همايش سبك زندگی اسلامی در مشهد برگزار شد
گروه انديشه: گروه اندیشه: معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) همايش سبك زندگی اسلامی 20 شهریورماه با حضور محمدحسين رجبیدوانی، معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) در مشهد برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، محمدحسين رجبیدوانی، معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع)، 20 شهريورماه در همايش سبك زندگی اسلامی كه در سالن اجتماعات بنياد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد، با اشاره به سبك زندگی عرب جاهلی، اظهار كرد: اعراب در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی خويش وضعيت متفاوتی داشتند.
وی با اشاره به بعد فردی زندگی اعراب، ابراز كرد: بين زندگی بزرگان قبايل و افراد عادی به سبب اينكه شيوخ قبايل از نظر مالی با ديگر افراد وضع بهتری داشتند، طبيعتا سبك زندگی آنها نيز متفاوت بود؛ تمام اعراب اعم از بزرگان قبايل و افراد عادی افرادی شرابخوار بودند، آنها معمولا به عيش و نوش میپرداختند و نگاه و اعتقادی نسبت به آخرت نداشته بلكه معتقد بودند هرچه هست در اين دنيا بوده و جهان ديگری وجود ندارد.
معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) با اشاره به اين مطلب كه اعراب توانايی توليد صنايع را نداشتند، گفت: آنها نيازهای خويش را از طريق تجارت با كشورهايی همچون مصر، فلسطين و ايران برطرف میكردند و روسای قبايل نيز ميخواستند با وارد كردن بهترين پارچهها، ظاهری متفاوت با ديگر اقشار جامعه داشته باشند و اين امر را برای خود يك ارزش تلقی میكردند.
رجبیدوانی با اشاره به بعد خانوادگی زندگی اعراب، بيان كرد: اعراب برای زن هيچ ارزشی قائل نبودند و زن را فاقد مالكيت میدانستند، به طوری كه هيچ گاه زن از پدر خويش ارث نمیبرد و اگر هم خود دارای مالی بود، بعد از ازدواج آن مال متعلق به همسرش میشد.
معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه تعداد زوجات در عرب جاهلی هيچ حد و حدودی نداشت، اظهار كرد: اعراب میتوانستند بر اساس ميل، توانايی و اراده خود هر تعداد كه میخواستند، زن اختيار كنند و هيچ قانونی برای ازدواج آنها وجود نداشت.
وی با اشاره به زنده به گور كردن دختران توسط اعراب، گفت: همه اعراب دختران خود را نمیكشتند و اين امر يك سنت رايج در كل اعراب به شمار نمیرفت، ولی دختران در شهرهای شمال شرقی عربستان بيش از ساير نواحی مورد هجوم و تعرض قرار میگرفتند.
رجبیدوانی با بيان اينكه كشتن فرزندان دختر يك سنت اشرافی در ميان عربها به شمار میرفت، عنوان كرد: بعضی از قبايل به دليل فقر، فرزندان خود اعم از دختر و پسر را میكشتند اما چون اعراب ديد مادی داشتند و معتقد بودند فرزند پسر در آينده به درد كار كردن، جنگ و غارتگری میخورد و دختر تنها نان خوار بوده و هيچ فايدهای ندارد، لذا اولين تلفات دختران به شمار میرفتند.
وی با بيان اينكه نظام حاكم بر خانوادههای اعراب، نظام پدر سالاری بود، گفت: تنها زنانی مورد توجه قرار میگرفتند كه يا فرزند پسر به دنيا بياورند و يا زندگی داخلی همسرش را به خوبی اداره كنند.
رجبیدوانی به بعد اجتماعی اعراب نيز اشاره و عنوان كرد: اعراب تابع نظام قبيلهگی بودند و رئيس قبيله قانونگذار، فرمانده نظامی و ... به شمار میرفت، همچنين تمام افراد قبيله نيز خود را موظف میدانستند كه از رئيس قبيله پيروی كنند؛ در زندگی اجتماعی اعراب يك بعد مثبت وجود داشت و آن ميهماننوازي آنها بود، در حالی كه اعراب هميشه ديد مادی داشتند و میخواستند آنچه دارند را تنها خودشان داشته باشند اما در مقابل ميهمان، مهربان بودند.
