرد: نشريه «مشكوة» داراى رتبه علمى ـ ترويجى، به صاحب امتيازى بنياد پژوهش‌هاى اسلامى آستان قدس رضوى و با گرايش «قرآن و حديث» و «تاريخ و فرهنگ اسلامى» است كه زير نظر هيأت تحريريه‌اي، متشكل از مدير مسئول، مدير عامل بنياد و پنج نفر از استادان حوزه و دانشگاه اداره می ‏شود.
وي افزود: تحقيق در حوزه علوم و معارف اسلامى و ترويج مكتب اهل بيت‏(ع) از اهداف مهم و رسالت فرهنگى آستان قدس رضوى است كه پس از انقلاب بر عهده مراكز علمى ـ فرهنگى آن گذاشته شده است، از همين رو فصلنامه «مشكوة» به مناسبت يكصدمين شماره خود و براى اطلاع‌رسانى به جامعه پژوهشي و كاهش زمان جست‏جوى محققان، اقدام به تهيه فهرست مقاله‌هاى خود كرده است.
مسئول روابط عمومی بنياد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در مورد اهداف اين بنياد، عنوان كرد: ارتباط با كليه مراكز پژوهشی اسلامی كشور و مؤسسات آستان قدس در جهت سفارش‌گيری و ارايه خدمات پژوهشی، تبديل شدن به يكی از برترين مراكز پژوهشی علوم اسلامی در كشور و برترين مركز پژوهش در زمينه سنت و سيره اهل بيت(ع)، جذب پژوهشگران استان و ارتباط مستمر با پژوهشگران كشور از جمله اهداف بنياد به‌شمار می‌رود.
رباني ادامه داد: افزايش برگزاری يا مشاركت در برگزاری همايش‌ها و كنگره‌های كشوری و بين‌المللی، حضور قوی در كليه نمايشگاه‌های معتبر داخلی و خارجی و ارتقاء سطح علمی پژوهشگران اسلامی را می‌توان از ديگر اهداف اين بنياد نام برد.