وی خاطر نشان كرد: اعراب به سبب شرايط اقليمی كه داشتند امكان كشاورزی برای آنها وجود نداشت و مجبور بودند با حمله به همسايگان خويش و قبايل اطراف نيازهای خود را به دست بياورند، متاسفانه اين امر نيز تبديل به يك فرهنگ شده بود و با افتخار از غارتگریهای خويش برای ديگران تعريف كرده و آن را برای خود افتخار میدانستند.
رجبیدوانی با اشاره به وضعيت اقتصادی اعراب، گفت: وضعيت اقتصادی اعراب با يكديگر متفاوت بود و برخی شهرها مانند يثرب و طائف به خاطر شرايط آب و هوايی كه داشتند، از صنعت كشاورزی بهره میبردند اما در مكه كه چنين وضعيتی وجود نداشت، روحيه غارتگری در ميان آنها بسيار زياد بود؛ اما بنی هاشم اعراب را به تجارت واداشت لذا سفرهای تجاری زمستانی و تابستانی، تحولی را در زندگی آنها به وجود آورده بود ولي متاسفانه پس از مدتی آنها در تجارت شروع به رباخورای كردند كه اسلام با آن مخالف بود.
معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه وجود مقدس پيامبر مكرم اسلام(ص) تحولی عظيم را در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی اعراب به وجود آورد، گفت: پيامبر مكرم اسلام(ص) زندگی اعراب را دگرگون كرد و در امر ازدواج نيز ايشان، تعدد زوجات را محدود كردند تا احترام زنان در ميان مردها به وجود بيايد.
وی يادآور شد: حضرت محمد(ص) درس ساده زيستی و اعتدال را به اعراب آموختند و آنها نيز با روی آوردن به اسلام تا حدودی زندگی گذشته خود را تغيير دادند اما بعد از رحلت پيامبر(ص) به دليل وجود حاكمان ستمكار، سبك زندگی مردم تغيير كرد و سبك زندگی تجملاتی را به سبك زندگی ساده ترجيح دادند.
وی با اشاره به بعد فردی زندگی اعراب، ابراز كرد: بين زندگی بزرگان قبايل و افراد عادی به سبب اينكه شيوخ قبايل از نظر مالی با ديگر افراد وضع بهتری داشتند، طبيعتا سبك زندگی آنها نيز متفاوت بود؛ تمام اعراب اعم از بزرگان قبايل و افراد عادی افرادی شرابخوار بودند، آنها معمولا به عيش و نوش میپرداختند و نگاه و اعتقادی نسبت به آخرت نداشته بلكه معتقد بودند هرچه هست در اين دنيا بوده و جهان ديگری وجود ندارد.
معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) با اشاره به اين مطلب كه اعراب توانايی توليد صنايع را نداشتند، گفت: آنها نيازهای خويش را از طريق تجارت با كشورهايی همچون مصر، فلسطين و ايران برطرف میكردند و روسای قبايل نيز ميخواستند با وارد كردن بهترين پارچهها، ظاهری متفاوت با ديگر اقشار جامعه داشته باشند و اين امر را برای خود يك ارزش تلقی میكردند.
رجبیدوانی با اشاره به بعد خانوادگی زندگی اعراب، بيان كرد: اعراب برای زن هيچ ارزشی قائل نبودند و زن را فاقد مالكيت میدانستند، به طوری كه هيچ گاه زن از پدر خويش ارث نمیبرد و اگر هم خود دارای مالی بود، بعد از ازدواج آن مال متعلق به همسرش میشد.
معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه تعداد زوجات در عرب جاهلی هيچ حد و حدودی نداشت، اظهار كرد: اعراب میتوانستند بر اساس ميل، توانايی و اراده خود هر تعداد كه میخواستند، زن اختيار كنند و هيچ قانونی برای ازدواج آنها وجود نداشت.
وی با اشاره به زنده به گور كردن دختران توسط اعراب، گفت: همه اعراب دختران خود را نمیكشتند و اين امر يك سنت رايج در كل اعراب به شمار نمیرفت، ولی دختران در شهرهای شمال شرقی عربستان بيش از ساير نواحی مورد هجوم و تعرض قرار میگرفتند.
رجبیدوانی با بيان اينكه كشتن فرزندان دختر يك سنت اشرافی در ميان عربها به شمار میرفت، عنوان كرد: بعضی از قبايل به دليل فقر، فرزندان خود اعم از دختر و پسر را میكشتند اما چون اعراب ديد مادی داشتند و معتقد بودند فرزند پسر در آينده به درد كار كردن، جنگ و غارتگری میخورد و دختر تنها نان خوار بوده و هيچ فايدهای ندارد، لذا اولين تلفات دختران به شمار میرفتند.
وی با بيان اينكه نظام حاكم بر خانوادههای اعراب، نظام پدر سالاری بود، گفت: تنها زنانی مورد توجه قرار میگرفتند كه يا فرزند پسر به دنيا بياورند و يا زندگی داخلی همسرش را به خوبی اداره كنند.
رجبیدوانی به بعد اجتماعی اعراب نيز اشاره و عنوان كرد: اعراب تابع نظام قبيلهگی بودند و رئيس قبيله قانونگذار، فرمانده نظامی و ... به شمار میرفت، همچنين تمام افراد قبيله نيز خود را موظف میدانستند كه از رئيس قبيله پيروی كنند؛ در زندگی اجتماعی اعراب يك بعد مثبت وجود داشت و آن ميهماننوازي آنها بود، در حالی كه اعراب هميشه ديد مادی داشتند و میخواستند آنچه دارند را تنها خودشان داشته باشند اما در مقابل ميهمان، مهربان بودند.
وی خاطر نشان كرد: اعراب به سبب شرايط اقليمی كه داشتند امكان كشاورزی برای آنها وجود نداشت و مجبور بودند با حمله به همسايگان خويش و قبايل اطراف نيازهای خود را به دست بياورند، متاسفانه اين امر نيز تبديل به يك فرهنگ شده بود و با افتخار از غارتگریهای خويش برای ديگران تعريف كرده و آن را برای خود افتخار میدانستند.
رجبیدوانی با اشاره به وضعيت اقتصادی اعراب، گفت: وضعيت اقتصادی اعراب با يكديگر متفاوت بود و برخی شهرها مانند يثرب و طائف به خاطر شرايط آب و هوايی كه داشتند، از صنعت كشاورزی بهره میبردند اما در مكه كه چنين وضعيتی وجود نداشت، روحيه غارتگری در ميان آنها بسيار زياد بود؛ اما بنی هاشم اعراب را به تجارت واداشت لذا سفرهای تجاری زمستانی و تابستانی، تحولی را در زندگی آنها به وجود آورده بود ولي متاسفانه پس از مدتی آنها در تجارت شروع به رباخورای كردند كه اسلام با آن مخالف بود.
معاون پژوهش دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه وجود مقدس پيامبر مكرم اسلام(ص) تحولی عظيم را در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی اعراب به وجود آورد، گفت: پيامبر مكرم اسلام(ص) زندگی اعراب را دگرگون كرد و در امر ازدواج نيز ايشان، تعدد زوجات را محدود كردند تا احترام زنان در ميان مردها به وجود بيايد.
وی يادآور شد: حضرت محمد(ص) درس ساده زيستی و اعتدال را به اعراب آموختند و آنها نيز با روی آوردن به اسلام تا حدودی زندگی گذشته خود را تغيير دادند اما بعد از رحلت پيامبر(ص) به دليل وجود حاكمان ستمكار، سبك زندگی مردم تغيير كرد و سبك زندگی تجملاتی را به سبك زندگی ساده ترجيح دادند.
